آموزش جامع سخت افزار


آموزش جامع سخت افزار



آموزش جامع سخت افزار
آيا تا به حال برايتان پيش آمده است كه كار نسبتاً ضروري با سيستم خود داشته باشيد و به محض زدن دكمه Power ببينيد كه دستگاه روشن نمي شود و آيا تا به حال برايتان پيش آمده است كه دستگاهتان با فاصله زماني كوتاهي هنگ كند و يا صدا و يا احياناً دودي از آن خارج شود.

در اين بخش در نظر داريم به بررسي قسمت هاي مختلف رايانه بپردازيم و در آينده به تفصيل در مورد هر يك توضيح دهيم. تا آشنايي جزيي و مؤثري با هر يك از قسمت ها پيدا كنيم و پاره اي از مشكلات رايانه خود را بهتر شناسايي نموده و در صدد رفع آن برآييم.

قسمت هاي اصلي يك رايانه:
CPU- يا پردازنده: اين قطعه به عنوان مغز رايانه ناميده مي شود و مسئوليت كنترل تمام محاسبات، عمليات و قسمت هاي مختلف را بر عهده دارد.
-حافظه: حافظه رايانه براي ذخيره اطلاعات به كار مي رود. حافظه با ريزپردازنده در ارتباط مي باشد، بنابر اين از سرعت بالايي برخوردار است. در رايانه از چندين نوع حافظه استفاده مي شود. (Virtual- Caching- BIOS- ROM- RAM)
- منبع تغذيه يا Power Supply :اين قسمت از رايانه جريان الكتريكي مورد نياز در رايانه را تنظيم نموده و مقدار آن راتأمين مي كند.
-هارديسك: يك حافظه با ظرفيت بالا و دائم مي باشد كه اطلاعات و برنامه ها را دربرمي گيرد.
-برد اصلي يا Mother Board :برد اصلي رايانه است كه تمام قطعات بر روي آن نصب مي شوند. پردازشگر و حافظه به طور مستقيم بر روي برد اصلي نصب خواهند شد. ولي ممكن است بعضي از قطعات به صورت غيرمستقيم به برد وصل شوند. مانند كارت صدا كه مي تواند به صورت يك برد مجزا باشد و از طريق اسلات به برد اصلي متصل است.
-كارت صدا يا Sound Card :كارت صدا سينگال هاي آنالوگ صوتي را به اطلاعات ديجيتال و برعكس تبديل مي كند و آنها را ضبط و پخش مي كند.
-كارت گرافيكي يا :Graphic Cards اطلاعات را به گونه اي تبديل مي كند كه قابل نمايش بر روي مانيتور باشد.
-كنترل كننده Integrated Drive Electronics (IDE) :اين قطعه اينترفيس اوليه براي CD ROM، فلاپي ديسك و هارد مي باشد.
- اينترفيس :(SCSI) Small Computer براي اضافه نمودن دستگاه هاي اضافي مانند هارد و اسكنر مي باشد.
- گذرگاه Interconnect PeriPheral Component (PCI) :اين قطعه رايج ترين شيوه جهت اتصال يك عنصر ديگر به رايانه است كارت هاي PCI از طريق اسلات ها به برد اصلي متصل است.
- پورت Accelerated Graphics Port (AGP) :اين قطعه براي اتصال سرعت بالا از كارت گرافيكي به رايانه است.

ورودي ها و خروجي ها
- مانيتور Monitor)): جهت نمايش اطلاعات رايانه به كار مي رود. نمايش تصاوير از تركيب سه رنگ قرمز، سبز و آبي بوجود مي آيد.
- صفحه كليد Key Board) ):براي ورود اطلاعات به كار مي رود.
- ماوس Mouse)) :بهترين وسيله جهت نشان دادن و انتخاب نمودن گزينه ها و ايجاد ارتباط كاربر با رايانه مي باشد.
-اسپيكرها: جهت پخش صدا به كار مي روند.
- ابزارهاي قابل حمل جهت ذخيره سازي Removable Storage) :(با استفاده از اين ابزارها مي توان اطلاعات را به رايانه اضافه نمود و يا آنها را ذخيره كرده و به محل ديگر برد.
Flash Memory- يكنوع حافظه است (EEPROM) كه امكان ذخيره سازي دائم را به وجود مي آورد. مانند كارت هاي PCMCIA كه داراي سرعت بالايي مي باشند.
- فلاپي ديسك Floppy Disk)) جهت ذخيره اطلاعات بكار مي رود و حجم آن ۴۴/۱ مگابايت است.
CD- ROM- ديسك هاي فشرده رايج هستند كه حجم آنها از ۶۵۰ مگا بايت به بالاست و براي ذخيره و جابه جايي اطلاعات مي باشد.
(Digital Versatile Disc) DVD- ROM- اين نوع رسانه مانند CD مي باشد كه با اين تفاوت كه داراي حجم بسيار بالا و كيفيت فوق العاده باشد.
نكته: البته رسانه هاي ديگري نيز مانند Optical Drive، ديسك هاي بزرگ معروف به درايوB و Tape Backup و ساير موارد نيز وجود داشته اند كه در حال حاضر با آمدن CD و DVD و رسانه اي بسيار حرفه اي تر غير قابل استفاده شده اند.

انواع پورت ها
- موازي Parallel) ):اين نوع اتصال عموماً براي چاپگرها به كار مي رود.
- سريال Seriall)): اين نوع پورت هاي جهت اتصال دستگاه هايي مانند مودم خارج يه كار مي رود.
- پورت :(Universal Serial BUS) USB اين نوع اتصال نيز براي اتصال دستگاههاي مانند اسكنر و يا دوربين هاي ديجيتالي و يا وب ا ستفاده مي شود.
اتصالات مربوط به شبكه و اينترنت
- مودم هاي كابلي Modem Cable) ):براي ارتباط با اينترنت از طريق سيستم تلويزيون به كار مي رود.
- مودم هاي:(vdsl) Very high bit-rate DSL در اين نوع ارتباط از فيبر نوري استفاده مي شود.
-مودم هاي :(DSL) Digital Subscriber Line يك نوع ارتباط با سرعت بالا از طريق خطوط تلفن بربرنامه مي شود.



چگونه سرعت کامپیوتر خود را افزایش دهیم

1:

منبع تغذيه Power Supply
منبع تغذيه، يك دستگاه الكتريكي هست كه مسئول تأمين و تنظيم جريان الكتريكي در رايانه مي باشد.


پرينترهاي ليزري
اين قطعه به صورت جعبه اي بزرگ و مستقل در جعبه رايانه برنامه دارد و بيشتر خرابي ها را در رايانه به وجود مي آورد.


کارکرد جهانی اینترنت سال ۲۰۰۹ در قالب اعداد

كار منبع تغذيه اين هست كه ولتاژ متناوب (اي سي، Alternate Current) را تبديل به ولتاژ مستقيم (دي سي، Direct Current) مي كند.


يه كمك كوچولو



انواع منبع تغذيه
منبع تغذيه داراي ابعاد و شكل هاي مختلفي مي باشند، كه بايد با جعبه و مادربرد نصب شده در داخل جعبه رايانه همخواني و سازگاري داشته باشد.


مقایسهء تاثیر سیستم نرم افزار انحصاری و آزاد بر اقتصاد و جامعه
بنابراين، اين سه قطعه بايد از يك نوع باشند.


ترفند ها در کامپیوتر
انواع اين اجزاء عبارتند از:
۱- XT
۲- AT desk خوابيده يا روميزي
۳-AT tower برجي يا ايستاده
۴- Baby AT
۵- Rectifierباريك، نقلي
۶- ATX
وقتي كه رايانه XT توسط شركت آي بي ام به بازار عرضه شد منبع تغذيه اون شبيه منبع تغذيه هاي قبلي بود، درصورتي كه توان خروجي اونها دو برابر قبلي ها بود.


عکس دسکتاپ های سیستم های عامل
پس از اون وقتي كه آي بي ام رايانه AT را ساخت از يك منبع تغذيه بزرگتر براي اون هستفاده نمود كه داراي اشكال مختلفي بود.


Linksys Cisco WAP610-N or nano station
از اين نوع منبع تغذيه هستقبال زيادي شد تا جايي كه هنوز نيز در سيستم هاي امروزي از اون هستفاده مي شود.


نوع برجي يا ايستاده سيستم هاي AT مشابه سيستم هاي خوابيدهAT هست.

مشخصات منبع تغذيه و مادربرد در سيستم هاي روميزي با مشخصات منبع تغذيه و مادربرد در سيستم هاي برجي فرقي ندارد.

تنها فرق اونها كليد هاي برق در مكانهاي متفاوت مي باشد.

نوع ديگري از AT وجود دارد كه كوچكتر از نوع ايستاده مي باشد و منبع تغذيه اون نيز كوچك مي باشد، كه بچه اي تي نام دارد.

منبع تغذيه جعبه هاي نقلي نيز از نظر مشخصات ظاهري با ساير منبع تغذيه ها تفاوت دارند.

در اين نوع جعبه ها مادربردها داراي هستاندارد مشخصي نيستند، اما منبع تغذيه اونها داراي هستانداردهاي مشخصي هست و قابل تعايشانض نيز مي باشد.


منبع تغذيه ATX مانند منبع تغذيه نقلي مي باشد، بنابراين، اين دو قابل جابجايي مي باشند.

نوع منبع تغذيه ATX داراي مشخصات و مزاياي زير مي باشد:
۱- سيگنال هاي (a) روشن بودن - Power on و سيگنال هاي (b) توقفStandby (Soft Power) ۵ V در اين نوع منبع تغذيه وجود دارد.


۲- امكان حذف گرماگير (Heat Sink) از رايشان پردازنده در اين نوع وجود دارد.


۳- مادربردها در اين نوع حاايشان قطعاتي به نام تنظيم گر (Regulator) جهت توليد ولتاژ ۳/۳ ولتي نمي باشند به اين علت كه رابط منبع تغذيه به مادربرد ،خود داراي ولتاژ ۳/۳ ولت هست.


۴- تهايشانه به سمت داخل منبع تغذيه صورت مي گيرد تا مادربرد خنك شود.

اين كار خود باعث خنك شدن قطعات داخلي و تميز شدن سطح قطعات داخلي مي گردد.


۵- فيش اتصال منبع تغذيه مادربرد۲۰ پايه اي هست و امكان اتصال برعكس اون وجود ندارد.


منبع تغذيه داراي ولتاژهاي گوناگون با توان هاي مختلف مي باشند مانند:
۱- ولتاژ ۵+ ولت: اين نوع ولتاژ توسط تمام مادربردها، مدارها و وسايل جانبي رايانه مورد هستفاده برنامه مي گيرد و رنگ سيم هاي اونها قرمز مي باشد.


۲- ولتاژ ۱۲+ ولت: موتور هاردديسك و وسايل مشابه با اون از اين ولتاژ هستفاده مي كنند كه در مادربردهاي جديدتر ديگر اون را به كار نمي برند.

مدارهاي درگاه هاي سريال نيز از اين ولتاژ هستفاده مي كنند.

سيم اون نيز معمولاً زرد رنگ هست و گاهي اوقات به رنگ قرمز نيز ديده مي شود.


۳- ولتاژ هاي ۵- و ۱۲- ولت: اين دو ولتاژ در رايانه هاي قديمي وجود داشت، اما اكنون در منبع تغذيه ها نصب مي شوند.

اين دو داراي جرياني كمتر از يك آمپر هستند.


۴- ولتاژ ۳/۳+ ولت: پردازنده هاي جديد از ولتاژ ۳/۳ ولت و يا كمتر هستفاده مي كنند، در صورتي كه پردازنده هاي قديمي از ولتاژ ۵+ هستفاده مي كردند.

در پردازنده هاي جديد ولتاژ مورد نياز پردازنده مستقيماً توليد مي شود و بنابراين در هزينه مصرف انرژي صرفه جايشاني مي شود و از حرارت نيز كاسته مي شود.


۵- سيگنال هاي صحت ولتاژ (قدرت مطلوب): پس از روشن شدن سيستم، منبع تغذيه به مقداري وقت احتياج دارد تا به سطح ولتاژ مفيد و مطلوب برسد و اگر سيستم شروع به كار كند و منبع تغذيه سپس اون به كار افتد اتفاقات بدي رخ خواهد داد.


براي اينكه رايانه قبل از آمادگي منبع تغذيه روشن نگردد سيگنالي به نام (Power good) درستي ولتاژ و يا قدرت مطلوب به مادربرد ارسال مي شود.


تا قبل از رسيدن اون مادربرد كاري انجام نمي دهد و در صورتي كه مشكلي در برق به وجود آيد و جرقه اي توليد شود منبع تغذيه اين سيگنال را قطع مي كند و مادربرد كار نخواهد كرد.


۶- سيگنال روشن بودن: در منبع تغذيه هاي جديد تابعي تعريف شده هست كه به وسيله نرم افزارها مي توان منبع تغذيه را كنترل نمود.

اين سيگنال با عنوان روشن بودن و يا تأمين قدرت (Power On) مادربرد را كنترل مي كند و باعث روشن شدن منبع تغذيه مي شود.


۷- سيگنال ۵+ ولتي توقف Standby ۵ V : اين ولتاژ در حالت خاموش بودن رايانه وجود دارد، اين سيگنال به صورت نرم افزاري در حالت خاموش بودن رايانه اون را روشن مي كند.


اجزاء سازنده منبع تغذيه
۱- مبدل: كه ولتاژ را تغيير مي دهد.


۲- يك سو كننده: جريان متناوب را به جريان مستقيم تبديل مي كند.


۳- صافي يا پالايشگر: امواج را مي گيرد.


منبع تغذيه قبل از روشن شدن رايانه چند آزمايش انجام مي دهد، سپس در صورت صحيح بودن سيستم سيگنال را به مادربرد مي رساند.

اين حالت حفظ مي شود و در صورتي كه به هر علتي از بين برود دستگاه ريست مي شود.


منبع تغذيه به دو صورت خطي و كليدي طراحي مي شود كه نوع خطي ترانس هاي بزرگتر دارند و نوع كليدي از نظر اندازه و وزن و انرژي بهتر از خطي مي باشند.

منبع تغذيه هاي خوب يك مقاومت دارند كه از خراب شدن اون جلوگيري مي كند.


2:

حافظه

با اون كه واژه حافظه را مي توان براي هر نوع وسيله ذخيره سازي به كار برد، اما بيشتر براي مشخص نمودن حافظه هاي سريع با قابليت ذخيره سازي موقت هستفاده مي شود.

وقتي كه پردازنده مجبور باشد براي بازيابي اطلاعات به طور دائم از هارد هستفاده نمايد طبيعتاً سرعت عمليات اون كند خواهد شد.


به طوركل از حافظه هاي متعددي به منظور نگهداري موقت اطلاعات هستفاده مي شود.

وقتي كه در حافظه هاي دائمي مانند هارد اطلاعاتي موجود باشد كه پردازنده بخواهد از اونها هستفاده نمايد بايد اطلاعات فوق از طريق حافظه RAM در اختيار پردازنده برنامه گيرد و سپس اطلاعات مورد نياز خود را در حافظه Cache و دستور العمل هاي خاص عملياتي را در ريجيسترها ذخيره كند.

همان طور كه مي دانيد تمام عناصر سخت افزاري و نرم افزاري با يكديگر كار مي كنند و از وقتي كه سيستم روشن مي شود و تا وقتي كه خاموش مي شود، پردازنده به صورت دائم و پيوسته از حافظه هستفاده مي كند.


حافظه رايانه بر پايه نوع اون از تعدادي خازن و ترانزيستور كه در چند آي سي(IC) برنامه گرفته، تشكيل شده هست.

براي ذخيره اطلاعات در حافظه، بعضي از ترانزيستورها در حالت قطع و برخي در حالت وصل برنامه مي گيرند.

خازن ها نيز در حالت شارژ و دشارژ برنامه مي گيرند.

در رايانه از چندين نوع حافظه هستفاده مي شود:
*Random Access Memory- RAM اين نوع حافظه براي ذخيره سازي موقت اطلاعات رايانه در حالت كار با سيستم به كار مي رود.


* Read Only Memory ROM اين نوع حافظه، حافظه دائم هست و از اون براي ذخيره سازي اطلاعات مهم هستفاده مي شود.


* Caching نوعي حافظه هست كه براي ذخيره اطلاعاتي كه داراي فركانس بازيابي بالا مي باشند هستفاده مي شود.


* Basc Input/ Output System- BIOS اين حافظه يك نوع حافظه ROM مي باشد كه از اطلاعات اون جهت هر بار راه اندازي سيستم هستفاده مي شود.


* Virtual Mem اين حافظه در وقت نياز عمليات جايگزيني را در حافظه RAM انجام مي دهد.

در واقع فضايي بر رايشان هارديسك مي باشد كه از اون براي ذخيره سازي موقت اطلاعات هستفاده مي شود.



حافظه RAM (خواندني و نوشتني)
همان طور كه مي دانيد اطلاعات موقت رايانه با خاموش شدن سيستم كاملاً پاك مي شود.

به اين صورت كه اگر برنامه يا داده اي به رايانه داده باشيد و به هر علتي برق رايانه قطع شود، پس از روشن شدن دوباره رايانه بايد برنامه و يا اطلاعات را دوباره وارد كنيد.

پردازنده اطلاعات مورد نياز خود را از حافظه رم دريافت مي كند و عمليات لازم را انجام داده و سپس نتايج را در رم ذخيره مي كند.


بنابر اين اين نوع حافظه خواندني و نوشتني هست.

هنگامي كه رايانه را روشن مي كنيد حافظه اصلي كنترل و تست مي شود.

مقدار حجم تست شده رايشان صفحه نمايش مشاهده مي شود.


حافظه رم به دو نوع تقسيم مي شود: DRAM (رم پايشانا يا ديناميك) و SRAM (رم هستاتيك)
حافظه دي رم جهت ذخيره اطلاعات خود از خازن هستفاده مي كند.

خازن در حالت شارژ معادل يك هست و در حالت دشارژ معادل صفر هست.

اين حافظه بايد به طور مداوم تغذيه الكتريكي شود تا بارهاي مثبت و منفي را از دست ندهد.

در اين حالت در فاصله وقتي متناوب عمليات بازنايشانسي و تجديد اطلاعات صورت مي پذيرد.


دو نوع مدار بازنايشانسي وجود دارد: ۱۰بيتي كه به اون بازنايشانسي ۱k مي گايشانند و ۱۱ بيتي كه به اون بازنايشانسي ۲k گايشانند.


حافظه ROM
اين نوع حافظه در وقت خاموش شدن رايانه داده هايش را از دست نمي دهد.

تعدادي از حافظه مانند ROM و حافظه فلش كارتهاي هوشمند در اين گروه برنامه مي گيرد.


سرعت حافظه
سرعت تراشه هاي رم با مدت وقت لازم براي دسترسي به يك بيت از اطلاعات سنجيده مي شود.

اين واحد با سرعت نانو ثانيه اندازه گيري مي شود.

توجه داشته باشيد كه سرعت حافظه هاي دي رم را با سرعت ساعت اندازه گيري مي كنند.

سرعت تراشه هاي حافظه به طور عادي در محدوده ۵۰ تا ۱۲۰ نانوثانيه هست.

هر چه عدد بيان شده براي سرعت كم تر باشد حافظه سريع تر هست.

اين نوع حافظه ها از نظر سخت افزاري به گروه هاي زير تقسيم مي شوند:
انواع حافظه
حافظه SRAM حافظه اي با دستيابي تصادفي ايستا مي باشد كه در آغاز براي Cache هستفاده مي شد.

اين حافظه از چندين ترانزيستور براي هر يك از سلول هاي حافظه خود هستفاده مي نمايد.

اين نوع حافظه قادر نيست مانند DRAM اطلاعات را به طور پيوسته بازخواني نمايد.

هر يك از سلول هاي حافظه مادامي كه منبع تأمين انرژي اونها فعال باشد داده هاي خود را ذخيره خواهد نمود.

سرعت اين نوع حافظه ها بسيار بالا مي باشد.


چه ميزان حافظه مورد نياز هست؟
ميزان حافظه مورد نياز بر پايه كاربردهاي متفاوت گوناگون مي باشد.

براي هستفاده از برنامه هاي خاص، نرم افزارهاي طراحي و انيميشن سه بعدي برنامه هاي سرگرم كننده و دستيابي به اينترنت هر يك نياز به حافظه خاصي دارد.


در واقع افزايش حافظه به نوع هستفاده از رايانه مربوط مي گردد.

به طور مثال سيستم عامل ايشانندوز ۹۵ و يا ۹۸ حداقل به ۳۲ مگابايت حافظه نياز دارد.

سيستم عامل ايشانندوز ۲۰۰۰ حداقل به ۶۴ مگابايت، سيستم عامل لينوكس حداقل به ۴ مگابايت، سيستم عامل اپل به ۱۶ مگابايت و ايشانندوز XP به ۶۴ مگابايت حافظه نياز دارد.


3:

كارت گرافيكي

براي اينكه بتوان در صفحه نمايش رايانه ، تصايشانرهاي مربوط به داده ها و اطلاعات را مشاهده نمود بايد ارتباطي بين مادربرد و نمايشگر بربرنامه شود ، به همين دليل كارت گرافيكي در يكي از شكاف هاي توسعه مادربرد برنامه مي گيرد و يا يك كابل به مادربرد وصل مي شود و نمايش اطلاعات بر رايشان صفحه را كنترل مي كند.


كارت گرافيكي در رايانه داراي جايگاه خاصي هست.

در بيشتر رايانه ها ، كارت گرافيكي اطلاعات ديجيتال را براي نمايش توسط نمايشگر به اطلاعات اونالوگ تبديل مي نمايند.

در واقع نقاط تشكيل دهنده تصايشانر بر رايشان نمايشگر پيكسل نام دارند.

هر پيكسل يك رنگ را نمايش مي دهد.

در نمايشگرهاي مكينتاش هر پيكسل داراي دو رنگ هست (سفيد و سياه).

در بعضي نمايشگر هاي امروزي هر پيكسل داراي ۲۵۶ رنگ هست.

در بيشتر صفحات نمايشگر ، پيكسل ها به صورت تمام رنگ (True Color) هستند و داراي ۱۶/۸ ميليون حالت مختلفند.


كارت گرافيكي يك برد مدار چاپي به همراه حافظه و يك پردازنده اختصاصي هست.

پردازنده محاسبات مورد نياز گرافيكي را انجام مي دهد.


كارت هاي گرافيكي با نامهاي زير شناخته مي شوند: كارت ايشانديايشاني،كنترل گر گرافيكي يا ايشانديايشاني، آداپتور گرافيكي يا ايشانديايشاني، شتاب دهنده گرافيكي يا ايشانديايشاني.


كارت گرافيكي از سه بخش پايه ي تشكيل مي شود:
حافظه:يكي از مهمترين اجزاي كارت گرافيكي هست.حافظه رنگ مربوط به هر پيكسل را نگهداري مي كند.


در ساده ترين حالت (دو پيكسل سياه و سفيد) به يك بيت براي ذخيره سازي رنگ هر پيكسل نياز مي باشد.

با توجه به اينكه هر بايت شامل هشت بيت هست ، نياز به هشتاد بايت براي ذخيره سازي رنگ مربوط به پيكسل هاي موجود در يك سطر در رايشان صفحه نمايشگر و ۳۸۴۰۰ بايت حافظه به منظور نگهداري تمام پيكسل هاي قابل مشاهده بر رايشان نمايشگر خواهد بود.


اينترفيس رايانه: اينتر فيس با اتصال كارت گرافيكي به گذرگاه مربوطه بر رايشان برد اصلي ، محتايشانات حافظه را تغيير مي دهد.

در اين حالت رايانه سيگنال ها را از طريق گذرگاه براي تغيير محتايشانات حافظه ارسال مي كند.


اينترفيس ايشانديو: اين قسمت سيگنال مورد نياز براي مانيتور را مي سازد.

كارت گرافيكي سيگنال هاي رنگي را توليد مي كند و باعث حركت اشعه در CRT مي شود.

در واقع كارت گرافيكي تمام حافظه اي مربوطه را بيت به بيت اسكن مي كند.

سيگنال هاي مورد نظر جهت هر پيكسل موجود براي هر خط ارسال و در نهايت يك پالس افقي Sync ارسال مي گردد ، عمليات فوق براي ۴۸۰ خط تكرار و در پايان يك پالس عمودي Sync ارسال خواهد شد.


كارت هاي گرافيكي ساده frame Buffer ناميده مي شود.

اين نوع كارت يك Frame از اطلاعات را نگاهداري مي كند.

ريزپردازنده رايانه مسئول بهنگام سازي هر بايت در حافظه كارت گرافيك هست.

در صورتي كه عمليات گرافيكي پيچيده اي وجود داشته باشد ، ريزپردازنده مدت زيادي را صرف بهنگام سازي حافظه كارت مي نمايد.

بنابراين براي ساير عمليات وقتي باقي نخواهد ماند.

مثلاً اگر يك تصايشانر سه بعدي داراي ۰۰۰/۱۵ ضلع باشد ، ريزپردازنده بايد هر ضلع را رسم و عمليات مربوط را در كارت اجرا کند ، بدين صورت اين عمليات وقت زيادي لازم دارد.


در صورتي كه كارت هاي گرافيكي جديد حجم عمليات مربوط به پردازنده را به شدت كاهش مي دهد.


اين نوع كارت هاي جديد داراي يك پردازنده قايشان هستند كه مختص اين عمليات مي باشند.

با توجه به نوع كارت گرافيك پردازنده مي تواند يك كمك پردازنده گرافيكي و يا يك شتاب دهنده گرافيكي باشد.


پردازنده كمكي و پردازنده اصلي هموقت فعاليت نموده و وقتي كه از شتاب دهنده گرافيك هستفاده مي شود دستورات لازم از طريق پردازنده اصلي براي شتاب دهنده ارسال و شتاب دهنده ساير كارها را انجام مي دهد.

در سيستم هاي كمك پردازنده درايو كارت گرافيك عمليات مربوط به كارهاي گرافيكي را به طور مستقيم براي پردازنده كمكي گرافيكي ارسال مي كند.

در سيستم هاي شتاب دهنده گرافيكي درايو كارت گرافيك در ابتدا همه چيز را براي پردازنده اصلي ارسال مي كند.

سپس پردازنده اصلي شتاب دهنده گرافيك را هدايت مي نمايد.


عناصر كارت گرافيكي
- حافظه: در كارت گرافيكي از حافظه هاي مختلف هستفاده مي شود.

يكي از بهترين نوع اونها از پيكربندي dual-ported هستفاده مي نمايد.

در اين نوع كارت ها امكان نوشتن در يك بخش و مطالعهاز بخش ديگر به صورت هموقت امكان پذير هست.

بدين صورت مدت وقت كاهش خواهد يافت.


:(Digital-to-Analog Converter ) DAC يك نوع تبديل كننده مي باشد كه داده ها را به ديجيتال تبديل مي كند.

سرعت اين نوع تبديل كننده تأثير بسيار زيادي بر مشاهده تصايشانر بر رايشان صفحه نمايش خواهد داشت.


:Display Connector اغلب كارت هاي گرافيكي از كانكتور ۱۵ پين هستفاده مي كنند.

اين نوع كانكتورها در وقت عرضه VGA مطرح شدند.


:Graphic BIOS كارت هاي گرافيكي داراي يك تراشه كوچك مي باشند.

اين تراشه به قسمت هاي ديگر كارت نحوه انجام عمليات را اعمال خواهد كرد.

اين قسمت مسئوليت تست كارت گرافيك يعني عمليات ورودي و خروجي را نيز بر عهده دارد.


:Computer (bus)Conneetor اين نوع پورت امكان اتصال كارت بر حافظه را فراهم مي آورد و داراي سرعت بيشتري مي باشد.

بيشتر اين گذرگاه ها از نوع AGP مي باشد.


پردازنده گرافيكي: همانطور كه از نام اون پيداست مغز كارت گرافيك مي باشد و مي تواند در سه حالت پيكربندي كارت گرافيكي را اجرا کند.


هستانداردهاي كارت گرافيك
اولين كارت گرافيك در سال ۱۹۸۱ توسط شركت IBM به بازار عرضه گرديد.

اين نوع كارت به صورت تك رنگ و با نام اختصاري MDAS ارائه گرديد.

رنگ نوشته در اين حالت سفيد يا سبز و زمينه سياه بود.

صفحات نمايشگري كه از اين كارت ها هستفاده مي كردند ، متني بودند.

سپس كارت هاي چهار رنگ HGC در بازار عرضه گرديدند.


سپس اون كارت هاي هشت رنگ CGA و كارت هاي شانزده رنگ EGA توليد شدند.

شركت IBM در سال ۱۹۷۸ كارت VGA را توليد كرد.

اين نوع كارت ها ۲۵۶ رنگ را نشان مي دادند و وضوح اونها ۴۰۰* ۷۲۰ بود.

سپس كارت هاي SVGA عرضه شدند.

اين نوع كارت ۱۶/۸ ميليون رنگ با وضوح ۱۰۲۴* ۱۲۸۰ بود.

هر چه تعداد رنگ و وضوح تصايشانر افزايش يابد كارت گرافيك بهتر خواهد بود.

كارت هاي گرافيكي به راحتي به سيستم متصل مي شوند.

كارت هاي جديد از طريق پورت AGP و كارت هاي قديمي از طريق اسلات هاي ISA و يا PCI بر سيستم متصل مي شدند.


4:

هارد ديسك (۱)

با اين كه ديسك هاي نرم توانايي ذخيره اطلاعات را دارند، اما داراي معايبي نيز مي باشند.

از جمله اين عيب ها گنجايش و سرعت كم دسترسي به اطلاعات را مي توان نام برد.

در صورتي كه ديسك سخت اين گونه نمي باشد.



هر رايانه معمولاً يك هاردديسك دارد اما بعضي سيستم ها ممكن هست داراي دو يا چند هاردديسك باشند.

در واقع هاردديسك يك محيط ذخيره سازي دائم براي داده ها مي باشد.

اطلاعات در رايانه به گونه اي تبديل مي گردند كه بتوان اونها را به طور دائم بر رايشان هارد ذخيره كرد.

هاردديسك در سال ۱۹۵۰ اختراع گرديد.

در اون وقت هاردديسك ها با قطر ۲۰ اينچ يعني ۵۰/۸ سانتي متر و توانايي ذخيره سازي چندين مگابايت را داشتند.

به اين ديسك ها ديسك ثابت مي فرمودند.

اما براي تمايز اونها با فلاپي ديسك هاردديسك نام گرفتند.اين هاردديسك ها داراي يك صفحه براي نگهداري محيط مغناطيسي مي باشند.

در واقع هاردديسك مشابه يك نوار كاست مي باشد و از روش نوار كاست براي ضبط مغناطيسي هستفاده مي نمايند.

در اين حالت به سادگي مي توان اطلاعات را حذف و بازنايشانسي كرد.

اين اطلاعات مدت ها باقي خواهند ماند.


تمايز هاردديسك با نوار كاست
- در هاردديسك لايه مغناطيسي بر رايشان ديسك شيشه اي و يا يك آلومينيوم اشباع شده برنامه خواهد گرفت كه به خوبي سطح اونها صيقل داده مي شود.


- در هاردديسك مي توان به سرعت در هر نقطه دلخواه اطلاعات را ذخيره و بازيابي نمود، به اين صورت كه احتياجي به ترتيب ذخيره اطلاعات نمي باشد.


- در هاردديسك هد مطالعهو نوشتن ديسك را لمس نخواهد كرد.


- گرداننده هاردديسك هد مربوط به هارد را در هر ثانيه ۳۰۰۰ اينچ به چرخش در مي آورد.


- هاردديسك مي تواند حجم بسيار بالايي از اطلاعات را در فضايي كم و با سرعت بالا ذخيره سازد.

اين اطلاعات در قالب فايل ذخيره مي شوند.

در واقع فايل مجموعه اي از بايت هاست.

وقتي كه برنامه اي اجرا مي شود هاردديسك اطلاعات مربوط به برنامه را براي هستفاده به پردازنده ارسال خواهد كرد.


اجزاي هاردديسك
به مجموعه ديسكهاي دايره اي شكلي كه رايشان هم برنامه مي گيرندو اطلاعات بر رايشان اونها ذخيره مي گردد هاردديسك مي گايشانند .

اين مجموعه براي حفاظت در مقابل گرد و خاك و ساير شرایط مخرب در داخل يك پوشش دربسته برنامه مي گيرد.

در واقع هاردديسك جعبه اي فلزي هست كه از چند صفحه ديسك و چند هد تشكيل مي شود.

هر ديسك داراي دو سطح هست كه مي توان داده ها را بر رايشان اون ذخيره كرد.

پس در وقت مطالعهو نوشتن بر رايشان هر يك از ديسك ها دو هد برنامه مي گيرد.

در وقت خريد هاردديسك نسبت نوك يا هد به ديسك بسيار مهم هست يعني اگر نسبت به صورت ۸ به ۴ بيان شود در واقع هاردديسك ۸ نوك يا هد و ۴ ديسك يا صفحه دو طرفه دارد.

دو برابر بودن تعداد هدها بر صفحه ها نشان مي دهد يك هد براي هر طرف ديسك وجود دارد.


در واقع هاردديسك از دو قسمت زير براي ذخيره و بازيابي اطلاعات هستفاده مي كند:
۱- هد يا نوك هاي مطالعهو نوشتن كه از مركز ديسك به طرف لبه برنامه دارد.


۲- ديسك هاي دايره اي با توانايي چرخش يا دوران
از نظر نوع نصب و كاربرد هاردديسك به دو دسته تقسيم مي شود:
۱- ديسك هاي سخت قابل حمل
۲- ديسك هاي سخت ثابت
نكته:ديسك هاي قابل حمل را بدون اين كه اطلاعات اونها صدمه ببيند مي توان حمل كرد، در صورتي كه ديسك هاي ثابت در داخل جعبه رايانه نصب مي شود.


توجه داشته باشيد كه در وقت روشن بودن رايانه اون را حركت ندهيد زيرا ديسك سخت صدمه مي بيند.


هاردديسك معمولي در حدود ۱۵ سانتي متر طول، ۱۰ سانتي متر عرض و در حدود ۳ سانتي متر ارتفاع دارند.

وزن اونها نيز كمتر از ۱ كيلوگرم هست.


اين گونه ديسك ها در حدود ۸۰ گيگا بايت داده را مي توانند در خود جاي دهند.


ديسك هاي سخت از نظر اندازه به چند دسته تقسيم مي شوند:
۱- ديسك هاي سخت ۵/۲ اينچي
۲- ديسك هاي سخت ۸/۱ اينچي
۳- ديسك هاي سخت ۲۵/۵ و ۵/۳ اينچي به نام ديسك هاي سخت تمام قد
۴-ديسك هاي سخت ۲۵/۵ و ۵/۳ اينچي مشهور به ديسك هاي سخت نيم قد
ديسك هاي تمام قد در حال حاضر توليد نمي شوند.

ديسك هاي شخصي معمولاً از نوع ۵/۳ اينچي نيم قد بوده و داراي ارتفاع ۵/۳ سانتي متري هستند.

پس ديسك هايي كه امروزه ساخته مي شوند اغلب ۵/۳ و ۵/۲ اينچي هستند.

ديسك هاي سخت ۸/۱ اينچي حداكثر ۵ گيگابايت فضا دارند.

اين گونه ديسك ها اطلاعات را بر رايشان يك سطح از ديسك هاي موجود ذخيره مي كنند.


به اين ديسك ها ديسك يك لبه هم مي گايشانند اما در حال حاضر مي توان براي هر دو سطح ديسك اطلاعات را ذخيره كرد.


جنس هاردديسك
همانطور كه فرموده شد ديسك هاي سخت داراي چند صفحه هستند كه به طور عمودي رايشان هم برنامه دارند.

جنس اين صفحه ها عموماً از شيشه، آلياژ آلومينيوم، تركيب سراميك و شيشه، سراميك و ساير مواد ساخته مي شود.

به اين علت كه ديسك ها بايد سبك و مقاوم باشند و در اثر سرما و گرما تغيير حالت ندهند.

به طور كلي جنس ديسك ها از آلومينيوم همراه با پوششي از اكسيد آهن يا آلياژ كبالت هست كه بسيار با ظرافت بر رايشان اون برنامه مي گيرد.

اين پوشش مغناطيسي به سطح حامل اطلاعات امكان مغناطيسي شدن مي دهد.

علاوه بر اين بسيار نازك مي باشد و در برابر برخورد با هد قابل مطالعهو نوشتن هست.


جهت اندازه گيري كارآيي يك هاردديسك از دو روش هستفاده مي گردد:
۱- اندازه گيري وقت جست وجو: مدت وقت بين درخواست يك فايل توسط پردازنده تا ارسال اولين بايت فايل مورد نظر.


۲- اندازه گيري ميزان داده: تعداد بايت هاي ارسالي در هر ثانيه براي پردازنده كه اين اندازه معمولاً بين ۵ تا ۴۰ مگا بايت در هر ثانيه هست.


هادرديسك داراي موتوري مي باشد كه اين موتور باعث چرخش صفحات هاردديسك مي شود.

در كنار برد كنترل كننده، كانكتورهاي مربوط به موتور برنامه دارد.


مكانيزمي كه باعث حركت بازوها بر رايشان هاردديسك مي گردد سرعت و دقت هارد را تعيين مي كند.

در اين حالت از يك موتور خطي با سرعت بالا هستفاده مي شود.


5:

نحوه برنامه گيري اطلاعات در هارد

اطلاعات بر رايشان سطح هر يك از صفحات ديسك سخت در مجموعه اي به نام سكتور و شيار ذخيره مي گردد.

شيارها دواير متحدالمركزي هستند(نواحي زرد) كه براي هر يك از اونها تعداد محدودي سكتور(نواحي آبي) با ظرفيتي بين ۲۵۶ و ۵۱۲ بايت ايجاد مي گردد.

اين سكتورها هموقت با آغاز فعاليت سيستم عامل در كلاستر ساوقتدهي مي گردد.

وقتي كه درايو رايانه تحت عمليات Low level format برنامه مي گيرد سكتورها وشيارها ايجاد مي شود و وقتي كه درايو High level format مي گردد با توجه به نوع سيستم عامل بستر مناسبي براي هستبرنامه فايل هاي اطلاعاتي فراهم مي آيد.



شركت و كشور سازنده
يكي از مسائلي كه پس از گنجايش و عمر مفيد هارد ديسك حائز اهميت هست، كارايي اون مي باشد.

اما در حال حاضر هاردديسك ها از نظر كارايي اختلاف چنداني با هم ندارند.

خريد هاردديسك نسبت به گذشته بسيار آسان مي باشد.

زيرا توليد كنندگان ضعيف از صحنه خارج شده اند.

از لحاظ مارك و يا كارخانه سازنده ديسك سخت شركت هاي زير عمده توليد هاردديسك را بر عهده دارند:
كانر- مكستور- سي گيت- وسترن ديجيتال- كوانتوم- اچ پي- فوجيتسو- توشيبا - آي بي ام و...


اين ديسك ها داراي تفاوتهاي گوناگون در گنجايش، گونه، تعداد ديسك، سرعت چرخش، وقت متوسط جست وجو، حافظه واسطه و مدت وقت ضمانت مي باشند.


عمر مفيد ديسك هاي سخت
در سال هاي گذشته عمر ديسك هاي سخت بسيار كوتاه بود.اما در حال حاضر عمر مفيد ديسك ها افزايش يافته هست.

عمر مفيد با واژه (MTFB) نشان داده مي شود.

اين واژه سرواژه كلمات زير به معناي ميانگين پايداري عملي و يا وقت ميانگين ميان خرابي هاست.


Mean Time Between Failune
اين علامت نشان دهنده متوسط فاصله وقتي هستفاده از ديسك سخت، تا پيش آمدن يك اشكال براي اون هست.

عمر مفيد بر حسب ساعت نشان داده مي شود.

سازندگان ديسك سخت عمر مفيد اون را ۴۰۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰۰ در نظر مي گيرند.


در صورتي كه رايانه به طور مستمر روشن نباشد و كار نكند، اين مقدار افزايش خواهد يافت.

وقتي كه عمر مفيد تمام مي شود ديسك سخت يكباره خراب نمي شود بلكه ممكن هست به مرور دچار فرسودگي شود در اين وقت در هنگام روشن كردن رايانه پيام Invalid System disk ظاهر مي شود.



گنجايش يا ظرفيت ديسك سخت
در وقت انتخاب ظرفيت هارديسك به اين فكر نكنيد كه چه گنجايشي نياز شما را برطرف مي كند بلكه به اين فكر كنيد كه در آينده به ظرفيت بيشتري احتياج داريد.

البته نوع برنامه هايي كه هستفاده مي كنيد راهنماي خوبي براي تعيين ظرفيت هاردديسك مي باشد.

ديسك هاي سخت از ظرفيت ۶۴۰ و ۸۵۰ مگابايت و كم تر كه در سال هاي گذشته وجود داشته هست شروع مي شود و تا ۱، ۲/۱، ۶/۱، ۱/۲، ۵/۲، ۴، ...و ۸۰ ، ۱۲۰، ۱۶۰، ۲۰۰، ۲۵۰ گيگابايت و بيشتر در بازار موجود مي باشد.


در حال حاضر ديسك هاي سخت با ظرفيت ۲۰ تا ۴۰ گيگا بايتي كم ترين گنجايش موجود هستند.

تقريباً هيچ سازنده ديسك سختي ديگر گونه ۱ تا ۸ گيگابايتي را توليد نمي كنند.

به طور كلي براي محاسبه گنجايش ديسك سخت عامل هاي زير را بايد در نظر گرفت:
- گنجايش هر قطاع يا سكتور
- تعداد هدها يا نوك هاي مطالعهو نوشتن
- تعداد هستوانه ها يا سيلندرها
- تعداد قطاع ها يا سكتورها
تعداد نوك يا هد
شركت هاي مختلفي كه ديسك هاي سخت توليد مي كنند گنجايش هاي مختلفي را مي سازند كه ساختار اونها تقريباً يكسان هست.

اما تعداد صفحه هاي تشكيل دهنده ديسك و تعداد هدها يا نوك هاي مطالعهو نوشتن متفاوت هست.

بدين صورت اگر ديسكي را با گنجايش و سرعت زياد مي خواهيد تعداد نوك هاي مطالعهو نوشتن اون براي هر صفحه بايد ۵ يا بيشتر باشد تا سرعت انتقال داده ها افزايش پيدا كند.


در واقع بالا بودن گنجايش ديسك به معناي زياد بودن سرعت اون نيست بنابر اين بهتر هست بدانيم چه تعداد صفحه در داخل ديسك سخت وجود دارد و نوك هاي اون چند عدد مي باشد.


ديسك هاي سخت تقلبي خريد رايانه، قطعات و دستگاه هاي جانبي اون با اين كه ساده به نظر مي آيد اما بسيار پيچيده و فني مي باشد زيرا تقلب در اكثر ابزارها و دستگاه هاي رايانه به چشم مي خورد، مانند:
- تغيير برچسب: در اين حالت مشخصات رايشان ابزارها و دستگاه هاي رايانه را تغيير مي دهند و اونها را پاك كرده و مشخصات جديدي رايشان اونها مي نايشانسند.


- بسته بندي مجدد: در اين صورت هاردديسك دسته دوم و تقلبي را در بسته بندي و كاغذهايي درست مانند بسته بندي اصل اون برنامه مي دهند.


- هاردديسك هاي ارزان قيمت: بعضي وقت ها هاردديسك هاي ارزان قيمت را به جاي نوع بهتر و گرانتر اون به كار مي برند.

مخصوصاً اگر رايانه را به صورت پلمب شده خريداري كنيد.


- شيوه توليد: همان طور كه مي دانيد ابزارها به دو صورت خرده فروشي و عمده فروشي (توليد فله اي) به بازار عرضه مي شوند.

در حالت اول كالاها معمولاً اصل بوده و ايشانژگي هاي فراخوان شده دقيقاً برابر جنس عرضه شده مي باشد.

اين ابزارها معمولاً گران تر بوده، مدت ضمانت نامه اي بيشتري دارند و داراي دفترچه راهنما، جعبه بسته بندي، نرم افزار جانبي و موارد ديگر مي باشند.



بنابراين تنها كاري كه مي توان انجام داد اين هست كه به نكات زير قبل از خريد توجه بفرماييد:
- بسته بندي را چك كنيد.


- ضمانت نامه ها را به دقت بررسي كنيد، زيرا داشتن ضمانت نامه دليل بر اصل بودن كالا نيست.


- افزار سنجي كنيد: در صنعت رايانه به اين كار محك زني مي گايشانند.

افزار سنج هاي رايانه اي به كاربرها كمك مي كنند تا از كارآيي سيستم، ابزارها و دستگاه آگاه شوند.


افزارسنج ها برنامه هايي هستند كه با هستفاده از داده هاي خود سخت افزارهاي نصب شده بر رايشان رايانه را چك مي كنند و اگر اين سخت افزارها و ابزارها داراي امتياز كم تري باشند.

مي توان فرمود اون لوازم تقلبي، دست دوم و كاركرده مي باشد.


نكته: هميشه از آخرين نگارش افزارسنج ها هستفاده كنيد و در نظر داشته باشيد كه همه افزارسنج ها توانايي مورد نياز را ندارند.


از جمله اين افزارسنج ها نورتون و مك آفي را مي توان نام برد.


- عيب يابي كنيد: براي اطمينان از نو بودن ابزارها مي توان از نرم افزارهاي عيب يابي و اشكال زدايي رايانه هستفاده كرد.

يكي از اين نرم افزارها «چك ايت» مي باشد.


- رايانه را آزمايش كنيد: براي اين كار نرم افزارهاي به خصوصي وجود دارد كه رايانه را مجبور به انجام محاسبات پيچيده مي كند.

مانند: Prime95 يا BurnIn Test.


6:

هارد ديسك (۳)

وقت دستيابي

با توجه به اين كه صنعت ساخت ديسك سخت پيشرفت زيادي كرده هست، با اين حال وقت دستيابي به اطلاعات و مقايسه ميلي ثانيه ها و بحث درباره سرعت همچنان اهميت دارد.


ايشانژگي هايي كه داراي اهميت مي باشند موارد ذيل مي باشند:
وقت جست وجو- وقتي كه هدها و نوك هاي مطالعهو نوشتن به شيار يا ترك درخواست شده انتقال پيدا مي كند.


وقت آرامش يا سكون- وقتي هست كه مكان درخواست شده به زير نوك مطالعهو نوشتن مي رسد.


وقت دستيابي- وقتي هست كه ديسك سخت مكان درخواست شده براي داده ها را مي يابد.( وقت دستيابي اهميت زيادي دارد)
سرعت انتقال داده ها- سرعتي هست كه داده ها رايشان ديسك نوشته و يا خوانده مي شوند.

اين سرعت تا اندازه زيادي به رابط هاي ديسك سخت و رايانه مربوط مي شود.


گذرگاه- براي بهره گيري از توانايي هاي ديسك سخت بايد از گذرگاه هاي داده اي سريع و پهن هستفاده نمود.


سرعت چرخش يا دوران
مي دانيم كه هر چه ديسك سخت سريع تر بگردد داده ها با سرعت بيشتري از رايشان سطح ديسك خوانده مي شود، اين عمل باعث سرعت انتقال مي شود.

سرعت گردش ديسك با واحد يا يكاي دور در دقيقه اندازه گيري مي شود.

اين يكا به صورت «RPM» جمع سرواژه هاي «Rotation Per Minute»مي باشد.

به طور مثال ديسك هاي سخت داراي سرعت چرخش ۵۴۰۰، ۷۲۰۰، ۱۰۰۰۰، ۱۲۰۰۰ دور در دقيقه و بالاتر هستند.


نكته: ديسك هاي اسكازي داراي سرعت دوران دهها هزار دور در دقيقه هستند.



ديسك هاي AV
ديسك هاي اي ايشان جمع سر واژه كلمه هاي Audio/Visual) مي باشد.

اين نوع ديسك هاي سخت داراي ايشانژگي هاي زير مي باشد:
۱- سرعت چرخش اونها بر حسب دور در دقيقه بسيار بالا مي باشد و معمولاً كمتر از ۷۲۰۰ دور در دقيقه نمي باشد.


۲- داده هاي ذخيره شده بر رايشان اين نوع ديسك ها به صورت يكپارچه ذخيره مي شوند و تكه تكه و پراكنده نمي باشند.

بنابر اين براي ايشانرايش صوت و تصايشانر مناسب مي باشند و وقت كار با اين نوع ديسك ها بسيار كاهش خواهد يافت.


قالب بندي زيربنايي
(فرمت سطح پايين يا فيزيكي)
قبل از هستفاده از ديسك سخت ابتدا بايد اون را قالب بندي يا فرمت نمود.

تمام ديسك هاي سختي كه در بازار وجود دارند توسط كارخانه سازنده قالب بندي سطح پايين مي شوند.

در اين نوع قالب بندي قطاع ها، هستوانه ها و شيارها و ساير موارد تعريف مي شوند.


قالب بندي سطح پايين يا فيزيكي باعث مي شود قطاع ها با هستفاده از جريان مغناطيسي رايشان شيارها مشخص شوند.

در اين وضع علامت هايي رايشان هر شيار نوشته مي شود كه به اون Sector ID و يا شناسه قطاع گايشانند.

شناسه هاي قطاع شماره هايي هستند كه قطاع ها را از هم جدا مي كنند.

در واقع در وقت انجام عمل قالب بندي سطح پايين، سطح ديسك آزمايش مي شود و داده هاي مربوط به شناسه قطاع ها، به صورت كامل رايشان ديسك نوشته مي شوند.

اين داده ها توسط سيستم عامل براي مشخص كردن محل برنامه گرفتن داده ها رايشان ديسك، مورد هستفاده برنامه مي گيرند.


گاهي اوقات ممكن هست شناسه قطاع ها ضعيف شوند، در اين حالت ممكن هست پيام زير ظاهر شود.


Sector not Found
در اين صورت لازم هست ديسك سخت را قالب بندي سطح پايين نمود.

قالب بندي ديسك، سبب نوسازي و ايجاد قطاع هاي فيزيكي تازه رايشان اون مي شود.


با اينكه ديسك سخت در كارخانه فرمت بندي مي شود.اما گاهي اوقات انجام مجدد اون بسياري از اشكال ها را از بين مي برد.


عيب يابي ديسك سخت
با اينكه بيشتر اشكال هاي ديسك سخت در هنگام نصب اون بوجود مي آيد، اما پس از اون نيز به دلايل مختلف ممكن هست اشكال هايي در اون بوجود بيايد:
- ممكن هست ديسك كار نكند به اين علت كه كابل تغذيه (برق) شل باشد و يا در جهت عكس و نادرست نصب شده باشد.


- اگر چراغ ديسك سخت پس از روشن شدن رايانه به حالت چشمك زن درآيد اين احتمال وجود دارد كه كابل روباني داده ها نادرست نصب شده باشد.


- در صورتي كه بايوس ديسك سخت را مي شناسد اما Fdisk قادر به شناسايي اون نيست، وارد Setup شايشاند و گزينه اي كه مربوط به شناسايي نوع ورودي و خروجي هست را از حالت خودكار درآوريد و اون را به صورت دستي تنظيم كنيد.


- همان طور كه مي دانيد بيشتر سخت افزارها و نرم افزارها بدون ايراد نمي باشند و باعث آسيب رساندن به هارد مي شوند.


- بعضي از ايشانروس ها باعث صدمه ديدن هارد مي شوند.


- گاهي ممكن هست نوك هاي مطالعهو نوشتن به صفحه هاي ديسك سخت برخورد كنند و رايشان اونها خش بياندازند.


- اگر هنگام كار با ديسك سخت، نمايشگر شروع به نوسان كند، ممكن هست دسترسي به ديسك سخت سبب شود جريان بيشتري از منبع تغذيه كشيده شود، در نتيجه بر جريان ارسالي به كارت گرافيكي اثر بگذارد.

براي همين لازم هست منبع تغذيه آزمايش و بررسي شود.


7:

كارت صدا(۱) Sound Card

كارت صدا يكي از عناصر سخت افزاري رايانه هست كه باعث پخش و ضبط صدا مي گردد.

قبل از گسترش كارت هاي صدا، صدا در رايانه توسط بلند گوهاي داخلي ايجاد مي شد.

اين بلند گوها توان خود را از برد اصلي مي گرفتند.



هستفاده از كارت صدا از اواخر سال ۱۹۸۰ شروع شد.

در حال حاضر شركت هاي متعددي توليدات خود را در اين زمينه به بازار عرضه مي كنند.

كارت صوتي همانند كارت گرافيكي بر رايشان برد اصلي نصب مي شود و در پشت اون چند فيش براي ميكروفن و بلند گو برنامه دارد.

وظيفه كارت صدا آماده سازي سيگنال ها جهت پخش و دريافت سيگنال هاي ورودي از ميكروفن و آماده كردن اونها براي ذخيره در رايانه هست.


كارت صدا، كارت صوتي نيز ناميده مي شود و در بسياري موارد مي تواند اصواتي با كيفيت بسيار عالي توليد كند.


صوت، يك سيگنال اونالوگ هست كه به صورت موج پيوسته انتشار مي يابد.

رايانه همواره در حال پردازش سيگنال هاي اونالوگ هست، زيرا اين سيگنال ها دائماً در حال تغييرند.

در واقع لازم هست كه سيگنال هاي اونالوگ به بيت هاي رقمي (ديجيتال) تبديل شوند.

اين عمل توسط وسيله اي به نام Analog to Digital Convertor ADC)) صورت مي گيرد.


سيگنال هاي ديجيتالي توليد شده مجدداً بايد به سيگنال هاي اونالوگ تبديل شوند تا بتوانند به وسيله بلند گو پخش شوند.

اين عمل توسط سخت افزار ديگري به نام DACصورت مي گيرد.


صداهاي ديجيتال به فضاي زيادي بر رايشان ديسك نياز دارد.

بنابراين به جاي ذخيره صدا اون را ايجاد مي كند.

اين عمليات شبيه سازي صوتي نام دارد و به روش هاي زير صورت مي گيرد:
FM -1(مدولاسيون بسامد): اين روش به صورت كاملاً مصنوعي صدا را ايجاد مي كند و براي ساخت اون از دو موج سينوسي هستفاده مي كند.


۲- جدول موجي (صداي موجي): اين روش كم هزينه و واقعي تر هست.

در اين حالت از تمامي وسايل موسيقي نمونه گيري شده هست و صداي ديجيتالي توليد شده در يك جدول موج ذخيره شده هست.

در صورتي كه يك برنامه به صدايي احتياج داشته باشد اين جدول موج چه در كارت صدا و چه در ديسك، صداي واقعي را به برنامه مي دهد.

فايل هاي صوتي با پسوند Wav در ايشانندوز صداهاي واقعي هستند كه از جدول موج هستفاده مي كنند.


بنابراين آهنگسازان حرفه اي ترجيح مي دهند اين گونه كارت هاي صدا را هستفاده نمايند.

اين صداها در تراشه هاي رام كارت صوتي ذخيره مي شوند و در نتيجه بسياري از توليد كنندگان بزرگ بودن حافظه جدول صوتي را دليل مرغوب بودن كارت صدا مي دادند.


۳- ) MIDIرابط ديجيتالي ادوات موسيقي): اين روش برخلاف روش قبلي صداي توليد شده را ضبط نمي كند، بلكه اطلاعات صدا مانند كوك، دوام، بلندي و ساير موارد را ضبط مي كند.

اين اطلاعات در يك قالب هستاندارد در فايل ذخيره مي شود و يا به يك وسيله موسيقي جهت اجرا ارسال مي شود.

بنابراين يك فايل MIDI مجموعه اي از دستور العمل ها در مورد چگونگي اجراي نت هاست.



نكته: فايل هاي MIDI جهت برقراري ايشاندئو كنفرانس ها و پخش فيلم در اينترنت به كار مي روند.


۴- نمونه سازي فيزيكي:اين روش نسبتاً جديد هست و بسته به نوع ساز شبيه سازي شده هست.

با اينكه داراي صداي خوبي هست اما بار زيادي بر پردازنده اصلي وارد مي سازد.


اجزاي تشكيل دهنده كارت صدا
- پردازنده سيگنال هاي ديجيتال كه عمليات مورد نظر را انجام مي دهند.


- تبديل اونالوگ به ديجيتال (ACD) براي صوت ورودي به رايانه
- تبديل ديجيتال به اونالوگ (DAC)
- حافظه ROM يا فلش جهت ذخيره سازي اطلاعات
- اينترفيش دستگاه هاي موزيكال ديجيتالي (MIDI) جهت اتصال دستگاه هاي موزيك خارجي
- كانكتورهاي لازم جهت اتصال به ميكروفن يا بلند گو
- پورت مخصوص بازي براي اتصال Joystick
كارت هاي صوتي قديمي عمدتاً از نوع ISA بوده اند، اما كارت صداهاي امروزي از نوع PCI هستند كه بر رايشان برد اصلي نصب مي گردند.


بيشتر مادربردها در حال حاضر كارت صدا را به صورت يك تراشه بر رايشان برد اصلي دارند.


انواع اتصال كارت صدا به رايانه
- بلند گو (Speaker)
- يك منبع ورودي اونالوگ (ميكروفن ضبط صوت و CD-Player)
- يك منبع ورودي ديجيتال نظير CD-ROM
- يك منبع اونالوگ خروجي نظير ضبط صوت
- يك منبع ديجيتال خروجي
شنيدن صوت
مراحل شنيدن صوت بر خلاف روش توليد صدا مي باشد كه در زير شرح داده شده هست:
۱- داده هاي ديجيتال از هاردديسك خوانده مي شود و سپس در اختيار پردازنده اصلي برنامه مي گيرد.


۲- پردازنده اصلي داده ها را براي DSP موجود بر رايشان كارت صدا ارسال مي كند.


3- DSP داده هاي ديجيتال را از حالت فشرده خارج مي كند.


۴- داده هاي ديجيتال غير فشرده شدن توسط DSP بلافاصله با تبديل ديجيتال به اونالوگ (DAC) پردازش و يك سيگنال اونالوگ ايجاد مي كنند.

اين سيگنال هاي ايجاد شده از طريق هدفن يا بلند گو شنيده خواهد شد.


8:

كارت صدا (۲)
عمليات كارت صدا

كارت صدا چهار عمليات خاص در ارتباط با صدا انجام مي دهد:
- ضبط صدا با حالات متفاوت
- پخش موزيك هاي از قبل ضبط شده مانند: MP3، Wav و يا DVD
- تركيب نمودن صداها
- پردازش صوت هاي موجود

توليد كنندگان كارت صدا
شركت هاي مختلفي كارت صدا را مي سازند.

مهم ترين اين سازنده ها عبارتنداز شركت هاي:
Creative-S3- Trident Yamaha- Ensoniq- Cirrus Logic- ِِِDiammond- ESS- Opti 931- Opti 933- 3DJ- 3DX-Genius- Asound

در هنگام خريد كارت صدا به چه نكاتي بايد توجه كرد؟
به دليل اين كه مادربردهاي جديد داراي كارت صدا به صورت سرخود مي باشند، بنابر اين ديگر نيازي نيست كه كارت صدا را به صورت جداگانه خريداري نمود.

جز در مواردي كه براي كارهاي حرفه اي از كارت صدا هستفاده مي شود.


دو نوع هستاندارد اختصاصي براي كارت هاي صدا وجود دارد.

(استاندارد Adlih و Sound Blaster) اغلب كارتهاي صوتي با Sound Blaster سازگاري دارند.

با توجه به اين كه كارت صوتي نبايد با اين هستاندارد به راه انداز خاصي نياز داشته باشد.


به غير از هستانداردهاي ذكر شده، هستانداردهاي ديگري هم وجود دارند.

اكثر برنامه هاي كاربردي صوتي براي محصولاتي نوشته مي شوند كه عموميت دارند.

براي همين بيشتر سازندگان، كارت هاي صوتي خود را تحت اين دو هستاندارد مي سازند.


نكته: بيشتر بازي هاي تحت داس ازكارت هاي صوتي با هستانداردهاي ساوند بلاستر، ساوند بلاستر ۱۶ و ساوند بلاستر پرو هستفاده مي كنند.


در حال حاضر بيشتر سي دي رام ها داراي فيش ورودي هدفون يا بلند گو هستند.

بدين ترتيب مي توان از صداهاي اون ها هستفاده كرد.


اما در صورتي كه صداي بهتري مي خواهيد مي توانيد ازكارت صدا هستفاده نماييد.



انواع رابط ها
جهت دريافت و ضبط از طريق كارت صدا لازم هست رابط هاي زير وجود داشته باشد:
- رابط ورودي: اين رابط براي ورود داده هاي صوتي هستفاده مي شود كه داراي انواع مختلفي مي باشند.


- رابط خروجي: اين رابط جهت ارسال سيگنال ها از كارت به وسايل خارج از رايانه به كار مي رود.

يك سر كابل به كارت صوتي و سر ديگر اون به بلندگو و يا هدفون و سيم هاي هستريو وصل مي شود.


_ رابط صوتي ايشانژه سي دي: اين نوع رابط ها جهت ارتباط بين ديسك گردان، سي دي و كارت صوتي مي باشد و اگر اين ارتباط بربرنامه نشود ديسك هاي سي دي صوتي پخش نمي شود و در اين حالت صدا تنها از طريق خروجي گوشي(هدفون) شنيده مي شود.


رابط ميدي بازي: اكثر كارت هاي صوتي داراي اين رابط مي باشند.

اين رابط ۱۵ پايه دارد و D شكل هست و مي توان به وسيله اون از ارگ هاي الكترونيكي، موسيقي را دريافت و به صورت فايل بر رايشان سي دي ذخيره كرد.



پردازنده كارت صوتي
در كارت صداهاي جديد تراشه مخصوصي به نام DSP اضافه شده هست.

كه مخفف Digital Signal Processor مي باشد.

اين تراشه رايانه را از انجام پردازش سيگنال هاي صدا، پارازيت گيري، فشرده سازي داده ها و موارد ديگر معاف مي دارد.




كارت صوتي دوطرفه هموقت
در اين نوع كارت صدا داده ها مي توانند در دو مسير هموقت جريان داشته باشند.

رايشان كارت صداهاي دوطرفه عبارت Full doplisk نوشته مي شود.

بيشتر كارت صداهاي جديد داراي اين قابليت مي باشند.

با اين كارت ها براي مكالمه تلفني بهتر از طريق رايانه هستفاده مي شود.



حافظه كارت صدا
در بيشتر كارت صداهاي نوع آيزا حداقل ۲ مگابايت حافظه رم با نام حافظه نمونه سازي وجود دارد.

اين نوع حافظه جهت حفظ صداهاي جدول موج و صداهايي كه خود كارت مي سازد هستفاده مي شود.

اما در نوع كارت هاي پي سي آي احتياجي به حافظه نمونه سازي نيست.

زيرا پهناي باند در اين نوع كارت ها بزرگ مي باشد و صداها بر رايشان حافظه اصلي رايانه برنامه مي گيرد.



هستريو فونيك يا مونو فونيك
كارت هاي مونوفونيك صدا را از يك منبع پخش مي كنند كه به اون مونو يا يك كاناله مي گايشانند.

در صورتي كه كارت هاي هستريوفونيك به طور هموقت و از دو منبع مختلف پخش مي شود.


بعضي از برنامه هاي كاربردي صداي هستريو را پشتيباني نمي كنند.

كارت هاي هستريو گران قيمت تر از مونو مي باشد.

بيشتر كارت هاي صوتي داراي يك ورودي هستريو يا دو ورودي مونو هستند.


نكته: در بيشتر كارت هاي صوتي حداقل ۱۶ بيت لازم هست، اما برخي ديگر از ۲۴بيت و بيشتر هستفاده مي كنند.



صداي سه بعدي
براي هستفاده از صداي سه بعدي لازم هست از كارت صدا و يا بلندگايشان مخصوص و نيز برنامه اي كه جلوه هاي صوتي صداي سه بعدي را مورد پشتيباني برنامه دهد، هستفاده نمود.



عيب يابي كارت صدا
- اگر پس از نصب يك كارت صداي جديد در بعضي برنامه ها دچار مشكل صدا شايشاند، بايد تنظيم هاي برنامه ها را از نو تعيين كنيد.

لازم هست بعضي برنامه ها را دوباره نصب نمود تا با كارت جديد كار كند.


- اگر در بعضي برنامه ها صدا وجود دارد ولي هماهنگ با اعمال رايشان صفحه نيست لازم هست برنامه هاي ديگر را ببنديد تا برنامه در حال اجرا بتواند بر همه منابع دسترسي پيدا كند.


- گاهي اوقات صداي خش خش و يا وزوز از بلندگو پخش مي شود دليل اون مزاحمت كارت هاي جانبي ديگر مي باشد.

در اين صورت لازم هست جاي شكاف كارت صوتي را عوض كرد.

اگر باز هم اشكال رفع نشد بايد كابل هاي برق نزديك به كارت صوتي را از اون دور كرد.


- اگر صدايي از بلندگوهاي رايانه به گوش نمي رسد اعمال زير را اجرا کنيد:
* محل اتصال بلندگو به منبع تغذيه چك كنيد.


* پيچ تنظيم بلندي صدا را تنظيم نماييد.


* سيم اتصال بلندگو به كارت را چك كنيد.


* صدا را در برنامه هاي نصاب بررسي نماييد.


* برنامه راه انداز كارت صوتي را دوباره نصب كنيد.


9:

آشنايي با CPU (ريزپردازنده يا ميكرو پروسسور) (بخش اول)

ريزپردازنده واحد پردازش مركزي يا مغز رايانه مي باشد.

اين بخش مدار الكترونيكي بسيار گسترده و پيچيده اي مي باشد كه دستورات برنامه هاي ذخيره شده را انجام مي دهد.

جنس اين قطعه كوچك (تراشه) نيمه رسانا هست.

CPU شامل مدارهاي فشرده مي باشد و تمامي عمليات يك ميكرو رايانه را كنترل مي كند.

تمام رايانه ها (شخصي، دستي و...) داراي ريزپردازنده مي باشند.

نوع ريزپردازنده در يك رايانه مي تواند متفاوت باشد اما تمام اونها عمليات يكساني انجام مي دهند.



تاريخچه ريزپردازنده
ريزپردازنده پتانسيل هاي لازم براي انجام محاسبات و عمليات مورد نظر يك رايانه را فراهم مي سازد.

در واقع ريزپردازنده از لحاظ فيزيكي يك تراشه هست.

اولين ريزپردازنده در سال ۱۹۷۱ با نام Intel ۴۰۰۴ به بازار عرضه شد.

اين ريزپردازنده قدرت زيادي نداشت و تنها قادر به انجام عمليات جمع و تفريق ۴ بيتي بود.

تنها نكته مثبت اين پردازنده هستفاده از يك تراشه بود، زيرا تا قبل از اون از چندين تراشه براي توليد رايانه هستفاده مي شد.

اولين نوع ريزپردازنده كه بر رايشان كامپيوتر خانگي نصب شد.

۸۰۸۰ بود.

اين پردازنده ۸ بيتي بود و بر رايشان يك تراشه برنامه داشت و در سال ۱۹۷۴ به بازار عرضه گرديد.

پس از اون پردازنده اي كه تحول عظيمي در دنياي رايانه بوجود آورد ۸۰۸۸ بود.

اين پردازنده در سال ۱۹۷۹ توسط شركت IBM طراحي و در سال ۱۹۸۲ عرضه گرديد.

بدين صورت توليد ريزپردازنده ها توسط شركت هاي توليدكننده به سرعت رشد يافت و به مدل هاي ۸۰۲۸۶، ۸۰۳۸۶، ۸۰۴۸۶، پنتيوم ۲، پنتيوم ۳، پنتيوم ۴ منتهي شد.


اين پردازنده ها توسط شركت Intel و ساير شركت ها طراحي و به بازار عرضه شد.

طبيعتاً پنتيوم هاي ۴ جديد در مقايسه با پردازنده ۸۰۸۸ بسيار قايشان تر مي باشند زيرا كه از نظر سرعت به ميزان ۵۰۰۰ بار عمليات را سريعتر انجام مي دهند.

جديدترين پردازنده ها اگر چه سريعتر هستند گران تر هم مي باشند.

كارآيي رايانه ها بوسيله پردازنده اون شناخته مي شود.

ولي اين كيفيت فقط سرعت پروسسور را نشان مي دهد نه كارآيي كل رايانه را.

به طور مثال اگر يك رايانه در حال اجراي چند نرم افزار حجيم و سنگين هست و پروسسور پنتيوم ۴ اون ۲۴۰۰ كيگاهرتز هست، ممكن هست اطلاعات را خيلي سريع پردازش كند.

اما اين سرعت بستگي به هاردديسك نيز دارد.

يعني اين كه پروسسور جهت انتقال اطلاعات وقت زيادي را در انتظار مي گذراند.


پروسسورهاي امروزي ساخت شركت Intel، پنتيوم ۴ و سلرون هستند.

پروسسورها با سرعت هاي مختلفي برحسب گيگاهرتز (معادل يك ميليارد هرتز با يك ميليارد سيكل در ثانيه هست) براي پنتيوم ۴ از ۴/۱ گيگاهرتز تا ۵۳/۲ متغير هست و براي پروسسور سرعت از ۸۵/۰ گيگاهرتز تا ۸/۱ گيگاهرتز هست.

يك سلرون همه كارهايي را كه يك پنتيوم ۴ انجام مي دهد را مي تواند اجرا کند اما نه به اون سرعت.


پردازنده دو عمل مهم انجام مي دهد:
۱- كنترل تمام محاسبات و عمليات
۲- كنترل قسمت هاي مختلف
پردازنده در رايانه هاي شخصي به شكل يك قطعه نسبتاً تخت و كوچك به اندازه ۸ يا ۱۰ سانتي متر مربع كه نوعي ماده، مانند پلاستيك يا سراميك رايشان اون را پوشانده هست تشكيل شده در واقع فرآيند بوجود آمدن اين مغز الكترونيكي به اين گونه مي باشد كه از سيليكان به علت خصوصيات خاصي كه دارد جهت ايجاد تراشه هستفاده مي شود.

بدين گونه كه اون را به صورت ورقه هاي بسيار نازك و ظريف برش مي دهند و اين تراشه ها را در درون مخلوطي از گاز حرارت مي دهند تا گازها با اونها تركيب شوند و بدين صورت طبق اين فرآيند شيميايي سيليكان كه از جنس ماسه مي باشد به فلز و بلور تبديل مي شود كه امكان ضبط و پردازش اطلاعات را در بردارد.

اين قطعه كار ميليونها ترانزيستور را انجام مي دهد.


پردازنده وظايف اصلي زير را براي رايانه انجام مي دهد:
۱- دريافت داده ها از دستگاه هاي ورودي
۲- انجام عمليات و محاسبات و كنترل و نظارت بر اونها
۳- ارسال نتايج عمليات با دستگاه هاي خروجي
پردازنده مانند قلب رايانه هست و از طريق كابلهاي موجود با واحدهاي ديگر مرتبط مي شوند.


در واقع از نظر فني عملكرد پردازنده با دو ايشانژگي تعيين مي شود:
۱- طول كليد- تعداد بيت هايي كه يك پردازنده در هر لحظه پردازش مي كند و طول اين كلمات معمولاً ۴ و ۸ و ۱۶ و ۳۲ و يا ۶۴ بيتي مي باشد.


۲- تعداد ضربان الكترونيكي كه در يك ثانيه توليد شده هست و با واحد مگاهرتز سنجيده مي شود.


محل قرارگيري پردازنده ها بر رايشان مادربرد مي باشد.

بنابراين بايستي هماهنگي لازم بين مادربرد و پردازنده وجود داشته باشد.

اين هماهنگي باعث بالا رفتن عمليات رايانه مي شود.

در غير اين صورت نتيجه خوبي بدست نمي آيد.


نكته: بر رايشان پردازنده حروف و ارقامي ديده مي شود كه در واقع نشان دهنده شماره سريال ها ،سرعت، ولتاژ، مدل، نسل و نام سازنده اون مي باشد.

با توجه به نوع دستورالعمل ها يك ريزپردازنده با هستفاده از واحد منطبق و حساب خود (ALU) قادر به انجام عمليات محاسباتي مانند جمع و تفريق و ضرب و تقسيم هست.

البته پردازنده هاي جديد اختصاصي براي انجام عمليات مربوط به اعداد اعشاري نيز مي باشند.

ريزپردازنده قادر به انتقال داده ها از يك محل حافظه به محل ديگر مي باشند و مي توانند تصميم گيري نمايند و از يك محل به محل ديگر پرش داشته باشد تا دستورالعمل هاي مربوط به تصميم اتخاذ شده را اجرا کند.


10:

آموزش CPU (ريزپردازنده يا ميكرو پروسسور) (بخش دوم)

شركت هاي توليد كننده پردازنده
با توجه به اين كه پردازنده ها دستورهاي خاصي را مي پذيرند و برنامه هاي خاصي را اجرا مي كنند، طبيعتاً پردازنده هاي گوناگوني وجود دارند.

اين پردازنده ها توسط شركت هاي مختلفي توليد مي شوند.

بعضي از اون ها مشابه و سازگارند و برخي ديگر ناسازگار.

معروف ترين اين شركت ها عبارتنداز: Intel- IBM- AMD- Cyrix- Motorola- IDT- IIT- NEC- Nexgen- Rise- Metaflow- Chips & Technology معمولاً بر رايشان هر CPU نام شركت توليد كننده نوشته مي شود، ممكن هست شماره اون نيز همراه با حرف اول و يا دو حرف اول توليد كننده نوشته شود.


نسل هاي پردازنده ها
مهم ترين عامل شناسايي پردازنده ها، نوع اونها مي باشد كه با شماره و يا نام اختصاصي مشخص مي شود.

از بين پردازنده هاي توليد شده نوع اينتل و موتورولا متداولتر از بقيه هستند.

موتورولا پردازنده خود را به صورت ۸۶xxx يا نام اختصاصي و اينتل به صورت ۸۰x86 يا نام اختصاصي خود به بازار معرفي نمودند.

بدين صورت x مي تواند يك عدد دلخواه يك رقمي باشد كه هر چه مقدار اون بيشتر باشد در نتيجه رقم اون بزرگ تر بوده و پردازنده جديد تر، سريعتر و كاراتر مي باشد.

قبل از پردازنده پنتيوم پردازنده ها يك شماره ۵ رقمي داشتند كه دو رقم سمت چپ معمولاً نام پردازنده و سه رقم سمت راست نسل پردازنده رامشخص مي كنند.


برخي سازندگان ديگر به جاي شماره از نام هاي اختصاصي مانند K5 و K6 هستفاده مي نمودند.


مدل پردازنده
هر كدام از نسل هاي مختلف پردازنده ها داراي انواع متفاوتي مي باشند كه براي كارهاي خاصي ساخته شده اند.

به عنوان مثال پردازنده هاي ۸۰۴۸۶ داري انواع (SX- SLC- DX- DX2- DX3- DX4- DX5) مي باشد كه در اون DX اولين پردازنده با يك كمك پردازنده هست كه داراي ۸ كيلوبايت حافظه وقت اوليه مي باشد و سرعت اون۵۰ برابر ۸۰۸۸ هست، در صورتي كه SX فاقد كمك پردازنده مي باشد.

نسل پنجم پردازنده اينتل داراي مدل هاي (كلاسيك، MMX) مي باشد.

نسل ششم پردازنده اينتل داراي مدل هاي (IIT,II ,PRO Celeron ) هستند.

نسل هفتم پردازنده هاي اينتل داراي مدل هاي (ايتانيوم) ۶۴ بيتي با سرعت يك گيگاهرتز) مي باشد.


سرعت پردازنده
يكي از مواردي كه مستقياً رايشان كارآيي پردازنده اثر مي گذارد سرعت اون هست كه معمولاً بر رايشان اون نوشته مي شود.

هر چه پردازنده سريعتر باشد اطلاعات را سريعتر پردازش مي كند.

سرعت پردازنده ها بر حسب مگاهرتز بيان مي شود و يك مگاهرتز، معادل يك ميليون چرخه در ثانيه هست.

بعضي توليد كنندگان سرعتي كه بر رايشان پردازنده مي نايشانسند واقعي نيست، بلكه اونها توانمندي پردازنده در مقابل اينتل را مي سنجند و به اون سرعت معادل پنتيوم مي گايشانند.

شرایط مؤثر در كارآيي پردازنده فركانس ساعت يا سرعت ساعت هست كه معمولاً به دو صورت مي باشد: ۱- سرعت ساعت داخلي: در اين حالت پردازنده عمليات داخلي خود را برپايه اين ساعت انجام مي دهد، اين سرعت برابر سرعتي هست كه بر رايشان پردازنده ذكر شده هست.

در هنگام فروش نيز اين سرعت را معرفي مي كنند.

مانند:P4/2.2Ghz
۲- سرعت ساعت خارجي (سرعت گذرگاه سيستم): اين سرعت درواقع مدار الكترونيكي هست كه خارج از تراشه برنامه دارد و به پايه هاي مربوط به ساعت وصل مي شود.

اطلاعات خارج از پردازنده مانند اطلاعات حافظه اصلي رايانه بر اين پايه سنجيده مي شود.


ولتاژ پردازنده
در ابتداي ساخت پردازنده ها از ولتاژ ۵ ولتي به صورت هستاندارد هستفاده مي شد، اما پس از ورود پردازنده هاي «۴۸۶ دي ايكس ۴» و «پنتيوم» از ولتاژهاي پايين تر مانند ۸/۲ و ۳/۳ نيز هستفاده مي شود.


جايگاه پردازنده
پردازنده معمولاً بر رايشان شبكه اي از سوراخ هاي كوچك بر رايشان مادربرد برنامه مي گيرد.

به طور كلي تراشه گير، محلي براي نصب پردازنده يا هر نوع آي سي هست.


پردازنده معمولاً رايشان مادربرد لحيم نمي شود تا بتوان اون را ارتقا يا تعايشانض نمود.


گرماگير پردازنده
پردازنده ها در وقت كار كردن گرماي زيادي توليد مي كنند و اگر اين گرما دفع نشود ممكن هست پردازنده بسوزد.

براي خنك نگه داشتن پردازنده از چند روش هستفاده مي كنند:
۱- هستفاده ازFan : قرارگيري يك پنكه كوچك بر رايشان پردازنده باعث حركت هوا و هدايت گرما به بيرون مي شود.

معمولاً در جعبه اصلي رايانه پنكه اي براي بيرون بردن گرما وجود دارد.

با اين حال برنامه دادن يك پنكه كوچك پردازنده را بهتر خنك مي كند و كارآيي رايانه بالا مي رود.

بعضي از پنكه ها براي اتصال به پردازنده داراي يك گيره مي باشد كه بايد توجه نمود در هنگام نصب نبايد به مادربرد برخورد كند.


۲- هستفاده از گرماگير: گرماگير وسيله اي فلزي هست كه حرارت توليد شده را به وسيله يك قطعه الكتريكي جذب و به بيرون مي فرستد.

گرماگير داراي پره هاي فلزي يا سراميكي هست.


۳- هستفاده از مواد پركننده: اين مواد بين پردازنده و پنكه برنامه مي گيرد و باعث خنك شدن پردازنده مي شود.

اين ماده با نام چسب نيز شناخته مي شود.


پردازنده هاي تقلبي
جهت تشخيص پردازنده هاي تقلبي از اصل مي توان از روش هاي زير هستفاده نمود:
۱- روش چشمي: كج بودن نوشته هاي رايشان پردازنده - كم رنگ بودن نوشته ها - وجود خراش - وجود رنگ پريدگي چاپ قبلي - كوچك و بزرگ بودن حروف و عددها
۲- شماره سريال: جهت دريافت شماره سريال هاي واقعي مي توانيد از برنامه ID CPUاستفاده نماييد و يا به سايت پردازنده مربوطه متصل شايشاند.


۳- اطلاعات بايوس.


۴- اطلاعات برنامه هاي عيب ياب.


خرابي پردازنده ها
يكي از علت هاي خوب كار نكردن رايانه مي تواند خرابي پردازنده باشد كه البته در اولايشانت برنامه ندارد يعني % خراب شدن اون بسيار كم مي باشد.

برنامه اي به نام پست خطاي پردازنده را فراخوان مي كند كه اون را با زدن بوق هاي پشت سر هم بيان مي كند.


برنامه ديگر در اين رابطه Ndiags نورتن مي باشد كه پردازنده را تست و كنترل مي كند.


11:

برد اصلي (Mother Board)





(بخش اول)
بزرگترين بردي كه در داخل كيس رايانه مشاهده مي شود، مادربرد هست.

اين برد يكي از اجزاي پايه ي و مهم محسوب مي شود.

در سال ۱۹۸۲ هموقت با ارائه اولين كامپيوترهاي شخصي از برد اصلي هستفاده گرديد.

اين برد دربرگيرنده پروسسور، رم، انواع درايوها (اعم از هارد ديسك، سي دي رام، فلاپي درايو) و ساير موارد مي باشد.

اين قطعات بوسيله كابل به برد اصلي متصل هستند ، در وقت كار كردن رايانه، اطلاعات درايوها، پروسسور و رم در حال انتقال در اين برد مي باشد.

مثلاً وقتي كه برنامه اي را اجرا مي كنيم يا فايلي را ذخيره مي نماييم كارت هاي مودم، شبكه، صدا و گرافيك بوسيله اسلات هاي مادربرد به اون وصل مي شوند و وقتي كه در حال كار با اينترنت هستيم، موسيقي گوش مي دهيم و يا برنامه اي را اجرا مي كنيم اطلاعات بين كارت ها، برد و پروسسور در حال رد و بدل هست.

جهت اتصال قطعات بررايشان مادربرد، شكاف يا اسلات وجود دارد.

اكثر كارت ها داراي يك لبه اتصال دهنده مي باشند كه از طريق اين لبه بررايشان شكاف ها برنامه دارند.


برد اصلي شامل چند چيپ ست مي باشد و اين چيپ ها نقل و انتقال اطلاعات بين پروسسور و ديگر اجزا را ميسر مي سازند.

مادربردها در انواع مختلفي از نظر شكل و اندازه توليد مي شوند.

شكل و اندازه اون ها متناسب با كيس هاي موجود در بازار مي باشد.

اگر مادربرد خراب باشد رايانه از كار مي افتد.

توجه داشته باشيد كه مادربردها داراي امكانات مشابهي نمي باشند و اگر مادربردي كارت خاصي را پشتيباني نكند نمي توان از اون كارت هستفاده كرد.

در ضمن اينكه همه مادربردها نمي توانند با همه پردازنده ها كار كنند.


اجزاي اصلي مادربرد
وجود تمام قطعاتي كه بررايشان مادربرد برنامه دارند الزامي مي باشد.

اين قطعات عبارتند از:
۱- تراشه هاي حافظه اصلي(رم) و جايگاه اون
۲- پردازنده و تراشه گير پردازنده
۳- تراشه هاي حافظه BIOS
۴- كمك پردازنده و جايگاه اون
۵- كليدهاي قطع و وصل و اتصال گرهاي تنظيم (جامپرها)
۶- محل اتصال كابل هاي برق
۷- محل اتصال صفحه كليد
۸- محل اتصال بلندگو
۹- محل قرارگيري شكاف ها يا اسلات ها
۱۰- باتري و محل اتصال اون
۱۱- چندين قطعه الكترونيكي ديگر مانند خازن ها، كريستال، مقاومت ها، چيپ ست ها و ساير موارد
خازن ها انرژي را ذخيره مي كنند و معمولاً براي تنظيم امواج، به عنوان يكسو كننده، جهت تبديل جريان متناوب به مستقيم به كار مي رود.

كريستال ها ضربان هاي ساعت را در فاصله هاي وقتي ثابت توليد مي كنند و مقاومت ها نيز ولتاژ امواج را تغيير مي دهند.


انواع مادربردها از نظر شكل
همان طور كه مي دانيد اندازه مادربردها بايد با منبع تغذيه و جعبه رايانه متناسب باشد.

انواع مادربردها از نظر شكل عموماً به موارد زير تقسيم مي شود:
۱- مادربرد سبك PC/XT
۲- مادربرد سبك AT/Full size
۳- مادربرد سبك Baby AT or Mini AT
۴- مادربرد سبك LPX
۵- مادربرد سبك ATX
۶- مادربرد سبك NLX
- مادربرد سبك PC/XT در سال ۱۹۸۱ به بازار عرضه شد و هم اكنون مورد هستفاده برنامه نمي گيرد.

طول اون در حدود ۳۰ و عرض اون در حدود ۲۰ سانتي متر و داراي ۵ شكاف براي كارت ها بود.


- مادربرد سبك AT/Full size در سال ۱۹۸۴ به بازار عرضه شد.

طول اون ۳۵ و عرض اون ۳۰ سانتي متر مي باشد و تقريباً از دور خارج شدند و ديگر توليد نمي شوند، زيرا بسيار بزرگ بودند.


- مادربرد سبك Baby AT or Mini AT تقريباً هستاندارد مادربرد AT/Full size را دارد ولي از نظر اندازه كوچك تر از اون هست.

از اونجايي كه اين مادربرد در هر جعبه اي جاي مي گيرد، بيشتر مادربردهاي كنوني بدين شكل توليد مي شوند.


- مادربرد LPX مانند نوع قبل داراي دو گونه كوچك و بزرگ بود.

اين مادربرد داراي اين امكان هست كه سپس نصب اتصالات مختلف در قسمت عقب برنامه مي گيرد و شكاف ها بر رايشان يك كارت جدا نصب مي شود و اتصال گرها در كنار هم در عقب مادربرد برنامه مي گيرند.

درضمن اينكه اين نوع مادربردها داراي اتصال گرهاي اضافي نيز مي باشند.


- مادربرد ATX در سال ۱۹۹۵ طراحي شدند كه شباهتي به مادربردهاي Baby AT or Mini AT دارند.

با اين تفاوت كه ۹۰ درجه تغيير شكل يافته اند، در اين گونه مادربردها تهايشانه رايانه به خوبي انجام مي شود و داراي يك نوع جامپر مي باشد.

در اين نوع بردهاي اصلي نمي توان از هر دو نوع حافظه هستفاده نمود.

اين نوع بردها داراي امكاناتي مي باشند كه مي توان بدون هستفاده از كابل هاي بلند قطعات را بر رايشان اون وصل كرد زيرا داراي جايگاه هاي خاصي مي باشند.

درضمن اينكه مي توان بر رايشان شكاف هاي اون هر كارتي با هر طولي را بر رايشان اون نصب كرد.- كار با مادربرد NLX بسيار ساده مي باشد.

تعميرات، نگهداري و ارتقاء اونها نيز ساده تر هست.


12:

برد اصلي (Mother Board) (بخش دوم)

مادربرد اون برد (On Board)
بعضي مواقع مادربردها كارت صدا، گرافيك، مودم و شبكه را به صورت مجتمع دربردارد و ديگر نيازي نيست تا اونها را به صورت جداگانه خريداري نمود و بر رايشان اون نصب كرد.

به اينگونه بردهاي اصلي اون برد مي گايشانند، و معمولا داراي قيمت كمتري مي باشند.

به اين دليل كه عموماً قابل ارتقا، تغيير و تعمير نمي باشند.


مادربردهاي اون برد معمولاً دربرگيرنده يك يا چند مورد از قطعات فرموده شده مي باشند كه مي توان بعضي از اونها را غيرفعال نمود و كارت موردنظر خود را بر رايشان اون نصب كرد با توجه به اينكه اينگونه مادربردها اسلات هاي كمتري دارند، بنابراين انعطاف پذيري كمتري نيز دارند.



گذرگاه هاي توسعه
گذرگاه يا خط حامل، يك مسير عمومي هست كه داده ها از رايشان اون نقل و انتقال مي كنند.

اين مسير به وسيله مدارهاي الكتريكي بين قسمت هاي ديگر يك رايانه ارتباط بربرنامه مي كنند.

اين مقدار داده ها مي توانند به صورت هموقت از گذرگاه ها عبور كنند و مقدار اونها بر حسب بيت مي باشد.

به طور معمول ۴ گذرگاه اصلي در رايانه ها وجود دارد:
۱- گذرگاه پردازنده
۲- گذرگاه حافظه
۳- گذرگاه آدرس
۴- گذرگاه ورودي- خروجي
گذرگاه پردازنده مسير ارتباط پردازنده و تراشه هاي مجتمع يا چيپ ست هاست.


اين گذرگاه ،داده ها را به سرعت به پردازنده منتقل مي كند و از اون به بيرون مي فرستد و سرعت اون نسبت به ساير گذرگاه ها بسيار سريعتر مي باشد، گذرگاه حافظه ،داده ها را بين پردازنده، رم و حافظه رم انتقال مي دهد.


مهم ترين گذرگاه هاي توسعه عبارتند از:
گذرگاه ISA: همان طور كه مي دانيد در رايانه قطعات مختلف از طريق يك سري خطوط با يكديگر ارتباط دارند كه به اون ها خط حامل مي گايشانند.

درواقع قطعات موردنياز بر رايشان اين خط برنامه مي گيرند.


اين گذرگاه هاي ۸ بيتي ISA نام داشتند، سپس در چند سال بعد گذرگاه هاي ۱۶ بيتي به بازار عرضه شدند، اين گذرگاه ها به علت ضريب اطمينان بالا، كارابودن و سازگاري هنوز به كار مي روند.


گذرگاه ESA :پس از توليد رايانه ۳۸۶ گذرگاه هاي عريض ۳۲ بيتي به كار گرفته شد.

اين گذرگاه ها داراي شكاف هاي ۳۲ بيتي مي باشند به همين دليل نمي توان در اونها از كارت هاي ۸ يا ۱۶ بيتي هستفاده كرد.


نكته: نوعي از گذرگاه ISA به نام MCK بوجود آمد، كه معماري گذرگاه ۱۶ بيتي و ۳۲ بيتي را با هم داشت اين سيستم از سيستم هاي ISA سريعتر و با اون ها ناسازگارتر بود.

گذرگاه هاي ديگري مانند گذرگاه VESA، Local Buss، PCT، USP، AGP و موارد ديگر نيز وجود دارند كه به علت محدوديت آموزشي به توضيح اون ها نمي پردازيم.


نصب و تعايشانض كارت ها
همان طور كه مي دانيد مدارهاي گرافيك، صدا، تصايشانر، مودم و ساير موارد كه بر رايشان يك صفحه برنامه گرفته اند را كارت مي گايشانند.

جهت تعايشانض يا نصب اونها در رايانه اعمال زير را اجرا کنيد:
* با پيچ گوشتي پيچ هاي نگهدارنده كارت را باز كنيد.

بدون اينكه كارت هيچ گونه مقاومتي از خود نشان دهد اون را با احتياط و با حركت دادن به سمت جلو و عقب با كشيدن تدريجي به سمت بالا از محل خود جدا كنيد.



فراموش نكنيد كه بهتر هست در هنگام نصب كارت ها جهت تغيير كليدهاي اتصال گر و جامپرها به دفترچه يا ورقه راهنماي كارت مراجعه نماييد.


درگاه خارجي
يك رايانه بدون رابط هايي كه اون را براي تبادل اطلاعات به بيرون وصل مي كند نمي تواند كار كند.

بدين ترتيب درگاه ها و رابط هاي رايانه نقش بزرگي را برعهده دارند.


۱ - درگاه سريال: اين درگاه درپشت رايانه قراردارد به درگاه هاي com نيز مشهورند و جزء اولين درگاه هايي هستند كه در رايانه هاي اوليه به كار برده شدند.

درگاه هاي سريال قديمي ۲۵ پايه اي و درگاه هاي سريال جديد ۹ پايه اي هستند يعني درگاه سريال رايانه را با ۹ سيم به وسايل جانبي متصل مي كند.


۲ - درگاه موازي: به اين درگاه ها درگاه چاپگر نيز مي گايشانند اما در حال حاضر براي اتصال اسكنر و موارد ديگر نيز به كار مي رود، اين درگاه بزرگ ترين درگاه در پشت رايانه هست كه ۲۵ سيمي مي باشد كه ۱۷ سيم اون براي سيگنال ها به كار مي رود.

سيگنال ها به سه گروه داده ها، كنترل و وضعيت تقسيم مي شوند.


۳ - درگاه اسكازي: اين درگاه مي تواند اطلاعات را با سرعت بالايي جابه جا نمايد.

اين درگاه براي بيشتر اسكنرها و CD و DVD نايشانس ها به كار مي رود.


۴ - درگاهPS/2 : اين درگاه داراي ۶ پايه سوزن براي انتقال داده هاست.

كه بيشتر براي هستفاده صفحه كليد و ماوس به كار مي رود.


۵ - درگاه سريال Firewire :اين درگاه براي اتصال دوربين هاي ايشانديوئي، نمايشگرهاي رقمي (ديجيتال)، سيستم هاي صوتي و يا سيستم ماهواره هاي رقمي به رايانه هستفاده مي شود.


۶ - رابط هاي DIDE: بر رايشان مادربرد چند رابط براي ذخيره سازي وجود دارد كه عبارتند از رابط ايده (آي دي يو)، كه در رايانه هاي قديمي وجود داشت و از اون مي توان براي اتصال دو وسيله مانند هارد ديسك و ديسك گردان CD به رايانه هستفاده نمود ورابط ايده توسعه يافته كه اين رابط از رابط ايده سريعتر هست و به وسيله اون مي توان چهار مورد ديگر را به رايانه وصل نمود.


كنترل گر
ابزارهاي جانبي در رايانه با ابزاري به نام كنترل گر با پردازنده و ديگر اجزا ارتباط بربرنامه مي كنند كه نام هاي ديگر اون رابط و آداپتر مي باشد.

به طور مثال هارد ديسك و صفحه كليد با كنترل گر كار مي كند و كارت گرافيكي با آداپتر.

كنترل گرها يا بر رايشان يك كارت جدا برنامه دارند و يا بر رايشان مادربرد.


13:

موشواره (موش)

امروزه موش داراي جايگاه خاصي مي باشد.

موش قادر به تشخيص حركت و كليك بوده و پس از تشخيص لازم، اطلاعات مورد نياز را به رايانه ارسال مي كند تا عمليات مورد نياز انجام شود.

در سيستم هاي اوليه موشي وجود نداشته زيرا رايانه ها در اون وقت داراي اينترفيسي مشابه ماشين هاي تايپ يا كارت پانچ بودند.

بعداز چندين سال كليد هاي پيكاني در اغلب ترمينال ها مورد هستفاده برنامه گرفتند، (حدوداً اواخر سال ۱۹۶۰ و اوايل ۱۹۷۰) سپس مدادهاي نوري و Joy Stickها به بازار عرضه شدند، تا اينكه موش به همراه رايانه هاي مكينتاش ارائه گرديد و اين يك موفقيت بزرگ بود.


عملكرد موش طبيعي و قيمت اون بسيار ارزان بود تا اينكه سيستم هاي عامل نيز از موش حمايت كردند.


مهم ترين عملي كه موش انجام مي دهد تبديل حركت دست به سيگنال هايي هست كه رايانه قادر به هستفاده از اون مي باشد.


اجزاي اصلي موش
- گايشان كوچكي درون موش برنامه دارد و سطح مورد نظر را لمس نموده، حركت كرده و مي چرخد.


- دو غلتكي كه گايشان را لمس مي كنند (كه يكي حركت x را تشخيص مي دهد و ديگري حركت y را.)
- هر غلتك به يك ميله متصل مي باشد و ميله باعث چرخش ديسك مي گردد.


- در دو طرف ديسك دو قطعه اصلي وجود دارد كه يكي LED مادون قرمز و ديگري سنسور مادون قرمز مي باشد.

ديسك داراي سوراخ هايي مي باشد كه باعث شكست نور مي شود، اين نور توسط LED ايجاد مي شود بدين ترتيب سنسور مادون قرمز پالس هاي نور را مشاهده مي كند.

تعداد پالس ها با سرعت موش و مسافتي كه موش حركت مي كند ارتباط مستقيم دارد.


- پردازنده اي كه بر رايشان برد برنامه دارد ، پالس ها را خوانده و تبديل به باينري مي كند و به رايانه ارسال مي نمايد.


نكته: قطر گايشان موش تقريباً ۲۱ ميليمتر، قطر غلتك ۷ ميليمتر و تعداد سوراخ هاي ديسك ۳۶ عدد مي باشد.


موش هاي نوري
اين موش ها در اواخر سال ۱۹۹۹ به بازار ارائه گرديدند و در هر ثانيه توسط دوربين كوچك خود ۱۵۰۰ تصايشانر مي گيرند.

اين موش ها در محل مسطحي قابل هستفاده مي باشند.


موش هاي نوري داراي يك LED قرمزرنگ مي باشند كه باعث تشعشع نور درون يك سنسور CMOS مي باشد.

اين سنسور هر تصايشانر را براي تجزيه و تحليل در اختيار پردازنده سيگنال هاي ديجيتال (DSP) برنامه مي دهد.


DSP با سرعت ۱۸ ميليون دستور العمل در ثانيه عمليات خود را انجام مي دهد و قادر به تشخيص الگوهاي موجود در تصاايشانر و نحوه تغيير اونها با تصايشانر قبلي مي باشد.

DSP قادر به تشخيص ميزان حركت موش بوده و پس از اون مختصات مربوطه را براي رايانه ارسال مي كند.

رايانه نيز مكان نما را در مختصات تعيين شده بر رايشان مانيتور برنامه خواهد داد.


كانكتورهاي موش
اغلب موش ها امروزه از يك كانكتوراستاندارد PS /2 هستفاده مي نمايند.

اين كانكتورها داراي۶ پين مي باشند.


هر يك از اين پين ها عملكرد مخصوصي دارند.

وقتي كه موش حركت مي كند و يا كاربري دكمه اون را كليك مي نمايد، موش ۳ بايت اطلاعات را براي رايانه ارسال مي نمايد.


بايت اول شامل وضعيت دكمه سمت چپ، وضعيت دكمه سمت راست، صفر، يك، جهت x، جهت y و موارد ديگر مي باشد.

دو بايت بعدي شامل مقادير x و y و تعداد پالس هاي تشخيص داده شده در جهت x و y نسبت به آخرين اطلاعات ارسال شده مي باشند.


كليد ها
بيشتر موش ها داراي دو كليد مي باشند، بعضي از موش ها سه يا چهار كليد دارند.

كليد سمت چپ براي ضربه زدن رايشان نمادها يا گزينه هاي پنجره هاي برنامه هستفاده مي شود.


كليد سمت راست نيز براي فراخواني از فرمان يا ميانبرها به كار مي رود.

كليدي كه بين كليد هاي چپ و راست، پايين اون و يا در كناره قاب موش قراردارد براي پيمايش صفحه (Scroll) هستفاده مي شود.


موش هاي بي سيم
اين موش ها اطلاعات خود را از طريق موج هاي راديايشاني و يا نور مادون قرمز به رايانه ارسال مي كنند در نتيجه سيمي به كار نمي رود.

موش هاي بي سيم داراي فرستنده، باتري و گيرنده متصل به كارت اصلي مي باشند.


14:

Monitor نمايشگر(۱)

صفحات نمايشگر كه مانيتور ناميده مي شود، متداول ترين دستگاه خروجي در رايانه هاي شخصي محسوب مي گردد.

صفحه نمايشگر از تعداد زيادي نقاط كوچك به نام پيكسل تشكيل شده هست.

هرچه تعداد اين نقاط بيشتر باشد تصايشانر از تفكيك پذيري (وضوح) بيشتر و در نتيجه كيفيت بالاتري برخوردار هست.

به طور معمول قدرت تفكيك پذيري و تعداد رنگ هاي نمايشگر به خود نمايشگر و كارت گرافيكي دستگاه بستگي دارد.


تكنولوژي نمايش
در سال ۱۹۷۰ اولين نمايشگرها بر رايشان رايانه هاي شخصي عرضه گرديدند.

اين نمايشگرها تنها متن را نمايش مي دادند.

سپس در سال ۱۹۸۱ مانيتورهاي CGA (Color Graphic (Adape توسط شركت IBM كه قادر به نمايش چهار رنگ و وضوح تصايشانر ۳۲۰ پيكسل افقي و ۲۰۰ پيكسل عمودي بودند عرضه گرديد.

در سال ۱۹۸۴ مانيتورهاي EGA(Enhanced Graphic Adape ) توسط شركت IBM معرفي گرديد.

اين مانيتورها قادر به نمايش ۱۶ رنگ و وضوح تصايشانر ۳۵۰*۶۴۰ بودند.

شركت IBM در سال ۱۹۸۷ سيستم VGA(Video Graphic Array) را معرفي نمود، اين مانيتورها قادر به نمايش ۲۵۶ رنگ و وضوح تصايشانر ۸۰۰*۶۰۰ بودند.

سپس توسط همين شركت در سال ۱۹۹۰ سيستم (Extended Graphics Array) XGAعرضه گرديد.

اين سيستم با وضوح تصايشانر ۸۰۰*۶۰۰ قادر به ارائه ۸/۱۶ ميليون رنگ با وضوح تصايشانر ۷۶۸*۱۰۲۴ مي باشد، كه در اين صورت ۶۵۵۳۶ رنگ را نشان مي دهد.

نمايشگرهاي امروزي هستانداردUXGA (Ultra Extended Graphics Array ) را حمايت مي نمايند، اين هستاندارد قادر به ارائه ۸/۱۶ ميليون رنگ با وضوح تصايشانر ۱۲۰۰*۱۶۰۰ پيكسل هست.



نحوه كار صفحه نمايش
در مانيتورهاي تك رنگ يك تفنگ الكترونيكي وجود دارد كه الكترونها را با سرعت به پشت صفحه نمايش پرتاب مي كند.

سطح داخلي صفحه نمايش به يك ماده فسفري آغشته هست كه در اثر برخورد الكترونها به يك نقطه از اين سطح فسفري ،نور منعكس مي شود.

شعاع الكتروني ايجاد شده، نقطه هاي صفحه نمايش را از چپ به راست و از بالا به پايين جاروب مي كند.

مدار كنترل كننده صفحه نمايش بسته به متن يا تصايشانري كه برنامه هست نمايش داده شود، در وقت مناسب شعاع الكتروني را روشن و خاموش مي كند.

اگرچه در هر لحظه شعاع الكتروني تنها به يك نقطه مي تابد اما سرعت جاروب كردن شعاع الكترونيكي به قدري زياد هست كه همه نقطه هاي تصايشانر به طور هموقت روشن به نظر مي رسد.


در نمايشگرهاي رنگي سه تفنگ الكترونيكي با رنگ هاي قرمز، سبز و آبي وجود دارد.

هر يك از نقطه ها در سطح داخلي صفحه نمايش از قطعه فسفري قرمز، سبز و آبي تشكيل مي شود.

تفنگ هاي الكترونيكي نمايشگر فقط قطعه متناظر با خود را مورد هدف برنامه مي دهند.

در اثر برخورد شعاع الكترونيكي ،يك قطعه نوري ،همان رنگ از اون منتشر مي شود.

مدار كنترل كننده صفحه نمايش بسته به رنگ نقطه ها در وقت هاي مناسب شعاع الكترونيكي هر يك از تفنگ ها را روشن يا خاموش مي كند.

در اثر تركيب رنگ ها شعاع هاي نواري منعكس شده از هر نقطه، اون نقطه را به يك رنگ خاص درمي آورد، در نتيجه با تركيب حالت هاي مختلف خاموش و روشن كردن اين سه شعاع الكترونيكي و تنظيم شدت روشنايي رنگ هاي بيشتري توليد مي شود.


نكته: اغلب صفحه هاي نمايشگر از Cathodory Tube) CRT ) هستفاده مي نمايند.

در صورتي كه رايانه هاي Laptop و ساير دستگاه هاي محاسباتي قابل حمل ازLCD (Liquid Crتystal Display )و يا LDD((Light-emiting diode هستفاده مي نمايند.


هستفاده از مانيتورهاي LCD با توجه به مزاياي عمده اونان خصوصاً مصرف انرژي پايين، اونها را به تدريج جايگزين مانيتورهاي CRT گرداند.



مواردي كه در تهيه يك مانيتور مي بايست مورد توجه برنامه داد:

- تكنولوژي نمايش (CRT، LCD وموارد ديگر)
- تكنولوژي كابل (VGA، DVI وموارد ديگر)
- محدوده قابل مشاهده (قطر صفحه نمايش)
- حداكثر ميزان وضوح تصايشانر (Resolution)
- ميزان برق مصرفي
Dot Pitch-
Refresh rate -
Color depth-

تكنولوژي كابل
يك آداپتر UXGA اطلاعات ديجيتالي ارسال شده توسط يك برنامه را اخذ مي كند و پس از ذخيره سازي اونها در حافظه ايشاندئايشاني مربوط با هستفاده از يك تبديل كننده ديجيتال به اونالوگ اونها را به منظور نمايش، تبديل به سيگنال هاي اونالوگ خواهد نمود.

پس از ايجاد سيگنال هاي اونالوگ اطلاعات مربوط از طريق يك كابل VGA براي مانيتور ارسال خواهد شد.

يك كانكتور VGA از سه خط مجزا براي سيگنال هاي قرمز، سبز و آبي و از دو خط ديگر براي ارسال سيگنال هاي افقي و عمودي هستفاده مي كند.


در تكنولوژي جديد DVI(Digital (Video Interface ضرورتي به تبديل اونالوگ به ديجيتال و بالعكس نبوده و سيگنال هاي ديجيتال مستقيماً براي مانيتور ارسال خواهند شد.

باتوجه به اينكه اين تكنولوژي از كارت گرافيكي خاص خود حمايت مي نمايد.



محدوده قابل نمايش
اندازه يك مانيتور با دو پارامتر مشخص مي شود: اندازه صفحه و ضريب نسبت.

بيشتر نمايشگرهاي رايانه نظير تلايشانزيون داراي ضريب نسبت ۴:۳ مي باشند، يعني اينكه نسبت پهنا به ارتفاع معادل ۴ به ۳ هست.

اندازه صفحه برحسب اينچ اندازه گيري شده و معادل قطر نمايشگر هست.


اندازه نمايشگرهاي Notebook اغلب كوچكتر بوده و داراي دامنه بين ۱۲ تا ۱۵ اينچ مي باشند.

اندازه نمايشگر به طور معمول تأثير مستقيمي بر رايشان وضوح تصايشانر خواهد داشت، يعني يك تصايشانر بر رايشان مانيتور ۲۱ اينچ با وضوح تصايشانر ۴۸۰*۶۴۰ به خوبي مشاهده تصايشانر بر رايشان يك مانيتور ۱۵ اينچ با همان وضوح تصايشانر نخواهد بود.

در نتيجه مشاهده تصايشانر بر رايشان يك مانيتور با ابعاد كوچك كيفيت بالاتري خواهد داشت.



نكته: اغلب اوقات اندازه واقعي قطر صفحه نمايش از اعداد ذكرشده كوچك تر هست به عنوان مثال قطر واقعي يك نمايشگر ۱۵ اينچ ممكن هست ۸/۱۳ اينچ باشد و يا قطر صفحه نمايش نمايشگر ۱۷ اينچ ممكن هست حدود ۸/۱۵ اينچ باشد.


15:

نمايشگر(۲)Monitor

عمق رنگ (Color Depth)
رنگ هايي كه يك مانيتور نشان مي دهد از تركيب حالات كارت گرافيكي و قابليت رنگ در مانيتور، بدست مي آيد، مثلا كارت SVGA، قادر به نمايش ۱۶۷۷۷۲۱۶ رنگ مي باشد و اين كارت مي تواند اعداد ۲۴ بيتي تشريح كننده يك پيكسل را پردازش نمايد.

تعداد بيت هاي هستفاده شده براي تشريح يك پيكسل عمق بيت نام دارد.

عمق بيت را True color نيز مي گايشانند.

در ۲۴ بيت جهت تشريح هر پيكسل براي هر يك از رنگ هاي اصلي (قرمز - سبز - آبي) از ۸ بيت هستفاده مي شود.


در چنين مواردي امكان توليد ۱۰ ميليون رنگ وجود دارد.

يك كارت ۱۶ بيتي قادر به توليد ۶۵۵۳۶ رنگ مي باشد.

در حال حاضر از ۳۲ بيت جهت تشريح يك پيكسل هستفاده مي شود، كه اين مدل در دوربين هاي ديجيتال، انيميشن و بازي هاي ايشاندئايشاني به كار مي رود.


مصرف انرژي
تكنولوژي مورد هستفاده در مانيتورها ميزان مصرف انرژي اون ها را تعيين مي كند.

نمايشگرهاي CRT از ۱۱۰ وات هستفاده مي نمايند، اما مانيتورهايي با تكنولوژي LCD از ۳۰ تا ۴۰ وات انرژي هستفاده مي نمايند.

نمايشگرهاي هوشمند داراي ۴ مرحله كاري هستند كه مصرف برق را در اون ها بتدريج كم مي كنند.


۱- حالت روشن و عملياتي: در اين مرحله چه نمايشگر در حال كار باشد و چه برنامه محافظ صفحه نمايش در حال اجرا، بيشترين برق مصرف مي شود.


۲- مرحله آماده باش(standby ):اين مرحله تنها ۵۰ % برق كمتر مصرف مي كند و به سرعت به ورودي ها جواب مي دهد.


۳- مرحله خواب يا تعليق (suspend): در اين حالت لامپ تصايشانر در عمل خاموش هست و نمايشگر ۱۰ تا ۱۵ وات برق مصرف مي كند و اگر كليدي را فشار دهيد نمايشگر به آهستگي روشن مي شود.


۴- مرحله خاموشي: آخرين حالت مرحله خاموشي هست كه در اين مرحله عمل خاموشي به طور فيزيكي بوسيله كاربر با كليدهاي خاموش و روشن صورت نگرفته هست، بلكه مدارهاي داخلي هنوز فعال هستند و نمايشگر ۳ تا ۷ وات برق مصرف مي نمايد.


جهت فعال كردن امكان صرفه جايشاني در مصرف برق در نمايشگرها، در ايشانندوز مراحل زير را اجرا کنيد: از control Panel، ِِِDisplay را انتخاب نماييد، سپس وارد Display Properties شايشاند و Screen Server را انتخاب كنيد.

در اين برگه در Energy ، Setting را انتخاب نماييد.

براي انتخاب الگايشان انرژي، Power schemes و براي رايانه شخصي Home/Office desk و جهت رايانه هاي كيفي و كتابي Portable/laptop را برگزينيد.


در گزينه Turn off Monitor وقتي را كه سپس اون نمايشگر بايد به حالت كم مصرفي برسد انتخاب نماييد.

اگر Never را انتخاب كنيد خصوصيات صرفه جايشاني در انرژي غيرفعال خواهد شد.

در جلايشان گزينه System Standby مي توانيد وقت بي كاري رايانه را تعريف كنيد تا پس از اون سيستم به حالت آماده به كار در آيد.

در قسمت Turn off Hard disks نيز مي توانيد ديسك سخت را در مواقع بي كاري غيرفعال نماييد.



خطرات كار با نمايشگرها
بسياري از كارخانه هاي سازنده نمايشگر، ميزان خطرات زيان آور نمايشگر را جهت رقابت با ساير كارخانه ها كاهش مي دهند.

اين خطرات شامل:
- پرتوهاي اشعه ايكس
- پرتوهاي اشعه ماورابنفش
- ميدان هاي الكتريكي با ولتاژ بالا
- ميدان هاي الكترومغناطيسي
- امواج الكترومغناطيسي فركانس پايين و بالا
فرموده مي شود انواع ناهنجاري هاي كرموزومي و بيماري هاي ژنتيكي، سرطان ها، اختلال در ديد چشم، ضايعات عصبي و رواني، سقط جنين و...

از عوارض اين پرتوها هستند.


لازم هست براي مقابله با اين خطرات روش هاي زير را به كار بريد:
- از عينك ها يا فيلترهاي مرغوب هستفاده نماييد.


- نمايشگر را تحت زاايشانه ۲۰ درجه از بالا يا پايين با چشم برنامه دهيد.


- فاصله نمايشگر تا چشم را ۴۰ تا ۷۰ سانتي متر تنظيم نماييد.


- در محل هستفاده از رايانه از لامپ هاي قايشان هستفاده نكنيد و تا اون جا كه ممكن هست نورهاي طبيعي را به كار بريد.


- درخشندگي صفحه نمايش را كاهش دهيد، لامپ هايي را كه به صورت مستقيم به صفحه نمايش مي تابند خاموش كنيد، نمايشگر را رو به پنجره نگذاريد.


- مدت وقت طولاني در مقابل نمايشگر روشن ننشينيد.


بدنه رايانه ها و نمايشگرها بايشان مخصوصي از خود متصاعد مي كنند كه اين بو ناشي از گازهاي «يوكسين» و «فوران» مي باشد كه به عنوان مواد ضد حريق در بدنه نمايشگرها و كارت ها به كار مي روند، كه هر دو سرطان زا هستند.

اين گازها هنگام آتش سوزي پراكنده مي شوند اما در دماي معمولي نيز متصاعد مي گردند، بنابراين بهتر هست به طور منظم و در فواصل مشخص هواي محيط را تغيير دهيد.


حداكثر وضوح و دقت تصايشانر
دقت (Resolution) به تعداد پيكسل هاي نمايشگر اطلاق مي گردد.

دقت تصايشانر توسط تعداد پيكسل ها در سطر و ستون مشخص مي گردد.

مثلاً يك نمايشگر با دارا بودن ۱۲۸۰ سطر و ۱۰۲۴ قادر به نمايش ۱۰۲۴*۱۲۸۰ پيكسل خواهد بود.

كارت فوق دقت تصايشانر در سطوح پايين تر يعني ۷۶۸*۱۰۲۴، ۶۰۰*۸۰۰ و ۴۸۰*۶۴۰ را نيز حمايت خواهد نمود.


Refresh Rate (نرخ بازخواني/ بازنايشانسي)
در مانيتورها با تكنولوژي CRT نرخ بازخواني / بازنايشانسي نشان دهنده تعداد دفعات نمايش تصايشانر در يك ثانيه هست، در صورتي كه مانيتور CRT داراي نرخ بازخواني / بازنايشانسي ۷۲ هرتز مي باشد در هر ثانيه ۷۲ مرتبه تمام پيكسل ها از بالا به پايين بازخواني / بازنايشانسي مجدد خواهد شد.

اين نرخ بسيار حائز اهميت هست و هر اندازه كه بيشتر باشد تصايشانر مناسب تر خواهد بود، (تصايشانري عاري از هرگونه لرزش.)
در صورتي كه نرخ فوق بسيار پايين باشد باعث لرزش نوشته هاي موجود در صفحه نمايش شده و بيماري هاي مختلف چشم و سردردهاي متوالي را در پي خواهد داشت.


16:

چه تاپيكه خوبي!خيلي مفيده!لازم بود!ممنون واسه هستارتش!

17:

نمايشگر(۲)Monitor

عمق رنگ (Color Depth)
رنگ هايي كه يك مانيتور نشان مي دهد از تركيب حالات كارت گرافيكي و قابليت رنگ در مانيتور، بدست مي آيد، مثلا كارت SVGA، قادر به نمايش ۱۶۷۷۷۲۱۶ رنگ مي باشد و اين كارت مي تواند اعداد ۲۴ بيتي تشريح كننده يك پيكسل را پردازش نمايد.

تعداد بيت هاي هستفاده شده براي تشريح يك پيكسل عمق بيت نام دارد.

عمق بيت را True color نيز مي گايشانند.

در ۲۴ بيت جهت تشريح هر پيكسل براي هر يك از رنگ هاي اصلي (قرمز - سبز - آبي) از ۸ بيت هستفاده مي شود.


در چنين مواردي امكان توليد ۱۰ ميليون رنگ وجود دارد.

يك كارت ۱۶ بيتي قادر به توليد ۶۵۵۳۶ رنگ مي باشد.

در حال حاضر از ۳۲ بيت جهت تشريح يك پيكسل هستفاده مي شود، كه اين مدل در دوربين هاي ديجيتال، انيميشن و بازي هاي ايشاندئايشاني به كار مي رود.


مصرف انرژي
تكنولوژي مورد هستفاده در مانيتورها ميزان مصرف انرژي اون ها را تعيين مي كند.

نمايشگرهاي CRT از ۱۱۰ وات هستفاده مي نمايند، اما مانيتورهايي با تكنولوژي LCD از ۳۰ تا ۴۰ وات انرژي هستفاده مي نمايند.

نمايشگرهاي هوشمند داراي ۴ مرحله كاري هستند كه مصرف برق را در اون ها بتدريج كم مي كنند.


۱- حالت روشن و عملياتي: در اين مرحله چه نمايشگر در حال كار باشد و چه برنامه محافظ صفحه نمايش در حال اجرا، بيشترين برق مصرف مي شود.


۲- مرحله آماده باش(standby ):اين مرحله تنها ۵۰ % برق كمتر مصرف مي كند و به سرعت به ورودي ها جواب مي دهد.


۳- مرحله خواب يا تعليق (suspend): در اين حالت لامپ تصايشانر در عمل خاموش هست و نمايشگر ۱۰ تا ۱۵ وات برق مصرف مي كند و اگر كليدي را فشار دهيد نمايشگر به آهستگي روشن مي شود.


۴- مرحله خاموشي: آخرين حالت مرحله خاموشي هست كه در اين مرحله عمل خاموشي به طور فيزيكي بوسيله كاربر با كليدهاي خاموش و روشن صورت نگرفته هست، بلكه مدارهاي داخلي هنوز فعال هستند و نمايشگر ۳ تا ۷ وات برق مصرف مي نمايد.


جهت فعال كردن امكان صرفه جايشاني در مصرف برق در نمايشگرها، در ايشانندوز مراحل زير را اجرا کنيد: از control Panel، ِِِDisplay را انتخاب نماييد، سپس وارد Display Properties شايشاند و Screen Server را انتخاب كنيد.

در اين برگه در Energy ، Setting را انتخاب نماييد.

براي انتخاب الگايشان انرژي، Power schemes و براي رايانه شخصي Home/Office desk و جهت رايانه هاي كيفي و كتابي Portable/laptop را برگزينيد.


در گزينه Turn off Monitor وقتي را كه سپس اون نمايشگر بايد به حالت كم مصرفي برسد انتخاب نماييد.

اگر Never را انتخاب كنيد خصوصيات صرفه جايشاني در انرژي غيرفعال خواهد شد.

در جلايشان گزينه System Standby مي توانيد وقت بي كاري رايانه را تعريف كنيد تا پس از اون سيستم به حالت آماده به كار در آيد.

در قسمت Turn off Hard disks نيز مي توانيد ديسك سخت را در مواقع بي كاري غيرفعال نماييد.



خطرات كار با نمايشگرها
بسياري از كارخانه هاي سازنده نمايشگر، ميزان خطرات زيان آور نمايشگر را جهت رقابت با ساير كارخانه ها كاهش مي دهند.

اين خطرات شامل:
- پرتوهاي اشعه ايكس
- پرتوهاي اشعه ماورابنفش
- ميدان هاي الكتريكي با ولتاژ بالا
- ميدان هاي الكترومغناطيسي
- امواج الكترومغناطيسي فركانس پايين و بالا
فرموده مي شود انواع ناهنجاري هاي كرموزومي و بيماري هاي ژنتيكي، سرطان ها، اختلال در ديد چشم، ضايعات عصبي و رواني، سقط جنين و...

از عوارض اين پرتوها هستند.


لازم هست براي مقابله با اين خطرات روش هاي زير را به كار بريد:
- از عينك ها يا فيلترهاي مرغوب هستفاده نماييد.


- نمايشگر را تحت زاايشانه ۲۰ درجه از بالا يا پايين با چشم برنامه دهيد.


- فاصله نمايشگر تا چشم را ۴۰ تا ۷۰ سانتي متر تنظيم نماييد.


- در محل هستفاده از رايانه از لامپ هاي قايشان هستفاده نكنيد و تا اون جا كه ممكن هست نورهاي طبيعي را به كار بريد.


- درخشندگي صفحه نمايش را كاهش دهيد، لامپ هايي را كه به صورت مستقيم به صفحه نمايش مي تابند خاموش كنيد، نمايشگر را رو به پنجره نگذاريد.


- مدت وقت طولاني در مقابل نمايشگر روشن ننشينيد.


بدنه رايانه ها و نمايشگرها بايشان مخصوصي از خود متصاعد مي كنند كه اين بو ناشي از گازهاي «يوكسين» و «فوران» مي باشد كه به عنوان مواد ضد حريق در بدنه نمايشگرها و كارت ها به كار مي روند، كه هر دو سرطان زا هستند.

اين گازها هنگام آتش سوزي پراكنده مي شوند اما در دماي معمولي نيز متصاعد مي گردند، بنابراين بهتر هست به طور منظم و در فواصل مشخص هواي محيط را تغيير دهيد.


حداكثر وضوح و دقت تصايشانر
دقت (Resolution) به تعداد پيكسل هاي نمايشگر اطلاق مي گردد.

دقت تصايشانر توسط تعداد پيكسل ها در سطر و ستون مشخص مي گردد.

مثلاً يك نمايشگر با دارا بودن ۱۲۸۰ سطر و ۱۰۲۴ قادر به نمايش ۱۰۲۴*۱۲۸۰ پيكسل خواهد بود.

كارت فوق دقت تصايشانر در سطوح پايين تر يعني ۷۶۸*۱۰۲۴، ۶۰۰*۸۰۰ و ۴۸۰*۶۴۰ را نيز حمايت خواهد نمود.


Refresh Rate (نرخ بازخواني/ بازنايشانسي)
در مانيتورها با تكنولوژي CRT نرخ بازخواني / بازنايشانسي نشان دهنده تعداد دفعات نمايش تصايشانر در يك ثانيه هست، در صورتي كه مانيتور CRT داراي نرخ بازخواني / بازنايشانسي ۷۲ هرتز مي باشد در هر ثانيه ۷۲ مرتبه تمام پيكسل ها از بالا به پايين بازخواني / بازنايشانسي مجدد خواهد شد.

اين نرخ بسيار حائز اهميت هست و هر اندازه كه بيشتر باشد تصايشانر مناسب تر خواهد بود، (تصايشانري عاري از هرگونه لرزش.)
در صورتي كه نرخ فوق بسيار پايين باشد باعث لرزش نوشته هاي موجود در صفحه نمايش شده و بيماري هاي مختلف چشم و سردردهاي متوالي را در پي خواهد داشت.


18:

چه تاپيكه خوبي!خيلي مفيده!لازم بود!ممنون واسه هستارتش!


88 out of 100 based on 58 user ratings 508 reviews

@