جامعه شناسی خودکشی


جامعه شناسی خودکشی



جامعه شناسی خودکشی
مقدمه:

آنچه در این تحقیق آمده است شرحی بسیار اجمالی در مورد خودکشی و علل آن می باشد. دراین تحقیق برآن بودیم تا درابتدا تعریف مختصری ازخودکشی ،علل آن وراه های پیشگیری از خودکشی را ارائه دهیم ، نظریات جامعه شناسان را بررسی کنیم و سرانجام نگاهی اجمالی به پدیده ی خودکشی درایران داشته باشیم و به همین منظورمطالب را به دوبخش نظری خودکشی و بررسی تجربی خودکشی تقسیم کردیم .

بخش اول : بررسی نظری خودکشی

1- خودکشی
پدیده خودکشی که ازعوارض مهم دنیای صنعتی عصرحاضراست بیشترمتأثر از نا به سامانی ها ،اختلال های روانی و نابرابری های اجتماعی است . دورکیم درکتاب " تقسیم کار " خود براین اعتقاد است که " خودکشی همراه با تمدن ظاهر می شود و یا حداقل آن چه به شکل خودکشی در جوامع فروتر ملاحظه می شود ، خصوصیات ویژه ای دارد ..." . (دورکیم ، 1359: 284) (ستوده ،1378 : 236(
در سال 1737 دفونتن برای نخستین بار کلمه Suicideدرفرانسه به کار برد که بعداً آکادمی علوم فرانسه در سال 1762 آن را پذیرفت . (اسلامی نسب ،1371 :73(
باتاموردراثر خود "جامعه شناسی" ،آورده است که دورکیم درتحقیق خود قصد آن داشته که بین میزان خودکشی و درجه ی پیوستگی افراد درگروه های اجتماعی ( همبستگی و انسجام اجتماعی) رابطه برقرارکند ومعتقد است که هدف دورکیم این بود که میزان خودکشی در گروه های مختلف اجتماعی را به خصایص مشخصه ی این گروه ها ربط دهد و به این طریق علل اجتماعی خودکشی را کشف نماید .
( باتامور، 2535 : 51,25 )
دورکیم طبیعت بشر را با رجوع به مفهوم واقعیت های اجتماعی تبیین می کند . به نظر وی واقعیت های اجتماعی طرق عمل کردن ، فکر کردن و احساس کردن است که تا حدودی بین شماری از مردم مشترک است که این واقعیت ها نسبت به افراد اموری خارجی و بیرونی محسوب می شوند و بر وی اقتدار آمرانه ای را اعمال می کنند. ( محسنی تبریزی ،1373 : 120 )
درزندگي شهرنشيني كنوني، جمعیت بسیار زیاد درشهرها وعدم تجانس افراد با هم واحساس غربت ، تنهایي وكم ‌شدن تعداد افراد خانواده‌ها و كاهش‌يافتن محبت خانوادگي ،افزایش استقلال فردی ،هم‌چشمي‌ها و پيداشدن آرزوهاي دور و دراز زندگي مادي ، خواستن‌ها و نتوانستن‌ها، فرارازخانواده و پناه‌بردن به اجتماع نا آشنا ، سرگشتگي درميان ارزش‌هاي متضاد زندگي شهري جديد، ناتوانی درمبارزه با دشواري ها وشكستها و نوميديها، محروميت درعشق توام با فقر مادي وسرانجام ضعف يا رنجوري شخصيت آن چنان ناراحتي‌هایي ايجاد مي كند كه فرد خود را در نابودي وپوچی جستجو مي كند و دست به خودكشي ميزند.



 راه‌های پیشگیری از گرایش به خودکشی

1:

تعریف خودکشی
خودکشی از آسیب های مهم فردی و اجتماعی هست که به طور متوسط در میان معتادان و بیماران روانی بیشتر هست .فرد خودکش بر این باور هست که در زندگی به اهداف و امیال خود نرسیده هست و زندگی مفهوم خود را از دست داده هست ومرگ بهترازاون قلمداد می شود.


فرهنگ مثبت ،از خودمان شروع کنیم
( قائمی، 1364: 113-112(
خودکشی در لغت نامه ی دهخدا به معنای " خود را به وسیله ای کشتن ، انتحار ، کار زیاد کردن ، کوشش بسیار " آمده هست.
( لغت نامه ی دهخدا ،1347: 848 (
امیل دورکیم (1917-1858) دراثر معروف خود به نام خودکشی اون را پدیده ای اجتماعی به شمار آورده و چنین تعریف می کند :
"خودکشی عبارت هست ازهرنوع مرگی که نتیجه مستقیم یا غیرمستقیم کردار منفی یا مثبت خود قربانی هست که می بایست چنان نتیجه ای به بار آورد ." (دورکیم ،1378 :6)
هم چنین می توان به تعریف دشه اشاره کرد که می گوید : " اقدامی معمولاً از روی آگاهی برای سر به نیست کردن خود به اون ترتیب که مرگ هدف یا وسیله باشد ." (ریئس دانا ،1380 :172(
آشیل دلماس نیز خودکشی را عبارت می داند از " عملی که به وسیله ی شخص برای معدوم ساختن خود انجام می دهد ، در حالی که اختیار مرگ و زندگی در حیطه قدرت اوست و از لحاظ اخلاقی موظف به انجام این عمل نمی باشد .


چگونه روحیه خود را تقویت کنیم ؟
" (اسلامی نسب ،1371 :73,74(
مین جر روانشناس ، میل به مرگ را نزد فرد خودکش آرامشی می داند که دراثر تنشهای جامعه - محدودیت های اجتماعی واخلاق ،که توانسته مانع ازرهاشدن انرژی پرخاشگری و جنسی فرد شود ودر نهایت فشار داخلی پدید می آورد - به اون دست پیدا کرده هست.(ریئس دانا ،1380 :178(
ژان باچلر در کتاب خودکشی خود در مورد خودکشی گریز کرایانه می نویسد که " انسان با خودکشی کردن سعی می کند از روبرو شدن با شرایط غیر قابل تحمل زندگی فرار کند." به عبارت دیگر وی خودکشی را خروج از شرایط نامساعد ودشوار زندگی می داند .(اشنایدمن ،1378 : 178)
پس در مجموع می توان نتیجه گرفت که خودکشی عملی هست آگاهانه و کاملاً ارادی که فرد برای پایان دادن به زندگی خویش انجام می دهد .Suicide به معنی خودکشی دال بر همین عمل هست که دفونتن اولین بار اون را به کار برد ؛ به اعتقاد " ریمون آرون" کردار مثبت مثل عمل فردی که برای خاتمه دادن به زندگی گلوله ای درشقیقه اش خالی می کند و کردارمنفی عمل فردی هست که خانه درحال سوختن را ترک نمی کند .


چگونه به خودمون و دوستمون انرژی مثبت و احساس خوب بدیم
فردی که اقدام به خودکشی می کند از نتیجه عمل خود آگاهی دارد و این مهم ترین مسئله در تشریح و تبیین پدیده خودکشی هست.


چگونه بر اعصاب خود مسلط شویم؟
برخی مانند ارسطو خودکشی به منظور فداکاری
( دگرخواهانه ) را خودکشی محسوب نمی نمايند ؛ ارسطو خودکشی را عملی برای معدوم ساختن فرد توسط خودش می داند که" به منظور فداکاری نمی باشد ،یعنی فرد برای قربانی شدن به انتحار دست نمی زند ".


شخصیت شناسی با پرندگان
اما اسکیرول که دورکیم در کتاب خودکشی به نظر وی اشاره کرده نظری عکس نظریات یاد شده دارد ، اسکیرول معتقد هست که "در خودکشی تمام خصوصیات دیوانگی دیده می شود ." او با هستناد به این نظر نتیجه می گیرد که خودکشی عملی غیر ارادی هست و نباید تحت پیگرد قانونی برنامه بگیرد .


همدردی با بچه‌ها آنها را باهوش تر می‌کند
دانامردیث لیزاردی در رساله ی دکترای خود معتقد هست که اگرچه بسیاری از تحقیقات نشان دهندی این هست که اکثر افرادی که اقدام به خودکشی می نمايند ،ذهن بیمار دارند اما این نظریات را نمی توان به همه ی بیماران روانی تعمیم دادو معتقد بود که اونها در طول بیماری خود حتماً یک بار به خودکشی اقدام می نمايند.


مناسبترین عشق برای شما کدام است؟
انستیتو ملی بهداشت روانی امریکا "خودکشی را تلاشی آگاهانه برای خاتمه دادن به زندگی شخصی توسط خودش می باشد که ممکن هست این تلاش به اقدام تلاشی فقط به شکل احساسی در فرد بماند .(انستیتو روانشناسی ایران ) (آرون ، 1381 :376 )(اسلامی نسب ،1371 :73) (نصرآبادی ،1382 :4) (دورکیم ،1378 :22 )

2:

1-2 رفتار های قبل ازخودکشی
معمولاً افرادی که اقدام به خودکشی می نمايند دارای برخی خصوصیات رفتاری مشترک هستند ؛ اغلب در سطح اقتصادی پایین جامعه برنامه دارند و یا این که دچار افسردگی می باشند .
اضطراب مزمن ، افسردگی ، تهدید به خودکشی و ...

از نشانه های مهم رفتاری هستند که منجر به خودکشی می شوند .

این افراد اغلب تصور می نمايند که با مشکلی بزرگ وغیر قابل تحمل روبه رو هستند که تنها چاره باقی مانده مرگ هست .( تایلر ،1376 :46,45 )
رفتارهای خودکشانه نتیجه تعامل پیچیده شرایط پزشکی – اجتماعی و خانوادگی می باشد .

تغییرات اجتماعی که ممکن هست با افزایش خودکشی جوانان مرتبط باشد عبارتند ازشرایط افزایش دهنده ی افسردگی کودکی ، کاهش ثبات خانوادگی و افزایش دسترسی به سلاح .

(طباطبایی ،1384 : 27)
دراروپا بزرگترین موج خودکشی جوانان طی جنگ جهانی بودو ازدلایل اون می توان به بیکاری دسته جمعی ، ناکامی های ناشی ازاون حتی در بین افراد با تحصیلات بالا ، کاهش اعتقادات مذهبی ،مدارا با رفتارهای بحرانی در خرده فرهنگ جوانان و اثرات طلاق بر کودکان اشاره کرد.( محمدی ، 1383: 214)
شرایط بسیاری به نسبت های خودکشی بستگی دارند مانند جنس مذکر ، بیوه گی ، مجرد یا مطلقه بودن ، تمرکز جمعیت ، بحران های اقتصادی ، سکونت در کلان شهرها و شهر های بزرگ ، سابقه اختلافات خانوادگی در وقت کودکی ،اختلالات روانی و بیماری های جسمی .

( هستنگل ،1347 :23 (
می توان عومل مؤثر برشیوع خودکشی را به صورت زیر دسته بندی کرد :
جنس: در تمام سنین مردها سه برابر زن ها خودکشی موفق داشته اند در حالی که زن ها سه برابر مردها اقدام به خودکشی می نمايند .
سن :خودکشی و بیشتر از اون ژست و فکر خودکشی در نوجوانان افسرده دیده می شود .
(خودکشی سومین عامل مرگ ومیر نوجوانان هست .

)
مذهب : میان یهودیان و کاتولیک ها ، خودکشی نسبت به پروتستان ها کمتر هست ومیان مسلمانان به خصوص طبقات مذهبی که ازایمان بیشتری برخوردار باشند تصورمی شود از تمام مذاهب کمتر باشد.
وضعیت تأهل : خودکشی میان افراد مجرد دوبار بیشتر از افراد متأهل هست و برای مطلقه وبیوه چهار تا ده بار بیشتر از کسانی هست که با همسر خود زندگی می نمايند.



نژاد : در امریکا اغلب خودکشی سفیدپوستان از سیاه پوستان بیشتر هست.


شرایط اقلیمی : اثربادهای خنک مثل " فون" دردره‌های کوه آلپ وحتی در شمال ایران ، به ویژه درگرگان ، باعث حالت تهییج و تشویش بالایی می‌شود .خطرات خودکشی در هوای خشک قاره‌ای، یا در بهار هنگام افزایش فشار جوی افزایش می‌یابند .
سلامت جسمی وروانی
محیط زندگی : زندگی در شهرهای بزرگ خطر اقدام به خودکشی را افزایش می دهد.
(اسلامی نسب ،1371 :87-85) (اشراقی ،مجله جغرافیای ایران(

1-2-1 شاخص های مهم رفتاری قبل از خودکشی
افسردگی ؛ افسردگی به معنی Depression و افسردگی به معنی Melancholy ( غمزدگی )
گیسختگی در روابط صمیمانه ی شخصی
سابقه ی خودکشی در خانواده
سابقه ی اقدام به خودکشی فرد
انزوای اجتماعی
الکلسیم و اعتیاد
فقر ومحرومیت مزمن
رفتارهای پرخاشگرانه در خانه یا محیط اجتماعی
صحبت مستقیم یا غیر مستقیم درباره ی خودکشی
تغییرات ناگهانی در رفتار مانند بی قراری غیرعادی ، ناآرامی و یا انتقال از افسردگی به حالت خوشی و شادمانی که باعث پوشاندن حالات روانی اصلی می شود
بیماری های روانی
از دست دادن ،همسر ،والدین ،فرزندان ،نزدیکان و دوست صمیمی
سابقه بستری شدن در بیمارستان روان پزشکی
آزار و رنجیدگی از نوع غیر قابل تحمل برای فرد (طباطبایی ،1384 : 28) (تایلر ،1376 :46,45 ) (اسلامی نسب ،1371 :260 )

2-2-1 افسردگی
همان طور که قبلاًاشاره شد افسردگی از مهم ترین رفتارهای منجر به خودکشی هست ؛ احساس بی ارزشی، احساس گناه و اندیشیدن درباره مرگ،خودکشی یا اقدام به خودکشی از شایع ترین نشانه های افسردگی هست ؛ فاربر و ولیمتن (1970) بیان کرده اند که هنگام افسردگی شدید ،شخص معمولاً دوراندیشی خود را از دست داده و از لحاظ عاطفی ، توانایی حل مشکلات را نداشته وبه دلیل محدودیت جریان فکری قادر به انتخاب راه حلی جز خودکشی نیست .(کلمن،1376:677(
و نیز فرموده شد که منظور افسردگی به معنی Depression و افسردگی به معنی Melancholy هست .
علایم Depression عبارتند از : اختلال در اشتها ، اختلال در خواب ، فقدان انرژی ،احساس بدبینی ،هیجان روانی و حرکتی ، گاهی غمگین و گاهی شاد وهیجانی اشتغال ذهنی در مورد مرگ و خودکشی ،خستگی پذیری .
واز علایم Melancholy می توان به بی خوابی ،سوءهاضمه ،منزوی و غیر فعال شدن ،خودداری از حرف زدن و خوردن ،احساس شدید تقصیر و گناه و بیچارگی، اضطراب و گریه بی اراده ، اعتراف نکردن به افسردگی اشاره کرد که درنهایت فرد تصورمی کند درد اوغیر قابل علاج هست وتنها راه چاره خودکشی هست .(دانش ،1379 :184,183 ) (محمد خانی ،1381: 38 ) ( ریئس دانا ،1380: 185-179(

3:

3-1- شیوه های خودکشی
وسایل خودکشی بسته به سهولت ،تقلید و هنجارهای اجتماعی ووقتی، تقلید می کند .

روش های خودکشی درغرب نسبت به سال های 1960 که از گازهای مخرب و سمی هستفاده می شد تغییر کرده هست .

شایع ترین روش خودکشی در امریکا ،اسلحه گرم هست .( ریئس دانا ،1380 :176)
(اسلامی نسب ،1371: 103 )
شایع ترین روش خودکشی درایران خودسوزی و پس از اون دارآویختگی هست.

به طور کلی از 50 سال قبل تا کنون می توان روش های خودکشی را چنین برشمرد : حلق آویز کردن ،مسموم کردن ، به کاربردن اسلحه های سرد ،غرق کردن ،پرتاب ازبلندی ،خود را به زیروسایل موتوری سنگین انداختن و بالاخره خودسوزی و هستفاده از سلاح های گرم .
• شیوه های خودکشی به موارد ذیل قابل تقسیم هستند :
• شیوه های رنج آور : سقوط از بلندی ،سلاح گرم و سرد ،تصادف عمدی و خودسوزی .
• شیوه های خفه نماينده : غرق شدگی ، خفگی با گازها و دود ذغال و حلق آویز کردن .


• شیوه های مسموم نماينده : املاح آرسنیک ، داروهای خواب آور ، الکل و سموم شیمیایی .
• و برخی شیوه های مشکوک که به تشخیص پزشکی قانونی بستگی دارد مانند ضربات چاقوی مشکوک ،خفگی های مشکوک و غیره .
امروزه عامل تقلید ،پیچیدگی های شخصیتی و روانی ،تأثیربرباوقتدگان شیوه های مرگ گوناگونی را نزد فرد خودکش به همراه دارد .(اسلامی نسب ،1371 :104,106, 103 ) (ریئس دانا،1380 :176) (محمدی،1383 :216 )

2- انواع خودکشی
نظریه پردازان تقسیم بندی های مختلفی از انواع خودکشی ارائه داده اند که مشهورترین اون تقسیم بندی دورکیم هست .

1-2- انواع اجتماعی خودکشی (طبقه بندی دورکیم (
دورکیم هستدلال کرد که هرچه فردخود را از زندگی اجتماعی منفک سازد ، اجتماع یکپارچگی خود را از دست می دهد ودرنتیجه با ضعیف و ناتوان شدن گروه های اجتماعی که فرد بدان ها وابسته هست ، فرد کمتر به اونها وابستگی پیدا می کند و به خود وابسته می شود و" تنها قواعد رفتاری را که برمبنای منافع شخصی اش هستوارباشد ،می پذیرد ".

و سرانجام درنتیجه این خود فردی دربرابرخود اجتماعی ،فرد به خود خواهی یا فردگرایی افراطی خواهد رسید.

دورکیم خودکشی را به چهار دسته تقسیم کرده هست

1-1-2- خودکشی خودخواهانه:
دورکیم این نوع خودکشی را خاص جوامع و اجتماعاتی که دارای فلسفه وسنت فرد گرایی ،استقلال طلبی افراد،خوداتکایی و خودکفایی می باشند ،می داند .
در چنین جوامعی به واسطه ی میزان کنترل اجتماعی و فشار جمعی بسیار کم ،تضعیف روح جمعی ،بی طرفی ساوقت های اجتماعی در مسئولیت های فردی ، غلبه مناسبات و روابط ثانویه و رسمی بر روابط اولیه ونخستین و عدم تعلق عمیق فرد به گروه ،کمبود یا اختلال شدید همانند سازی با گروه های اجتماعی و عدم پشتیبانی اجتماعی و سرپرستی عاطفی و روانی ساوقت ها از فرد سبب افزایش تمایل او به خودکشی در شرایط بحرانی می گردد.


در این جوامع افراد شدیداً به اراده خود وابسته اند و رفتار خود را بنا به میل شخصی اشان تنظیم می نمايندو ارزش های حاکم بر جامعه در انتخاب اونها تأثیری ندارد البته این میزان فردگرایی بسته به جوامع متفاوت ، تغییر می کند .
دورکیم برای توجیه خودکشی خودگرایانه به مسایل روانی توجه نمی کند ، "اگر چه توضیح علل خودگرایانه خود به معنی پذیرش نوعی علل روانی هست ولی دورکیم بررسی روانی آسیب های اجتماعی را ازمطالعاتش دورمی کند " .


خودکشی خودخواهانه ،خود نیز به دو قسم هست ؛ نوع مالیخولیایی که با نوعی سستی و احساس فتورهمراه هست وحالات افسردگی و انفعال شدید درافراد دیده می شود .

نوع اپیکوری که با احساس بی میلی و بی اشتهایی به صورت امری واقعی وغیرخیالی درفرد به شدت راه یافته هست ،اورا نسبت به هرچه در پیرامون هست بی میل ،بی تفاوت و خونسرد می سازد .


(تنهایی ، 1374 : 142- 141 ) (دورکیم ،1378 :323-161 ) (محسنی تبریزی ،1373 :132-131 )
( شیخاوندی ،1373 : 69 )(قائمی ،1364 : 113)
ویتنی پوپ هستدلال دورکیم رادرباره ی خودکشی خودگرایانه به اختصار زیر جمع بندی می کند :
" هر چه میزان کنش متقابل اجتماعی کم تر باشد ، احساسات جمعی ضعیف تر هست ؛هرچه احساسات جمعی ضعیف تر باشد ،یگانگی اجتماعی ضعیف تر هست ؛هر چه یگانگی اجتماعی ضعیف تر باشد ،افراد کمتر به منافع اجتماعی نظر دارند ؛ هر چه افراد کم تر به منافع اجتماعی نظر داشته باشند ،در زندگی معنای کم تری می یابند و میزان خودکشی اجتماعی زیادتر می شود .

" (کیویستو ،1380 : 140(

4:

2- 1-2- خودکشی دگر گرایانه :
خودکشی دگر خواهانه بیشتردرجوامع ابتدایی و به صورت یک وظیفه اجتماعی تجلی پیدا می کند ؛ مثل رسم ساتی هندوان یا خودکشی مردان درآستانه سالمندی وافراد بیماردرقبایل فیجی ومانگا .

خودکشی خوخواهانه عموماً متلعق به دنیای جدید و با رشد تکنولوژی وفرد گرایی ارتباط دارد .
(دورکیم ،1378 :254-253)
در این گونه جوامع میزان کنترل و فشار گروهی به شدت بالا ، تعلق گروهی بسیار عمیق و همانند سازی با گروه بسیار شدید هست تا حدی که موجودیت فردی مستقل از موجودیت گروهی نامفهوم قلمداد می شود وکه درمجموع می توان فرمود که دراین گونه جوامع ،تقسیم کار محدود ، احساس همبستگی بالا و پیوند و احساس یگانگی به علت همانندی شرکت درآداب و رسوم مشترک می باشد و قابل تقسیم به سه دسته ی اجباری ،اختیاری و هوشمندانه هست .
در نوع اجباری خودکشی به عنوان یک وظیفه ی اجتماعی محسوب می شود ؛خودکشی دگرگرایانه ی اختیاری به گونه ای اطلاق می شود که فرد داوطلبانه به هستقبال مرگ می رود اما در نوع سوم کناره گیری فرد از خود و چشم پوشی از دنیا به دلیل تمجید وستایش فرهنگ جامعه از این عمل هست.

(محسنی تبریزی،1373 : 134 )

3- 1-2-خودکشی اونومیک:
خودکشی اونومیک معلول عدم تعادل ،دگرگونی ساختاری ،وقفه ناگهانی شدید یا تغییرات عمیق و سریع ساوقت ها ونظام های اجتماعی هست که خوداین شرایط معلول کسادی ساوقت اقتصادی ،ازهم پاشیدگی ارزش های سنتی ، تورم ،تغییر حکومت وانقلاب و..

هست .

و کنش افراد به وسیله ی هنجارهای روشن و قاطع ، تکوین نیابد .

چهار شاخص در بوز این نوع خودکشی مؤثر هست :تغییرات سریع اجتماعی، آشفتگی در نظام جمعی و نظم عمومی جامعه ، داشتن مشاغل حرفه ای و لیبرال، طلاق و در نتیجه ی اون اغتشاش در روابط بین هدف ووسیله ی خانواده.(محسنی تبریزی ،1373 :137- 135)
( شیخاوندی ، 1373 : 69 )

4- 1-2-خودکشی تقدیرگرایانه :
این خودکشی نوعی عکس العمل به بازبینی ،کنترل و تنظیم اجتماعی جامعه هست ؛وقتی که جامعه به حد مفرط و شدیدی دست به " ایجاد نظمی دستوری " می زند و( فرد به شدت تحت انقیاد و تقلید اجتماعی قراردارد وهرچیزی تحدید شده ،کنترل شده ،منظم ،خشک و بی روح هست ).

دراین مواقع حق گزینش از افراد سلب شده و فرد تحت شرایط اجباری ، نمی تواند اهداف و راه های رسیدن به اونها را فراهم کند و سرانجام به قضا و قدر تن دهد.

(محسنی تبریزی ،1373 :137) (شیخاوندی ، 1373 :70 (
آسیب شناسی جامعه شناسی دورکیم عمدتاً دو حالت دارد : مشکل درنظام اجتماعی ومشکل درگروه های کوچک داخل اجتماع و یا افراد .

به طورکل می توان فرمود که " خودکشی دگر گرایانه و خودگرایانه ، ازپیوستگی شدید و پیوستگی ضعیف افراد ناشی می شود در حالی که خودکشی ناشی ازبی هنجاری (اونومیک ) وخودکشی تقدیرگرایانه ،ازدخالت ونظارت بیش ازحد ناشی می شوند ".
( تنهایی ،1374 :142-141 ) (تایلر ،1376 : 16 )

2-2-انواع روانی خودکشی
اسکیرول معتقد هست که در جنون تمام علایم دیوانگی دیده می شود .اما نمی توان فرمود که خودکشی نوعی خاص از دیوانگی هست ولی درعین حال این امکان نیز وجود دارد که " خود کشی جز در حالتی از جنون رخ نمی دهد " .

(دورکیم ، 1378 :22, 34-29 )
• دورکیم با توجه به تحقیقات ژوسه و موردوتور انواع خودکشی ناشی از بیماری روانی را به چهار دسته طبقه بندی می کند :
• خودکشی ناشی از مالیخولیا : این نوع خودکشی یا مربوط به وهم و خیال هست یا به تصورات هذیان آمیز بیمار به خاطر فرار از یک خطر تصوری یا شرمساری خیالی ویا اطاعت از یک دستور مرموز که از بالا دریافت کرده هست ،خود را می کشد.

• خودکشی مالیخولیایی ناشی از حزن واندوه : از حالت کلی افسردگی مفرط و اندوه بی پایان ناشی می شود که به سبب اون بیمار روابطی را که با اشخاص دارد ،افراد و چیزهایی که او را احاطه کرده اند ،نتواند به صورت سالم و به درستی ارزیابی کند و در این حالت توهمات و هذیانها مانند حالت کلی اون ثابت هستند.


5:

خودکشی ناشی از وسوسه : هیچ انگیزه ای –نه حقیقی و نه خیالی –موجب خودکشی نمی شود ،بلکه تنها ایده ای ثابت مرگ بدون دلیل قابل بیان ،فکر بیمار را به اعلاء درجه تسخیر می کند گویی این یک نیاز غریزی هست که تفکر و هستدلال بر اون تأثیر ندارد .
• خودکشی ناشی از انگیزه اونی با غیر ارادی : خودکشی حاصل یک فشار درونی غیر ارادی هست وناگهانی که بی مقدمه هر گونه مقاومت را از او سلب می کند و نه در واقعیت و نه در مخیله مریض هیچ علت وجودی پیدا نمی کند .

(دورکیم ،1378 : 34-29)
این طبقه بندی با مطالعه برروی بیماران روانی انجام شده هست .

اما لومبرزو خودکشی را به چهرنوع مستقیم ، غیر مستقیم، ساختگی ومضاعف طبقه بندی می کند؛
نوع مستقیم عبارت هست ار ارتکاب عملی که اتمام اون ،مرگ فرد را به دنبال دارد.


نوع غیر مستقیم به عمل فردی اتلاق می شود که ابتدا به دلیل ترس و بیماری های متعدد ، افراد دیگر را می کشد و به اعدام محکوم می شود .
نوع ساختگی به عمل افرادی فرموده می شود که تظاهر به داشتن میل شدید به خودکشی دارند ولی سپس اقدام به خودکشی فقط زخمی می شوند .
ونوع مضاعف که عبارت هست از مجموعه ی قتل و خودکشی یا دو خودکشی در یک مکان ووقت .(اسلامی نسب ، 1371 : 115-114)
می توان فرمود که به دو دلیل شیوع خودکشی دربیمارستان های روانی بیشتر ازعامه امت هست : اول اینکه هستعداد بیمار روانی آشکارا بالاترازحد متوسط هست و دوم اینکه تمام بیماران بستری در بیمارستان شدیداً تحت مراقبت هستند تا اعمال خودکشانه پیدا نشود .(استنگل ،1347 :74)

3-اهداف خودکشی
علیرغم اینکه تصور می شود خودکشی یک اقدام خصوصی هست ،خودکشی ناشی از یک برخورد اجتماعی عمیق هست؛" گرچه هدف خودکشی منحصراًنابودی فرد هست ،لیکن هم چنین عمل تجاوز کارانه ایست علیه افراد دیگر " .

(اسنتگل ،1347 :11 (
• برخی صاحب نظران معتقدند که اقدام به خودکشی دارای اهدافی همانند میل به انتقام جویی ، احساسات توأم با نومیدی ، خیال پردازی های پیوستن به هم و یکی شدن مجدد( خودکشی در سالگرد های فوت نزدیکان ) و میل به کشتن ومیل به مردن هست و می توان ازچهار مفهوم در مورد رفتار خودکشانه از نظر بیچلر نام برد:
• گریزنده : هنگامی که خودکشی به عنوان فرار از وضعیتی تحمل ناشدنی ،تلقی می شود .
• پرخاشجو : هنگامی که شخص منتحر ،قصد آزار یا جلب توجه دیگران را دارد .
• ایثارگرانه : خودکشی معطوف به برخی عقاید سیاسی یا اخلاقی هست.
• مضحک : هنگامی که فرد خودکش با زندگی ومرگ به قمار بپردازد .
• (تایلر ،1376 :57 ) (اسلامی نسب ،1371 :80-79)

6:

-علل خودکشی
دورکیم برای تبیین علل خودکشی نخست مطرح کرد که "به هم پیوستگی اجتماعی در هر جامعه ای یا در میان هر دسته ای ازامت ممکن هست عادی یا آسیب شناختی باشد" و ویتنی پوپ می گوید این حالات " به وضعیت گروه ها یا شرایط اجتماعی که باعث می شوند افراد خودشان را بکشند " اشاره دارد.

(کیویستو ،1380 :137 )
دورکیم با توجه به آمارهای قرن 19 در اروپا به این نتیجه می رسد که خودکشی یک پدیده اجتماعی هست و "خودکشی را حاصل جمع شدگی شرایط گوناگون ،تأثیرات خانوادگی ، اجتماعی ،دینی وهمه ی واقعیت های اجتماعی و ناشی ازدرهم ریختگی قوالب وازهم پاشیدگی نظام اجتماعی و گسستگی روابط در جامعه و در نتیجه احساس تنهایی و مطرود بودن فرد می داند .

" عواملی هم چون علل آسیب شناختی روانی شامل بیماریهای جسمی و روانی نظیر افسردگی ،علل اقتصادی نظیر بیکاری ،اخراج از کار ،ورشکستگی و یا از دست دادن پایگاه اجتماعی ، علل عاطفی و اختلاف ها و درگیری های خانوادگی ازمهم ترین علل اقدام به خودکشی و خودکشی محسوب می شوند ،اما برخی معتقدند که ازمهم ترین علل خودکشی می توان به موارد ذیل اشاره کرد :
• احتیاج به جلب توجه و کسب شهرت
• احتیاج به تنبیه دیگران
• فرار از مشکلات در زندگی فردی و اجتماعی
• شک در ارزش وجودی یا به عبارت دیگر احساس بی ارزشی (محسنی تبریزی،1373 :120)
(مسکنی ،1383 :23-21) ( قائمی ،1364 :114 )
خصوصیات مشترک انواع خودکشی
(اشنایدمن، 1378 :157)

1-4-بررسی انگیزه های خودکشی
دورکیم نشان داد که تغییرات در میزان خودکشی از طریق روان شناختی و زیست شناختی قابل تبیین نیست و چگونگی تفاوت میزان های خودکشی را بیان نمود و براین باور بود که خودکشی بیماری اجتماع در حال تغییر هست و نشانهی تضعیف هنجارهای تنظیم نماينده ی رفتار هست .

و نرخ بالا در کشورهای در حال صنعتی شدن رابه دلیل وجود "اونومی " یا تضعیف هنجارهای نظم دهنده به رفتار می دانست .
دورکیم و فروید علی رغم تفاوت های بسیاری که درنظریات خود با یکدیگردارند دریک زمینه اشتراک عقیده دارند .

هردواعمال فرد را درنتیجه ی نیروهای پرتوانی که فرد کنترل محدودی روی اونها دارد ،می دانند .دورکیم این نیروها را در "اجتماع " وفروید اونها را در "ضمیر ناخودآگاه " جایگزین می دانست ؛ البته دورکیم دو دسته علت فرااجتماعی را نیز بر می شمرد که عبارتند از آمادگی های اندامی –روانی وخصوصیات محیط طبیعی .وی معتقد به وجود تمایل به خودکشی درسرشت انسان هست واشاره می کند که تأثیر آب وهوا که غیر مستقیم بر اندام ها اثر می گذارند را نباید نادیده گرفت .


(استنگل ،1347 :63) (دورکیم ،1378 :22-21 )(سخاوت ،1382 : 65)

علل خودکشی را می توان در پنج مقوله ی مورد بررسی برنامه داد :

• شخصیت و تجربه های مراحل اولیه کودکی
• شرایط فرهنگی
• یگانگی اجتماعی
• شرایط اقتصادی
• تجدد طلبی (ستوده ،1378 : 233-230 (


1-1-4-شرایط روانی
1-1-1-4- تجربه های اولیه ی کودکی :
برخی از انواع خودکشی دوران بزرگ سالی را می توان به تجربه های خانوادگی و بعضی ویژگی های شخصیتی چون از دست دادن یکی از والدین ،طرد عاطفی دراز مدت ، فرزند ارشد بودن و اقدام به خودکشی بستگان نسبی مربوط دانست .
البته علت های دیگری نیز دست اندر کارند مانند افسردگی خودانگیختگی ، بدبینی ، خودپنداری منفی ، انفعال ،درون گرایی و تضاد فکری .(ستوده ،1378 : 233-230)
کودکانی که به خودکشی تمایل دارند وعموماًفرزند ارشد خانواده اند ؛پدرو مادر معتاد به مواد مخدر و الکل دارند و زیر فشارهای بیشتر و فزاینده تری برنامه داشته که این فشار در اوان نوجوانی شدت می یابد.البته برخی شرایط هم چون کاتالیزور در سرعت بخشیدن به این اقدام مؤثر هستند ؛ مرگ پدر بزرگ یا مادر بزرگ ،طلاق والدین ، فروپاشی خانواده و یا ازدواج مجدد والدین از این دسته اند .این فشارهای روانی به گزینش راه کار های متفاوت نزد افراد گوناگون می گردد که جواب دراغلب زنان ،نوجوانان ، اقشار پایین تر اجتماع به صورت خودکشی با مصرف زیاد دارو بروز می کند.
( نلسون وایرزائل ،1376 :318)(کوکرین ،1376 : 192 )

7:

2-1-1-4- انگیزه های روانی :
دکتر ادوین اشنایدمن پنج گروه نیاز روانی که منجر به خودکشی می شود را این گونه می داند:
-برآورده نشدن نیاز به عشق ،مقبول واقع نشدن ،تعلق و عضویت در گروه
-عدم کنترل ،پیش بینی ناپذیری و بی نظمی
-خودانگاره ی نامطلوب و اجتناب از شرم ،شکست و سرخوردگی
-قطع روابط مهم و حساس
-عصبانیت ،خشم و نفرت ( اشنایدمن ،1378 :40)
برای بررسی زمینه های روانی دیگر خودکشی چهار حالت زیر را به نقل از پیکل ، پروسوف و مایرز (1975)بر می شمریم :
الف- بحران های ارتباط بین فردی :تعارض و قطع ارتباط بین فرد که از طریق اختلافات ، جدایی ،طلاق یا شکست در عشق به علت مرگ که منجر به تمایل فرد به خودکشی می شود .
ب- شکست و خودکم ارزشی:اغلب خودکشی ها در اثراحساس بی ارزشی در فرد ایجاد می شود .
ج- تعارض درونی : فرد خودکش به علت تعارض درونی و جدال فکری در شخص به دلیل مشکلات بین فردی و شکست در امور زندگی و عدم درک معنی زندگی و مرگ ایجاد میشود و فرد دچار اضطراب دائمی هست.
د- از دست دادن معنی و امید : ناامیدی و گسترش اون در تصورات ذهنی فرد ، باعث احساس بیهودگی در زندگی وی می شود .

(کلمن ،1376 : 677-676 (
گلدر در الگوی علت شناسی خودکشی خود سه دسته ازشرایط مؤثر بر خوکشی نام می برد بدین شرح :
• شرایط زمینه ساز : عواملی که بسیاری از اونها از اول در زندگی وجود داشته و موجب آسیب پذیری فرد در مقابله با عواملی که در وقت شروع بیماری اثر می گذارند ،می شوند و شامل زمینه ها ژنتیکی، شرایط فیزیکی ،روان شناختی واجتماعی در شیرخوارگی و کودکی نیز می شوند .
• شرایط آشکار ساز : وقایعی هستند که در مدت کوتاهی قبل از وقوع یک بیماری یا اختلال رخ می دهند و به عنوان عامل تسریع نماينده اون ظاهر می شوند ؛این شرایط ممکن هست فیزیکی ،روان شناختی یا اجتماعی باشند و شامل مسایل روزمره نیز می شود .
• شرایط تداوم بخش: دوره ی اختلال یا بیماری را پس از وقوع اون طولانی می سازد و در پیشیری و درمان لازم هست به این شرایط توجه شود .( محمدخانی ،1381 : 22)
دکتر روس بیان می کند که افسردگی ،الکلیسم ، اعتیاد دارویی ، اسکیزوفرینا و اختلالات شخصیتی ازعلل عمده در اختلالات روان پزشکی خودکشی هست .(اسلامی نسب ،1371 : 79 )
احساس فقدان از شرایط بسیار مهمی هست که دکتر بک (1989)بدان ها اشاره کرده هست :
• دختری که به علت سوختگی زیبایی خود را از دست داده هست .
• مرد جوانی که به علت قطع آلت تناسلی یا ضایعه ی نخاعی و یا به طور مادرزادی از قدرت جنسی کافی برخوردار نمی باشد و ناتوان ازارضای همسربعد ازازدواج هست .
• رسوایی اجتماعی
• انحرافات جنسی و اخلاقی
• ورشکستگی مادی
• شکست تحصیلی
• وغیره .

( اسلامی نسب ،1371 :275,270 (

2-1-4-شرایط فرهنگی
اگر خودکشی رانوعی اونومی بنامیم ،دیاگرام زیر بیانگر ایجاد اونومی در جامعه هست :
رشد سریع اقتصادی← ثروت ناگهانی ← ثروت / فقر← فقر غیر قابل تحمل ← تصویر/ قول آرزوهای بلند پروازانه← آرزوهای بی حد ← از هم پاشیدگی هنجارهای سنتی ← عدم ارضای نیازهای بی حد ← نارضایتی اجتماعی که سرانجام به اونومی منجر می گردد.( رفیع پور ،1378 :19)
دورکیم و کونیک در رابطه با ارتباط خاص فقر و ثروت اشاره کرده اند که با رشد سریع اقتصادی – اجتماعی ،ساختار پایدار نیاز اقشارمتحول شده و اونومی پدید می آید .(همان )
مذهب از علل فرهنگی در مطالعه خودکشی هست ؛نرخ خودکشی در افرادی که به طور دائمی به فکرخدا و عبادت هستند، بسیار از لائیک ها پایین تر هست و شاید بتوان این گونه توجیح کرد که مشغله و باور ذهنی درباره ی خدا ، از" ورود آگاهی های مزاحم به فضای درونی فرد " جلوگیری می کند و فرد به مسائلی از این قبیل بی اعتنا می ماند و از میزان خودکشی اش به طرز قابل توجهی کاسته می شود.
(ریئس دانا ،1380 :168 )
شاید عامل مذهب در کشورهای مذهبی تر (کاتولیک و مسلمانان ) به این دلیل عامل بازدارنده باشد که خودشی فردبرای خانواده یک ننگ و رسوایی قلمداد شود و فرهنگ مذهبی جامعه اون را عملی مذموم و نکوهش شده بداند و امت نیز از فراخوان خودکشی افراد خانواده خود خودداری نمايند .
(اسلامی نسب ،1371 :147 )
بی شک مهم ترین شاخص فرهنگی در مطالعه خودکشی رویدادهای منفی و اختلالات خانوادگی هست که اهم اونان را می توان این گونه ذکر کرد : انتظارات بسیار بالا یا پایین والدین ،انعطاف ناپذیری خانواده ،طرد شدگی و بی توجهی و برخورد مسایل عاطفی کودکان و اقتدار طلبی نامناسب یا افراطی اونان.
( محمدخانی ،1381 :25 )
3-1-4-شرایط اجتماعی که این علل قابل تقسیم به دو گونه علل اجتماعی – طبیعی و علل اجتماعی-انسانی می باشد.
1-3-1-4-علل اجتماعی – انسانی
دورکیم نخستین کسی بود که علت های زیستی ،اقلیمی وروانشناختی رابرای تبیین رفتارهای اجتماعی رد کرده و طرق جامعه شناختی را برای درک واقعیت های اجتماعی ارائه داد .
منشأ جریان های خودکشی نه ازفرد که ازجامعه هست که درواقع علل واقعی وحقیقی خودکشی اند ؛ نیروهای اجتماعی از جامعه ای به جامعه دیگر و از گروهی به گروه دیگر ،ازمذهبی به مذهب دیگر فرق می کند و " این علل ازگروه بر می خیزد نه از افراد تک تک " .( ستوده ،1378 :223 ) ( سلیمی و داوری ،1380 : 384 )
اعتقاد پايه ی دورکیم این بود که حقایق اجتماعی را باید به عنوان واقعیت های خارجی نسبت به فرد درنظرگرفت و مطالعه کرد .

مؤسسات اجتماعی مانندگروه های خانوادگی و مذهبی که نیروهای خارج از فرد محسوب می شوندو جامعه شناس از اونجایی که با واقعیت های معینی روبه رو بود ،می بایستی اجباراً عینی باشد ؛خودکشی یکی از این واقعیت هاست .(استنگل ،1347 : 54 )
خودکشی می تواند به علت انسجام اجتماعی در جوامع یا نظم اجتماعی ایجاد شود که در صورت فشار بی حد هریک از این ویژگی ها شاهد شکل گیری یکی از انواع خودکشی هستیم
خودکشی گرچه آشکارا یک عمل کاملاًشخصی بود ،اما فقط با بررسی کم وکیف جامعه ای که شخص به اون تعلق دارد،می تواند توجیه شود و بدین ترتیب هر جامعه ای دارای نوعی تمایل مشترک به خودکشی بود که با نسبت خودکشی بیان می گردد وتا وقتی که مشخصات جامعه تغییر نکند ،ثابت باقی می ماند .

این تمایل مشترک جامعه فرد را تحت تأثیر برنامه می داد و می توانست او را وادار به خودکشی کند.هراندازه فرد وابستگی نیرومندتری به گروه های اجتماعی داشته باشد ، احتمال وقوع خودکشی کمتر هست .( هستنگل ،1347 : 54 )
تبیین دورکیم از نظم اخلاقی و اجتماعی این بود که نظم اجتماعی تحقق پذیر هست و طبق نظریات دورکیم جامعه ازطریق پیوند دادن افراد به ارزش ها وهنجارهای گروهی ،اون ها را یک پارچه می کند و یا ازطریق تعیین اهداف و راه های رسیدن به اونها به تعدیل امیال و آرزوهای بالقوه ی نامحدود افراد می پردازد .

(تایلر ، 1376 : 15 )
" هر فردی به طور جمعی دارای تمایل به خودکشی هست وبه میزانی که گروه های اجتماعی که فرد جزیی از اون هاست هماهنگ و یکپارچه و متشکل ومنظم و باقاعده باشد ،خودکشی کمتر هست " .

نرخ خودکشی اجتماعی مدلی برای پیش بینی علل خودکشی فردی هست تا مدلی برای تبین انگیزش های فردی .

(محسنی تبریزی ، 1373 :141 )
دورکیم بعد ازکشف این واقعیت که علت برخی ازانواع خودکشی را می توان دربی هنجاری یافت ، خودکشی ناشی از بی هنجاری را به عنوان شاخص درجه ی معمولاً غیرقابل اندازه گیری یکپارچگی اجتماعی به کار برد .

هستدلال دورکیم به این شرح بود که: " این امر خود نشان می دهد که خودکشی را باید یک رخدادبه هنجار و عادی قلمداد کرد اما افزایش ناگهانی میزان خودکشی در برخی از گروه های جامعه و یا کل جامعه یک رخداد نا به هنجار و نشان دهنده ی اختلال های نوپدید در جامعه هست ".
( کوزر ،1380 :193 )
دورکیم مفهموم بی هنجاری را برای اشاره به این فرض به وجود آورد که در جوامع امروزی معیارها و هنجارهای سنتی بی اونکه توسط هنجارهای جدیدی جایگزین شوند ، تضعیف می شوند .


بی هنجاری هنگامی وجود دارد که معیارهای روشنی برای راهنمایی فرد در حوزه ی معنی از زندگی اجتماعی وجود ندارد؛در این شرایط به عقیده ی دورکیم امت احساس از دست دادن حس جهت یابی ونگرانی می نمايند که ازعواملی اجتماعی هست که بر تمایل به خودکشی تأثیر می گذارد.


( گیدنز ،1383 : 159 )
آشکارا خودکشی را نمی توان کجروی نامید اما بی هنجارهای جامعه وانحرافاتی که در جامعه رخ می دهد ، بستری مناسب برای بروز اون هست .


8:

اختلال های زیر زمینه های اجتماعی پیدایش کجروی هست :

• قطبی شدن هنجاری: تمرکز فشارهنجاری بر بخش خاصی از جامعه ،ضعف و یا فقدان اون نسبت به بخش های دیگر که احساسی را مبتنی ر ضروری نبودن پای بندی به هنجارها در افراد اون بخش ایجاد می کند .
• تضاد هنجاری : وجود هنجارها یا مجموعه هنجارهای متضاد در خصوص برخی امور اجتماعی که از پیامدهای اون تقسیم شدن نیروهای کنترل نماينده ی اجتماعی به دو گروه و خنثی شدن نیروهای هنجاری هر یک در مصاف با دیگری هست .
• بی هنجاری: وضعیتی که اموراجتماعی بدون امکان درنظرگرفتن هر گونه هنجاری ،صورت می پذیرد که افراد بی حد و حصر ،کنترل ناپذیرند .

(سلیمی و داوری ،1380 :226)
صفت آمرانه بودن و بازدارندگی جامعه از ان جهت هست که کلاً زندگی اجتماعی یک زندگی نومیک و به هنجار هست و این بازدارندگی به دو صورت انجام پذیر هست :
الف - روح یا وجدان جمعی که در انسجام مکانیکی قانون تنبه گرا ومناهی تجلی یافته هست .
ب - میان بستگی متقابل که محصول افزایش تفکیک اجتماعی هست ودر انسجام ارگانیکی قانون تصحیح گرا متجلی هست .

( محسنی تبریزی ،1373 : 141-140 )
در خودکشی ناشی از فشارهای اجتماعی که از مرز توان روحی وشخصیتی فرد گذشته و اورا از پای در می آورند دو بحث وارد هست :
رفتار وراثتی انتحاری : خودکشی را نمی توان پدیده ای دانست که از راه وراثت و از والدین به فرزندان منتقل می شود ،اما رفتارهای پر تنش والدین ،فشارهای خانوادگی ،اقدام به خودکشی والدین یا یکی از نزدیکان به عنوان زمینه های اقدام به خودکشی تلقی شود .
تقلید کردن فرد از دیگران : سرایت را می توان بین افراد مشاهده کرد و یا حتی اونرا نمودی فردی دانست .

( مثل سرفه کردن در طی یک مجلس سخنرانی )
در عوض واگیری که از طریق سرایت منتقل می شود ،نمودیست جمعی که بستر تمامی جامعه هست .

تقلید صرفاً یک پدیده ی روانشناسی هست زیرا حتی بین افرادی که هیچ ارتباطی با هم ندارند نیز دیده می شود و در واقع اشاعه تقلید به تنهایی توانایی اون را ندارد که اونها را به یکدیگر پیوند دهد .
برای تقلید لازم نیست بین اون ها وجه اشتراک فکری یا اخلاقی یا تبادل خدمات یا حتی زبان مشترک وجود داشته باشد .( دورکیم ، 1378 :117 )
سرایت ← نمودی فردی واگیر← نمودی جمعی
(آرون،1381: 379 ، ریئس دانا ،1380 :172 )

از نظر دورکیم نظام تقسیم کار در جامعه دو وجه دارد : 1- تفکیک یا تمایز اجتماعی 2- میزان همبستگی یک عنصر با عنصر دیگر و شکل گیری پدیده ای به نام خودکشی در جامعه به وجه دوم نظام تقسیم کار بستگی دارد و می دانیم که دورکیم همبستگی را به دو نوع مکانیکی و ارگانیکی تقسیم می کند؛ که نوع اول در جوامعه ساده و بدون تقسیم کار یا با تقسیم کار محدود وجود دارد و نوع دوم خاص جوامع پیشرفته و دارای تقسیم کار پیچیده هست .

( کارکنان نصر آبادی ، 1382 : 4 )
نرخ خودکشی پايه اً یک پدیده ی اجتماعی هست ونه فردی و بستگی به علل بیرونی دارد که بر فرد سلطه دارد.

به نظر دورکیم در واقع تمایل اخلاقی فرد خودکش به ارتکاب عمل یک عامل و متغییر کلیدی در خودکشی هست ،نه تجارب فردی و شخصی وی .

(محسنی تبریزی ،1373 :141 ) .

به نظر دورکیم ،فردگرایی محصول جامعه هست ،نتیجه ویژگی های معین جوامع صنعتی مدرن که در نهایت از رشد تقسیم کار ناشی می شود .

وی در معنای کلی تر هستدلال می کند که تغییرات ساختاری اجتماعی که در نتیجه گسترش تقسیم کار پدید می آمد به خودی خود برای به وجود آوردن پايه جدید همبستگی اجتماعی کافی نیست .( کیویستو ، 1380 : 145-144 )
وقتی که حمایت از باورها ،نگرش ها و ارزش های شخصی از طریق در انزوا برنامه دادن و جدایی او از گروه ونیز نابود کردن رشته هی دوستی وی سلب می شود ،او دیگر نمی تواند از طریق تعامل چشم گیر با دیگران به اونها ببخشد .

فرایندهای روانی در رابطه با فرد وگروه یعنی وضعیتی که در اون اقدامات فرد در تماس مستقیم با دیگران بر وی فشار وارد می کند تا هماهنگ با اونها قضاوت کرده ،باور نموده یا عمل نماید و تأثیر اونها را بپذیرد را در تداوم عام "هم آوایی " خطاب می نمايند .

طبق یافته های محققان ،هر گاه فردی برد وهنجار خود را توسعه داده و هنجارها تمایل به همگرایی دارند ،همگرایی چندان بزرگ نیست و هر گاه افراد به عنوان اعضای یک گروه برای نخستین بار همان وضعیت بی ثبات و غیر نظام مند روبه رو می شوند ،اونها تشکیل برد ومعیار عجیبی برای گروه می دهند و هر گاه بعداً در قالب فرد با همین وضعیت روبه رو شوند ، اون ها اون را برپايه برد و معیاری که با خود ازگروه می آورند ،درک می نمایند .( کوهن ، 1377 : 125,121)
"به هر حال خودکشی با تمدن ظاهر می شود یا حداقل اونچه به شکل خودکشی در جوامع فروتر ملاحظه می شود ،خصوصیات ویژه ای دارد و تیپ مخصوصی از این خودکشی را می سازد " و بنابراین ارزش ین دو نوع از نظرگاه نشانه شناسی یکسان نمی شود .

در میان اقوام فروتر ،خودکشی یک عمل نا امیدانه نیست بلکه نوعی از خودگذشتگی هست .


9:

به عکس خودکشی واقعی و اندوه بار بیمارگونه در میان اقواام متمدن یافت می شود و حتی توزیع اون از جنبه ی جغرافیایی نظیر توزیع تمدن هست .(دورکیم ،1359 : 284 )
خودکشی از عوارض مهم دنیای صنعتی عصر حاضر شناخته شده وبیشتر معلول نا به سامانی ها و اختلال های روانی و نابرابری های اجتماعی هست .

دورکیم از نابه سامانی به مفهوم فقدان یا از هم پاشیدگی هنجارها سخن می گوید و این مفهومی هست که در بررسی های خودکشی نقش مهمی را بازی می کند .( ستوده ،1378 : 236 ) پدیده های اجتماعی همانند بحران های اقتصادی ،تطبیق نارسای کارگران با شرایط کار ،خشونت و دعاوی افراد در برابر اجتماع رانیز می توان در این امر مؤثر دانست و خودکشی یکی از ده عامل عمده مرگ در جهان صنعتی امروز شناخته شده هست ( همان ).

در فرا راه رشد و توسعه ی اقتصادی ، هرچه بر پیچیدگی روابط و مناسبات اجتماعی اضافه کرده می شود ،فاصله ی طبقاتی از هم بیشتر می شود وسرخوردگی ها فزونی می یابد ودرنهایت به افزایش تعداد خودکشی منجرمی شود ؛ ازهم گسیختگی پیوندهای سنتی وهمبستگی های اجتماعی و نیز بیگانه شدن با ارزش ها و هنجارهای جامعه خودی ،موجب فزونی نرخ خدکشی در جامعه ها به ویژه در جامعه صنعتی گردیده هست .( ستوده ،1378 : 222 )
در کشور های کمتر توسعه یافته ،میزان خودکشی به تناسب رشد سریع شهرنشینی و بحران های اجتماعی – اقتصادی ناشی از اون بالا رفته هست .

شهرنشینی و گشودگی به سوی دنیای امروزی ،ضروری هست که وقتی خارج از اراده و منافع عمومی و به دوراز رهبری و خرد وفادارانه به توسعه ی انسانی و پایداری و همگانی شکل می گیرد ،تناقض آفرین می شود و غمباری اجتماعی و فردی را به جای اون می نشاند .

( ریئس دانا ، 1380 : 165-163 )
هر چه جوامع صنعتی تر ،شهری تر ،بزرگتر و متمرکز تر و در عین حال فردگرا تر و منفعت طلب تر و عقل گراتر می شوند ،میزان خودکشی بالا می رود ،گر چه این رقم ممکن هست با نوسانات و تغییرات همراه باشد .

در محیط های صنعتی تر ،فرد منزوی تر و محیط ِ "ناسازگاری بخش " و موجد روان پریشی فردی هست و فرد پا به مرحله ی بحرانی می گذارد که در اون احساس بیهودگی و ابهام بیشتری می کند .

( ریئس دانا ،1380 : 163 ) خودخواهی و هنجار گسیختگی از شرایط اصلی خودکشی در دنیای مدرن هست ؛هنجار گسیختگی به معنای ضعیف بودن قانون یا نبودن هنجار هست و قابل تقسیم به دو دسته هست:
1- هنجار گسیختگی مزمن ؛که به دلیل ضعف تدریجی کنترل اجتماع به وجود می آید.
2- هنجار گسیختگی بحرانی : به علت تغیرات ناگهانی در وضعیت فردی خاص(طلاق ،از دست دادن همسر یا فرزند) به وجود می آید یا در نهاد های اجتماعی (رکود و رونق اقتصادی ) طبق آمار ساوقت بهداشت جهانی ،ایران به عنوان کشوری که در حال گذار به جهان صنعتی هست ،دچار تضاد شدید بین باور ها و واقعیت ها شدن ،انگیزه ی خودکشی در افراد را بالا می برد و افرد در مرحله صنعتی شدن دچار دوگانگی می شوند .( هستونز،1383 :82)

10:

2-3-1-4- علل اجتماعی- طبیعی
نظر " لمبرزو " این هست که گرما فرد را به خودکشی تحریک می کند و نه فرا رسیدن نخستین گرما یعنی اختلاف و تضاد بین رفتن فصل سرما و شروع فصل گرما .

دورکیم هستدلال می کند که این نظریه از پايه بی اعتبار هست زیرا در صورت صدق نظریه ،منحنی تغییرات ماهانه خودکشی می بایست در پاییز وزمستان به صورت افقی باقی بماند و در وقت معین ناگهان با بروز اولین علایم فصل گرما بالا رود و همان طور هم ناگهانی پایین آید .

( دورکیم ، 1378 : 103)
دورکیم بر این اعتقاد هست که محیط طبیعی به طور مستقیم بر زندگی اجتماعی تأثیر ندارد و "مخصوصاً طبیعی نیست که محرک برای رفتار خودکشی هست ".

و بنا بر تحقیقات وی دلیل اون که از ژانویه تا ژوئیه ،مرگ های ارادی بیشتری رخ می دهند ،اثر مخرب گرما بر اندام ها نیست بلکه به علت تراکم و فشردگی زندگی اجتماعی هست .( همان : 115 )
عملکرد انسان در شرایط آب وهوایی گوناگون ،متفاوت هست.ازنقطه نظر روان شناسی ،انسان در هوای آفتابی بیش از هوای بارانی احساس راحتی می کند.، خطرات خودکشی در هوای خشک قاره ای یا دربهارهنگام افزایش فشار جوی افزایش می یابد.( اشراقی ، "تاثیر فزاینده‌ی آب و هوا بر خودکشی افراد در فصول مختلف " : نشریه ی الکتریکی جغرافیای ایران )
ممکن هست گرمای بیش از حد و ناتوانی در حل وتخفیف اون وقتی نوع پوشش خاصی اجباری شود ،تمایلات خودکشانه بر انگیزد.

در این مورد گرمای سخت برای فرد غیر قابل تحمل می شود و موجب رنجش وآزردگی را در فرد فراهم می سازد و سرانجام می تواند به خودکشی منجر شود .


( ریئس دانا ،1380 : 183 )
چندی پیش محققان بریتانیایی فراخوان نمودند که آفتاب بهاری از شرایط افزايش دهنده ی ميزان خودکشی در اين فصل هست.

مطالعات در کشورهای اسکانديناوی و کانادا نشان داده هست که ميزان يک نوع ماده شيميايی موسوم به "سروتونين" در مغز که احساس شادی به همراه می آورد، در افرادی که خودکشی می نمايند بسيار کم هست.ساير مطالعات نشان داده هست که فرد هرچه بيشتر در معرض آفتاب برنامه گيرد، ميزان توليد سروتونين نيز در مغز او افزايش می يابد.

( اشراقی ، "تاثیر فزاینده‌ی آب و هوا بر خودکشی افراد در فصول مختلف " : نشریه ی الکتریکی جغرافیای ایران)
همچنین اثر مخرب الاینده های شیمیایی را در افزایش نرخ خودکشی نمی توان نادیده گرفت.

به نوشته ی پایگاه اینترنتی دانشگاه کارولینای شمالی ، بسیاری از صنایع ، مواد آلاینده ی خود را وارد محیط می نمايند که می تواند افزون بر ایجاد عوارض جسمی ،اختلالات روحی را نیز درساکنان مناطق اطراف خود ایجاد نمايند که ازمهمترین این گازها ، گاز سولفید هیدروژن هست که با افزایش اون موارد خودکشی نیز افزایش خواهد داشت.

(مرکزاطلاعات فنی ایران: </title> <meta name="Description" content="مرکز اطلاعات فنی ایران با بیش از 20 سال سابقه در زمینه ارائه اطلاعات فنی شامل اخبار اقتصادی ایران و جهان ، نرخ ارز د)

4-1-4 - شرایط اقتصادی
نارسایی های اقتصادی درافزایش و شیوع نرخ خودکشی تأثیر به سزایی دارند.

آ.

هنری و جی .

شورت دریکی از بنیادی ترین مطالعات درباره ی میزان های خودکشی دریافتند که خودکشی دردوره های کساد اقتصادی اقزایش می یابد ؛ خودکشی درمیان گروه های متعلق به پایگاه بالا ، نسبتاً شایع تراست و حال اون که قتل عمد به طورنسبی درمیان گروه های پایین تررواج دارد.

( تایلر، 1376 : 27 )
بیکاری ،اخراج از کار ، ورشکستگی مالی ، فقر و تنگ دستی از علل اقتصادی مهم در رابطه با افزایش خودکشی هستند .

بیکاری دسته جمعی و ناکامی های ناشی از اون از شاخص های عمده در بزرگترین موج بیکاری سپس جنگ جهانی در بین جوانا 15 تا 24 ساله در کشورهای صنعتی بود .


( محمدی ، 1383 : 214 ) ( اسلامی نسب ، 1371 : 275 )
هنری و شورت معتقدند که در دوره های کساد اقتصادی شاهد افزایش نرخ خودکشی در میان افراد در پایگاه های بالاتر هستیم .

( تایلر ، 1376 : 27 )

5- تبیین خودکشی : نظریه جامعه شناختی خودکشی
دورکیم در مطالعات خود به این نتیجه رسید که در کشورهای کاتولیک مذهب خیلی کمتر از کشورهای پروتستان مذهب ودر کشورهایی با مذهب مختلط ،حد وسط این دو میزان هست و این به دلیل این نیست که مذهب پروتستان کمتر از کاتولیک ،خودکشی را مذموم دانسته بلکه به دلیل رشد فردگرایی درجوامع پروتستان مذهب هست و افراد این جوامع که دارای روحیه ی پرس وجوگری هستند در حالی که کاتولیک ها با حفظ سیمای سنتی خود از انسجام و یپارچگی بیشری برخوردارند ,به عبارت دیگربا کاهش سطح همبستگی اجتماعی ،خودکشی افزایش پیدا می کند .

( توسلی ،1374 : 146 )
هستنتاج کلی دورکیم این هست که نرخ خودکشی اجتماعی هرجمعیتی تنها با عطف به نتایج و آثار میزان تغییرات دردرجات انسجام اجتماعی و یکپارچگی گروهی قابل تبیین هست .

وی هم چنین در صدد بود نرخ خودکشی را بدون کنترل متغییرهای سن وجنس توضیح دهد.

روش دورکیم جهت حصول به متغیر های علّی ِ تعیین نماينده ی نرخ خودکشی عبارت هست از :
1- حذف شرایط فوق اجتماعی از رابطه ی علّی
2- اقدام به نوعی تعمیم اخص درباب ارتباط بین نرخ خودکشی اجتماعی و میزان همبستگی و تشکل اجتماعی
در سخن دورکیم ،منش اجتماعی شامل کیفیت هایی مانند "چگونگی عمل ، تفکر و احساس " به حساب می آیند .

البته ا در نظر گرفتن عناصر ی "واقعه اجتماعی " ،اون هم بدان سب که دورکیم مانند وبر خصوصیات این پدیده را صرفاً د رحالات ذهنی شخص جستجو نمی کند و به واقعیت های خارجی که خود را بر فرد تحمیل می کند هم ،توجه دارد.

( سلیمی و داوری ، 1380 : 209 )
تارد معتقد بود که رفتار و اعمال هر فرد در اجتماع ناشی از تقلید هست و افراد با تقلید از عادات و رفتار دیگران ،روابط اجتماعی خود را بربرنامه می نمايند.


دورکیم همچنین به انتقاد ازنظریات تارد پرداخته هست و تقلید دررفتارهای اجتماعی را رد می کند وبا واضح سازی اهداف و روش های جامعه شناسی به اون جنبه ی علمی داده و عقیده دارد که افکار و رفتار افراد تابع نمودهای اجتماعی هست مه ناشی از مجموعه ی تجربیات و آرمان های جامعه هست که عقاید و اسلوب های انسان به طور ناخود آگاه بدان وابستگی دارد .

( دانش ،1379 :306-304 )
از دهه ٧٠ میلادی به بعدنظریه دورکیم پیرامون خودکشی،به ویژه اونجاکه مسأله ارتباط میان خودکشی ومذهب مطرح هست،به لحاظ تئوریک و تجربی وروش شناختی موردسؤالات جدی قرارگرفته هست.


فرانک ون در مقاله ای با عنوان "Denomination , Religious Context, and Suicide: Neo- Durkheimian Multilevel Explanation Tested with Individual and Contextual data"دراین قسمت به برخی ازاین ایرادات اشاره می شود:
١- نظریه دورکیم"پروتستانها بیشترازکاتولیکها خودکشی می نمايند" بعد ازوی بصورت یک قانون عام فراگیروهمیشگی جامعه شناسی درآمد.

این درحالی هست که نتایج برخی تحقیقات خلاف اون را نشان می دهد.تحقیقات انجام شده پیرامون"خودکشی" درکشورهلند برای مدت ١٩٧٣تا ١٩٧٦نشان میدهد درگروهی ازپروتستانها(پروتستانهای ارتدوکس)طی این مدت میزان خودکشی کمترازکاتولیکها بوده هست ودرگروه دیگری ازپروتستانها (پروتستانهای لیبرال)میزان خودکشی بیشترازکاتولیکها بوده هست.

بنابراین به نظریه ی دورکیم نباید به صورت یک قانون جهان شمول و همیشگی جامعه شناسی نگریست.
٢- نظریه خودکشی دورکیم نظریه ای هست که پدیده خودکشی را فقط درسطح کلان وکلی بررسی کرده اما فاقد تجزیه وتحلیل این پدیده در سطوح خردتروبا هستفاده ازاطلاعات کافی و فردی هست.

منتقدانی چون جونزوانیل به مسأله "جمع گرایی"دورکیم وکم بهادادن به نقش افراد وعدم جمع بندی اطلاعات مربوط به ویژگی های فردی کسانی که اقدام به خودکشی دورکیم تلقی کرده اند.
٣- نظریه دورکیم عمدتا ًبا تکیه برآمارهای کلی جمع آوری شده ازکشورها تدوین وفرمولیزه شده هست.

به عقیده منتقدانی چون پاپه و دانی گلیس و دیگران،پدیده خودکشی می بایست در سطوح جغرافیایی کوچکتر یعنی مناطق محدودمورد بررسی قرارمی گیرد زیرا درغیراینصورت از مسأله تأثیر ویژگیهای محیط سکونت بر پدیده خودکشی غفلت خواهد شد.(اشتباه اکولوژیک(
٤- برخی منتقدان مثل آتکینسون ، دای و داگلاس پايه اً عقیده دارند میزان خودکشی درپروتستان ها و کاتولیک ها مساوی بوده وهست اما کاتولیکها بیشتر از پروتستانها مسئله خدکشی را به عنوان"علت مرگ"پنهان کرده وخودکشی کاتولیکها دردفاتر ثبت احوال معمولاًکمتراز پروتستان ها ثبت و نقل میشود؛ به عنوان مثال ون پاپل و دای درمطالعات خود مشاهده کردند که در هلندطی سالهای١٩١٠-١٩٠٥تفاوت میزان خودکشی کاتولیکها و پروتستانها ناشی"کم نقل شدن" نرخ واقعی خودکشی کاتولیکها به دفاترومرجع رسمی بوده هست.
البته نویسندگان این مقاله ایرادات منتقدین را قبول نداشته و در ادامه مقاله به اون جواب داده اند (Van, 2005: 799-801)

11:

پايه نظریه ی خودکشی را می توان روی مشخصات پویایی ،فشارها ،یگانگی و جذابیت ساوقت ها و گروه های اجتماعی در میزان تعلق وهمانند سازی فرد در رابطه با گروه های اولیه و ثانویه در اجتماع ،تعیین نماينده گستردگی ،نوع و انگیزه ی خودکشی هستوار هست .

( اسلامی نسب ، 1371 : 111)
جی گیبز و دبلیو مارتین جامعه شناسان امریکایی فراخوان نمودند که حتی این قسمت پايه ی نظریه دورکیم را نمی توان موضوع آزمایش رسمی و تجربی برنامه داد ،بدان سبب که او هیچ تعریف کاری و عملیی را از همبستگی اجتماعی مد نظرش ارائه نکرده هست ولی هر دوی اون ها درمورد تأثیرهمبستگی برخودکشی با دورکیم اتفاق نظر دارند و معتقدند که میزان خودکشی یک جمعیت با ثبات و دوام روابط اجتماعی در درون اون جمعیت رابطه معکوس دارد .

( تایلر ،1376 : 24 )
به عبارت دیگر می توان اشاره داشت که جامعه ،فرد رابه خودکشی ،دیگرکشی و یا رفتار متعادل تشویق می کندوریشه های رفتار خودکشانه دررفتار متقابل جامعه برنامه دارد.
( اسلامی نسب ،1371 : 111) .

از دیگر نظریات در باب خودکشی می توان به دیدگاه مارکسیستی اشاره کرد ؛ اون ها خودکشی را پدیده ای مرتبط با ساخت سرمایه داری جامعه می داند و لذا از راه مشاهده ی رفتارگرایی ،از بیرون قضیه به داخل قضیه موضوع را ارزیابی می کند و فقط به رابطه ی بین محرک و بازتاب توجه دارد.

آسیب شناسی اجتماعی مارکسیستی در زمینه ی خودکشی ،فقط به سادگی پدیده را مرتبط با ساخت سرمایه داری نمی بیند و اون را همان جا رها نمی کند و دراین دیدگاه خودکشی را باید هم درمتن شخصیت و دگرگونی اون و هم محرک های ریشه ای و ساختی و هم آخرین محرک ها بررسی کرد .( ریئس دانا ،1380 :171 )
جی.

جاکوبز ،دورکیم و بسیاری ازنظریات دیگر جامعه شناسان را که به بررسی میزان خودکشی پرداخته اند به دلیل اعتقادی که در موردتبیین پدیده ی خودکشی بدون مطالعه فرد منتحر ،مورد انتقاد برنامه داده هست .وی هستدلال می کند که فرد به منظور اقدام به خودکشی ،در وهله ی نخست باید چنین پنداردکه با مشکلی لاینحل و غیرقابل تحمل روبه روست ،دوم این که مرگ را تنها چاره بیابد و در نهایت وضعیت را غیرقابل کنترل ببیند .( تایلر ،1376 :55 )

6- راه های پیشگیری از خودکشی
کاملاً پیداست که خودکشی پدیده ای هست که ممکن هست درهر قشری از جامعه اتفاق بیفتد ،اما تلاش در کاهش شرایط تنش زای محیطی ،خانوادگی ،تحصیلی وساوقت ها و آموزش بهداشت روانی ازطریق رسانه ها ی گروهی می تواند ازراه کارهایی باشد که ازروند رو به رشد نرخ خودکشی در جوامع بکاهند .

( مسکنی ، 1383: 23 )
دورکیم ثروت ناگهانی دربرابرفقررا یک عامل بحران زا می بیند و نشان می دهد که تحت تأثیراین عامل برخی ازاشکال رفتارهای انحرافی نظیر خودکشی افزایش می یابد که خود این عامل مولود تغییرات شتاب زده ی اجتماعی – اقتصادی هست که به موجب ازهم پاشیدگی هنجارهای سنتی یعنی وضعیت سریع اونومی می گردد.


کونیک در تکمیل نظریه وی چنین آورده هست : " فقر به تنهایی بیشتر به عنوان یک عامل ثبات بخش در جامعه تأثیر می گذارد و در اون صورت فقر غیر قابل تحمل می شود و انسان می کوشد با همه ی لوازم ممکن از وضعیت فقر بیرن آید و در نتیجه ی این اعمال رفتار انحرافی رشد می کند ".
( رفیع پور ،1378 :18 )
مذهب از عواملی هست که نرخ خودکشی را کاهش می دهد اما نه به این دلیل که در محکومیت خودکشی نسبت به اخلاق دینی تردید کمتری دارد و نه مفهوم خدا القا نماينده ی اقتداری هستثنایی بر اراده ی افراد هست بلکه مذهب ،مجموعه ای از اعتقادات و اعمال مشترک نزد پیروان خود هست که" سنتی و در نتیجه الزامی هست " در پایان این فصل نظری اجمالی بر برخی اقدامات پیشگیرانه در مورد خودکشی خواهیم داشت :
1.

مشاوره ، راهنمایی و حمایت فرد و روان درمانی فرد
2.

همبستگی اجتماعی درحد اعتدال باقی بماند و درتعیین سرنوشت و مسیرزندگی افراد ،هم مصالح فردی و هم مصالح جمعی به یک اندازه درنظرگرفته شوند و فشار و نظم اجتماعی درحد معقول و مطلوب باشد .
3.

احساس هویت اجتماعی در افراد تقویت شود زیرا باعث از بین بردن انزوای اجتماعی و غیرهدفمند کردن زندگی فرد می شود و افرادجامعه بر پايه اون ،جایگاه و منزلت واقعی خود را کسب می نمايند.
4.

اشاعه فرهنگ احترام به حقوق انسانی و اصلاح الگو های ارتباط بین زن ومرد .
5.

تعمیق باورها و نگرش های دینی با به کار گیری شیوه ی تبلیغی مؤثر.
6.

مقابله با آداب و رسوم غلط اجتماعی درباره ی زنان.


7.

آشنا کردن خانواده با علایم و دگرگونی های رفتاری فرد قبل از خودکشی .
8.

ایجاد خانه ی سلامت وخطوط تلفن بحران.


9.

پیش بینی واحد درسی "حقوق و دانش خانواده "در آموزش و پرورش.


10.

بررسی محیط زندگی افرادی که در خطرند .
11.

تعلیم و تربیت روحانیون ،پرستاران ، پلیس، معلمان و سایر مسئولینی که با افراد زیادی ذر تماس هستند.
12.

و همین طور باید تصویر فرد از خود و آینده اش را هموراه با عقاید مذهبی روشن کرد چرا که از موانع بسیار با اهمیت در پیشگیری از خودکشی می باشد .
(کارکنان نصر آبادی ،1382: 5 ) (کاوه امیدی ،1382 :101- 88 ) (کلمن ، 1377 : 688 )
بخش دوم – بررسی تجربی خودکشی : مورد ایران
1- علل خودکشی در ایران
در ایرن مطالعه ی دقیقی در مورد خودکشی صورت نگرفته هست زیرا آمار پزشکی قانونی گویا نیست وبسیاری از افراد خودکشی افراد خانواده ی خود را ننگ وبی آبرویی تلقی کرده و از افشای اون خودکشی می نمايند.


12:

درکشوآمارهایی وجود دارد که حاکی از اونکه سالیانه 5 تا 7 هزار نفرازطریق خودکشی جان خود را می گیرند که نیمی از اون ها در شهرهای بزرگ ،یک چهارم در شهرها کوچک ومتوسط و بقیه در روستاها انفاق می افتد .

دکتر قرایی مقدم معتقد هست که نگاه سنتی خانواده ها به مسأله خودکشی که درکشورما وجود دارد موجب گردیده هست تا به آماردقیق و صحیح دسترسی نداشته باشیم زیرا دربسیاری ازشهرهاخودکشی هر یک ازافراد خانواده موجب بی حیثتی و بی آبرویی خانواده می شود همین دلیل به مخفی کردن نوع مرگ می انجامد.( ریئس دانا ، 1380 :187)(ستوده ،1371 :239 )

علل خودکشی در ایران :
1.

اختلافات زناشویی ،عشق و تمایلات شدید عاطفی وعلل ناموسی
2.

ناراحتی های روانی ،شکست در عشق و اختلالات روانی و شخصیتی
3.

مشکلات ناشی از شکست های تحصیلی واسترس ها وفشار های روانی و روحی ناشی از اونها(فشار های عاطفی ،فشار های تحصیلی مانند کنکور، نقایص جسمی و فیزیکی در نسل جوان)و احساس پوچی وبی هدفی وافسردگی
4.

فقر و تنگدستی،بیکاری ،اخراج از کار و شرایط نامساعد اقتصادی
5.

مسائل و معضلات زندگی شهری و وضعیت نا به سامان زندگی
6.

ازهم پاشیدگی گروه های اجتماعی مانند خانواده ، شغلی ، خویشاوندی ، دوستی و..
7.

اعتیاد به مواد مخدر ، الکل و داروهای توهم زا
8.

ضعیف شدن اعتقادات مذهبی
9.

عدم هستقلال واجبار در پیروی از مقررات سنتی
10.

بر ملا شدن اسرار و حقایق خصوصی زندگی فرد.( ستوده ،1374 : 240 (

2- رابطه خودکشی با سن- جنس

طی تحقیقاتی که درکشورهای مختلف صورت گرفته نتایج به دست آمده حاکی ازاون هست که مردها بیش اززنان خودکشی می نمايند واغلب اونان درگروه سنی 65-45 ساله قراردارند .

اوج اقدام به خودکشی درمیان زنان ومردان ایرانی درگروه سنی 24-18 ساله می باشد.درايران نوجوانان و جوانان ازيک طرف و زنان ازطرف ديگردو قشری هستند که بيشترازسايرين دست به خودکشی می‌زنند.

تحقیقات ساوقت مدیریت و برنامه ریزی کشوردرسال ۱۳۸۲ خودکشی 2486 زن و 1481مرد را نشان می‌دهد و آمار وزارت بهداشت ازانجام حداقل ۱۳ خودکشی در روز با ميانگين سنی 29 سال خبر می‌دهد.

طبق اين آمار نسبت خودکشی مردان به زنان 5/2 به یک و گاه 5/4 به یک هست.

در یک طرح پژوهشی که در سال 1352 در کشور ، مشخص گردید که خودکشی در میان مردان وزنان جوان متأهل به دلیل درهم ریختگی ارزش های اجتماعی و فرهنگی و در نتیجه نا به سامانی نهاد خانواده افزایش یافته هست.(رشید یاسمی ، 1345: 100)
درتحقیقی که در سال های 47-1345 بر روی افرادی که اقدام به خودکشی کرده بودند صورت گرفت ، جامعه مورد مطالعه شامل 839 مرد و 623 زن بوده و نتایج زیر حاصل پژوهش فوق هست: خودکشی زنان در گروه سنی 19-15 ساله بیشتر هست، اما بیشتر خودکشی های مردان مربوط به فاصله سنی 34-15 سال می باشد.

این بررسی اختلاف های خانوادگی را مهم ترین انگیزه خودکشی عنوان می کند(26%) و سپس اون مسایل اقتصادی را دومین دلی انجام انتحار معرفی می کند.


در سال 1349 نیز بررسی ای بر روی 3627 مورد انجام می گیرد که در بین اونها 1415 نفر مرد و 2212 نفز زن بوده اند.

که باز حکایت از غلبه زنان خودکش بر مردان خودکشی نماينده دارد.

دکتر "امان الله قرائی مقدم" با اشاره به تغییرات به وجود آمده درروند خودکشی ایرانیان طی سه دهه اخیرمعتقد هست که نسبت خودکشی زنان و مردان نسبت به ده سال گذشته تغییرکرده هست، قبل از سال 1370 نسبت خودکشی زنان به مردان 5 به 2 بود اما در 10 سال گذشته نسبت خودکشی مردان به زنان 3 به 2 افزایش یافته هست.
وی همچنین عامل خودکشی امت ایران درسطح کلان را وجود "اونومی" یا نوعی بی هنجاری می خواند و پریشانی فکر، نابودی نظم منطقی فکری و دچار تشتت آرا بودن را که منجر به خودکشی افراد می شود از نتایج این بی هنجاری می داند.دکترعباس محمد اصل خودکشی را عملی تعمدی برای نابودی فرد می داند و اون را در سه سطح کلان ،میانه وخرد بررسی می کند.
1- سطح کلان : از سویی ضعف هنجارها و درهم ریختگی ارزشی و از سوی دیگر فقدان حمایت های مدنی از فردیت رو به رشد شخص،موجب بروز خودکشی می ود.
2- سطح میانه : فقدان تناسب میان فردیت افراد با هنجارهای اجتماعی و تضاد نمادهای معرفتی الگوهای جدید با ذهنیت و باورهای افراد که به دلیل وجود مدیریت ناکار آمد در سطح جامعه به وجود می آید.
3- سطح خرد:مجوع این شرایط موجب بروز یک کنش اعتراضی می شود که فرد طی اون تلاش در آسیب رساندن به خود یا جامعه را دارد.(همان )
بر پايه نقل مرکز امار ایران طی سال های 1382-1375 ، در گروه سنی 24-18 ساله در زنان و گروه سنی 34-25 ساله در مردان بالاترین تعداد اقدام به خودکشی دیده می شود .زنان بیشتر ازمردان اقدام به خودکشی می نمايند ولی نرخ خودکشی ( منجر به فوت ) در مردان بیشتراست ؛رقم بالا درخودکشی مردان به تفکیک هستان دراستان شهرستان تهران و درزنان مربوط به لرستان بوده هست.
(سالنامه آماری کشور 1382 )

13:

خانم حیدری درتحقیق خود اشاره دارد که شایع ترین روش خودکشی در مردان دارآویختگی، هستفاده ازمواد مخدر،استفاده ازترکیب تریاک ودارو وسقوط از بلندی و هم چنین دربین زنان خودسوزی، هستفاده از دارو وجود دارد و روش هایی دیگری همانند برق گرفتگی ،بریدگی با چاقو نیز وجود دارد.

ایلام بیشترین آمار خودسوزی را در کشور دارد واستان های کرمانشاه ، همدان، لرستان ، کهگیلویه و بویر احمد و گلستان در رتبه ای بعدی برنامه دارند .(اسلامی نسب، 1371 : 104)
به طور نسبی اقدام به خودکشی در زنان نسبت به سال 1375 کاهش داشته ولی چشمگیر نبوده و به عکس نرخ اقدام به خودکشی مردان روندی رو به افزایش داشته هست و ازاین تعداد اقدام به خودکشی ،مردان اغلب خودکشی کرده در حالی که فوت شدگان در زنان نسبت به اقدام به خودکشی کمتر هست.با توجه به سالنامه ی آماری کشوردرسال 1382 نمودارزیررا برای نشان دادن این اختلاف بین اقدام به خودکشی و مرگ ،رسم کرده ایم ؛همان طورکه نمودارها نشان می دهند اختلافی که وجود داردبه دلیل جلب توجه تنبیه ،ترعیب ، اظهار ندامت و پشیمانی و..

می باشد.



مطالعات دیگری درمورد پدیده ی خودکشی درکشوروجود دارد به عنوان مثال در شهر قزوین نرخ خودکشی درمردان 5/2 برابر زنان می باشد یا درایلام که سالانه حدود 400 مورد خودکشی در جمعیت 580 هزار نفری ایلام اتفاق می افتد و220 نفر زن و180 مرد این انار را به خود اختصاص داده اند .(امیدی ملایری ، 1382 : 101-88)(ستوده ،1371 : 240 )

3- زنان و خودکشی
طبق اخبار ساوقت زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور ، آخرین آمار خودکشی زنان در ایران در مقایسه با سایر کشورها حاکی از پایین بودن این میزان نسبت به کشورهای اروپا ، آفریقای شمالی ، اقیانوسیه وآسیای شرقی درحالی که ازکشورهای امریکای لاتین ، مرکزی و جنوبی بالاتر هست.

درسال 1379 معاون اجتماعی مرکزامورمشارکت زنان گزارشی با عنوان "نقل ملی خودکشی زنان"انجام دادند و به تفکیک هستان ها به بررسی خودکشی زنان پرداخته بودند .اون ها درتحقیقات خود به روش های جامعه شناسی هستناد جسته ونقش شرایط اجتماعی وبیرونی را در بروزاین پدیده متذکر شده اند.

طبق بافته های اونان دراستان های کردستان ،سمنان ،کهگیلویه و بویر احمد،مرکزی ،هرمزگان ،یزد و سیستان وبلوچستان نرخ خودکشی به نسبت سال1377 افزایش داشته هست و دو هستان شهرستان تهران وسیستان وبلوچستان کمترین نرخ خودکشی را به خود اختصاص داده اند.

همچنین میزان خودکشی زنان در دو هستان ایلام و کرمانشاه بیشتر از مردان بوده هست و بیشترین میزان خودکشی در گروه‌های سنی بالای 25 سال هست.


14:

دکتر فاطمه ملوک باشی روانشناس معتقد هست گر چه در ایران خودکشی در مردان بالاتر از زنان هست ولی در زنان به طور خاص ، موارد خودکشی در گروه سنی 24 _ 18 سال بیشترین میزان را دارد که عمدتاً به صورت مصرف دارو و خودسوزی هست.

(مسکنی ،1383 :22)
مدیر کل امور اجتماعی وزارت کشور با اشاره به تحقیقات کشورتا سال1383 فراخوان نمود که زنان بیشتر از مردان اقدام به خودکشی کرده‌اند و علت اصلی اون را اختلافات خانوادگی و باورهای متضاد زنان و مردان درزندگی مشترک دانست؛زیرا در بسیاری ازشهرهای کشور و علی‌الخصوص روستاها مردان خود را صاحب اختیارومالک زنان می‌دانند و ازاونان انتظار اطاعت، پذیرش مطلق عقاید مردان و عدم حضور درعرصه اجتماع را دارند.در تحقیقی هدف اون بود تا رابطه ی بین سطح تحصیلی زنان و تمایل اونان به اافکارخودکشی و آسیب رساندن به همسرسنجیده شود و نتیجه چنین به دست آمد که داشتن سطح تحصیل بالاتربه شکل گیری خودپنداره های مثبت تردرفرد یاری می کند ودراین حالت توهین ها وتحقیرهای همسررا دلیل برضعف وحقارت خود ندانسته وبراون باورند که همسرانشان دارای مشکل اند ؛ بنابراین عزت نفسشان حفظ می شود و تمایل به خودکشی در اونها کاهش می یابد.

زیرا اونها راه های جبرانی ومنابع حمایتی همانند شغل و منزلت اجتماعی را دارند که باعث کاهش مشکلات ناشی از خشونت همسرانشان می شود .(خسروی ،1383 :111-109)

15:

منابع :

الف- منابع فارسی :
1- آرون ، ریمون.

1381.مراحل پايه ی اندیشه در جامعه شناسی .باقر پرهام (مترجم).

شهرستان تهران : انتشارات علمی و فرهنگی .
2- ابوالحسن تنهایی، حسین.

1374.

درآمدی برمکاتب ونظریه های جامعه شناسی .

شهرستان تهران : انتشارات مرندیز.
3- هستنگل ، اروین .1347.

خودکشی و قصد خودکشی .

حمید صاحب جمع (مترجم) .شهرستان تهران : انتشارات اشرفی .
4- هستونز ،راب.1383.متفکران بزرگ جامعه شناسی.

مهرداد میردامادی (مترجم) .شهرستان تهران : انتشارات مرکز.
5- اسلامی نسب ،بجنوردی.

1371.بحران خودکشی.تران :نشرفردوس.
6- اشنایدمن، ادوین.

1378.

روانشناسی خودکشی: ذهن خودکشی گرا.

مهرداد فیروزبخت(مترجم ).

شهرستان تهران : انتشارات رسا.
7- امیدی ملایری ، کاوه.

1382." نگاهی به علل وشرایط خودکشی " .فصل نامه ی علمی- کاربردی معاونت اجتماعی ناجا.

پیش شماره ی اول .صص 101-88.
8- باتامور، تی.

بی.

2535.جامعه شناسی.

سید حسن منصور و سید حسن حسینی کلجاهی (مترجمان ) .

شهرستان تهران : انتشارات جامعه واقتصاد.
9- تایلر، هستیو.

1376.

جامعه شناسی خودکشی و علی موسی نژاد (مترجم) .

تهران: انتشارات اصفهان .
10- توسلی ،غلام عباس.

1374.

نظریه های جامعه شناسی 1 .

شهرستان تهران :انتشارات دانشگاه پیام نور.
11- حميدحق‌گو، پرايشانز.1352.

پایان نامه :خودکشي.

دانشگاه تهران،دانشکده علوم اجتماعي، مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي دانشگاه تهران.

1352-1347:
12- جمیلی کهنه شهری، فاطمه.

1385.

جزوه ی درس نظریه های جامعه شناسی .

دانشگاه الزهراء.
13- خسروی ،زهره .

1383.

"بررسی رابطه همسر آزاری با تمایل به افکار خودکشی و آسیب رسانی به همسر در زنان شهر شهرستان تهران " .

فصل نامه ی علمی- پژوهشی مطالعات زنان .سال دوم .

شماره ی 6.

شهرستان تهران .

صص293-275 .
14- دانش ،تاج الوقت .

1379.

مجرم کیست: جرم شناسی چیست .

شهرستان تهران : انتشارات کیهان.
15- دورکیم، امیل.

1359.

تقسیم کاراجتماعی .حسن حبیبی( مترجم ).

شهرستان تهران : انتشارات قلم.
16- دورکیم، امیل .

1378.

خودکشی.

نادر سالار زاده امیری( مترجم ) .

شهرستان تهران : انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
17- دهخدا،علی اکبر.1347.

لغت نامه .

زیرنظرمحمد معین .شهرستان تهران : انتشارات دانشگاه تهران.
18- رشید یاسمی، هوشنگ.

1345.

پزشکی قانونی و طب کار.

شهرستان تهران : انتشارات دانشگاه تهران.
19- رفیع پور ،فرامرز.

1378.

اونومی یا آشفتگی اجتماعی .

شهرستان تهران : انتشارات سروش.
20- ریئس دانا، فریبز .

1380.

بررسی هایی در آسیب شناسی اجتماعی ایران.

تهران: انتشارات ساوقت بهزیستی کشور.
21- ستوده ،هدایت الله .1378.آسیب شناسی اجتماعی .

شهرستان تهران : آوای نور.
22- سخاوت،جعفر.1382.

جامعه شناسی انحرافات اجتماعی.

شهرستان تهران :انتشارات دانشگاه پیام نور.
23- سلیمی ، علی و محمد داوری.

1380 .

بررسی هایی در آسیب شناسی اجتماعی ایران.

تهران: انتشارات آوای نور.
24- شیخاوندی، داور.

1373.

جامعه شناسی انحرافات ، آسیب شناسی جامعوی .شهرستان تهران : انتشارات مرندیز.
25- طباطبایی ، سید موسی .

" تشخیص و پیشگیری از خودکشی جوانان" .

ماهنامه ی اجتماعی ، فرهنگی، آموزشی اصلاح و تربیت.

شماره ی 41.

سال چهارم .

مرداد ماه 1384.

شهرستان تهران : صص27-30.
26- قائمی، علی.

1364.

آسیب ها وعوارض اجتماعی: ریشه یابی ، پیشگیری ، درمان .

تهران: انتشارات امیری.
27- کارکنان نصرآبادی،محمد."خودکشی از دیدگاه جامعه شناسی".

ماهنامه ی اجتماعی ، فرهنگی ، آموزشی اصلاح و تربیت.

شماره ی 17 .

سال دوم .

مرداد 1382 .

صص 3-6.
28- کلدی ، علیرضا واردشیر گراوند.

" بررسی خوکشی در شهرستان کوهدشت".

فصلنامه ی علمی – پژوهشی رفاه اجتماعی، سال دوم .

شماره 6.

زمستان 1381.

تهران:صص 275-293.
29- کلمن ، جیمز سی.

1376 .

روانشناس نابه هنجار و زندگی نوین .

کیانوش هاشمیان (مترجم).

تهران: انتشارات دانشگاه الزهرا.
30- کوزر ، لوئیس.

1380.

زندگی و اندیشه ی بزرگان جامعه شناسی.

محسن ثلاثی (مترجم).

تهران: انتشارات علومی.
31- کوهن، رابرت.

1377.

تغییر نگرش و تأثیر اجتماعی .

علیرضا کلدی(مترجم) .

تهران: انتشارات دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی.
32- کوکرین ، ریموند .

1376.

مبانی اجتماعی بیماری های روانی .

فریده براتی سده و بهمن بخاریان (مترجمان).

شهرستان تهران : انتشارات رشد.
33- کیویستو، پیتر.

1380.

اندیشه های بنیادی در جامعه شناسی .

منوچهر صبوری(مترجم).

شهرستان تهران : انتشارات نی.
34- گیدنز، اونتونی.

1383.

جامعه شناسی .منوچهر محسنی(مترجم).

شهرستان تهران : انتشارات نی.
35- محسنی تبریزی، علیرضا .

"ملاحظاتی درباب نظریه ی خودکشی دورکهایم" .

نامه ی علوم اجتماعی.

شماره ی 7.

دوره ی جدید.

ج 3 .

زمستان 1373.

شهرستان تهران .

صص149-117.
36- محمد خانی، شهرام .

1381.

پیشگیری از خودکشی جوانان و نوجوانان : راهنمایی عملی برای معلمان و مشاوران مدارس ومتخصصان بهداشت روان .

تهران: انتشارات طلوع دانش.
37- محمدی، زهرا .

1383.

بررسی آسیب های اجتماعی زنان در دهه ی 1380- 1370 .

تهران: انتشارات شورای فرهنگی اجتماعی زنان.
38- مسکنی ، زهرا.

مهر 1383 ."نگاهی به خودکشی و علل اون در جامعه ".

ماهنامه ی اجتماعی ، فرهنگی ، آموزشی اصلاح و تربیت .

سال سوم .شماره ی 31 .

تهران:23-21.
39- نلسون، ریتا ویلکس و الن سی .ایزرائل.

1375.

اختلال رفتاری کودکان.

محمد تقی منشی طوسی ( مترجم ).

مشهد مقدس : انتشارات آستان قدس رضوی.
40- سالنامه ی آمار کشود سال 1382.

ب- منابع اینترنتی:

41.http://www.iranhealers.com/moduhes.p...rticle&sid=633
42.

http://www.mehrnews.com/fa/Default.aspx?t= socialAndoccaption
43.

http://www.7sang.com/mag/2005/09/10/...icide-iran.htm 44.http://irwomen.com/lindex.php
45.

http://www.tehanpi.org/content/view/11/1
46.

فروش و اجاره دامنه.fpm.ir
TH30015ff,http://www.irandoc.ac.ir/Database/The-int.htm 47.
48.

persianblog.com - persian girls Resources and Information.

This website is for sale!
49.

فروش و اجاره دامنه.fpm.ir
50.

http://www.ofoghnews.com/news/001528.php
51.

Persiangeo.com
52.

</title> <meta name="Description" content="مرکز اطلاعات فنی ایران با بیش از 20 سال سابقه در زمینه ارائه اطلاعات فنی شامل اخبار اقتصادی ایران و جهان ، نرخ ارز د 53.http://www.persianspring.org/content...lzdWNpZGUuaHRt
54.

http://www.dbase.irandoc.ac.ir/00099/0009934/0htm
55.

persianblog.com - persian girls Resources and Information.

This website is for sale!



ج- منبع انگلیسی:


56.

Van Tubergen, Frank, Manfred Te Grotenhuis & Wout Ultee.

2005." Denomination, Religious Context, and Suicide: Neo- Durkheimian Multilevel Explanation Tested with Individual and Contextual data " AJS: American Journal of Sociology .Volume 111.Number 3.

(November 2005).chicago:797-823

16:

منابع :

الف- منابع فارسی :
1- آرون ، ریمون.

1381.مراحل پايه ی اندیشه در جامعه شناسی .باقر پرهام (مترجم).

شهرستان تهران : انتشارات علمی و فرهنگی .
2- ابوالحسن تنهایی، حسین.

1374.

درآمدی برمکاتب ونظریه های جامعه شناسی .

شهرستان تهران : انتشارات مرندیز.
3- هستنگل ، اروین .1347.

خودکشی و قصد خودکشی .

حمید صاحب جمع (مترجم) .شهرستان تهران : انتشارات اشرفی .
4- هستونز ،راب.1383.متفکران بزرگ جامعه شناسی.

مهرداد میردامادی (مترجم) .شهرستان تهران : انتشارات مرکز.
5- اسلامی نسب ،بجنوردی.

1371.بحران خودکشی.تران :نشرفردوس.
6- اشنایدمن، ادوین.

1378.

روانشناسی خودکشی: ذهن خودکشی گرا.

مهرداد فیروزبخت(مترجم ).

شهرستان تهران : انتشارات رسا.
7- امیدی ملایری ، کاوه.

1382." نگاهی به علل وشرایط خودکشی " .فصل نامه ی علمی- کاربردی معاونت اجتماعی ناجا.

پیش شماره ی اول .صص 101-88.
8- باتامور، تی.

بی.

2535.جامعه شناسی.

سید حسن منصور و سید حسن حسینی کلجاهی (مترجمان ) .

شهرستان تهران : انتشارات جامعه واقتصاد.
9- تایلر، هستیو.

1376.

جامعه شناسی خودکشی و علی موسی نژاد (مترجم) .

تهران: انتشارات اصفهان .
10- توسلی ،غلام عباس.

1374.

نظریه های جامعه شناسی 1 .

شهرستان تهران :انتشارات دانشگاه پیام نور.
11- حميدحق‌گو، پرايشانز.1352.

پایان نامه :خودکشي.

دانشگاه تهران،دانشکده علوم اجتماعي، مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي دانشگاه تهران.

1352-1347:
12- جمیلی کهنه شهری، فاطمه.

1385.

جزوه ی درس نظریه های جامعه شناسی .

دانشگاه الزهراء.
13- خسروی ،زهره .

1383.

"بررسی رابطه همسر آزاری با تمایل به افکار خودکشی و آسیب رسانی به همسر در زنان شهر شهرستان تهران " .

فصل نامه ی علمی- پژوهشی مطالعات زنان .سال دوم .

شماره ی 6.

شهرستان تهران .

صص293-275 .
14- دانش ،تاج الوقت .

1379.

مجرم کیست: جرم شناسی چیست .

شهرستان تهران : انتشارات کیهان.
15- دورکیم، امیل.

1359.

تقسیم کاراجتماعی .حسن حبیبی( مترجم ).

شهرستان تهران : انتشارات قلم.
16- دورکیم، امیل .

1378.

خودکشی.

نادر سالار زاده امیری( مترجم ) .

شهرستان تهران : انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.
17- دهخدا،علی اکبر.1347.

لغت نامه .

زیرنظرمحمد معین .شهرستان تهران : انتشارات دانشگاه تهران.
18- رشید یاسمی، هوشنگ.

1345.

پزشکی قانونی و طب کار.

شهرستان تهران : انتشارات دانشگاه تهران.
19- رفیع پور ،فرامرز.

1378.

اونومی یا آشفتگی اجتماعی .

شهرستان تهران : انتشارات سروش.
20- ریئس دانا، فریبز .

1380.

بررسی هایی در آسیب شناسی اجتماعی ایران.

تهران: انتشارات ساوقت بهزیستی کشور.
21- ستوده ،هدایت الله .1378.آسیب شناسی اجتماعی .

شهرستان تهران : آوای نور.
22- سخاوت،جعفر.1382.

جامعه شناسی انحرافات اجتماعی.

شهرستان تهران :انتشارات دانشگاه پیام نور.
23- سلیمی ، علی و محمد داوری.

1380 .

بررسی هایی در آسیب شناسی اجتماعی ایران.

تهران: انتشارات آوای نور.
24- شیخاوندی، داور.

1373.

جامعه شناسی انحرافات ، آسیب شناسی جامعوی .شهرستان تهران : انتشارات مرندیز.
25- طباطبایی ، سید موسی .

" تشخیص و پیشگیری از خودکشی جوانان" .

ماهنامه ی اجتماعی ، فرهنگی، آموزشی اصلاح و تربیت.

شماره ی 41.

سال چهارم .

مرداد ماه 1384.

شهرستان تهران : صص27-30.
26- قائمی، علی.

1364.

آسیب ها وعوارض اجتماعی: ریشه یابی ، پیشگیری ، درمان .

تهران: انتشارات امیری.
27- کارکنان نصرآبادی،محمد."خودکشی از دیدگاه جامعه شناسی".

ماهنامه ی اجتماعی ، فرهنگی ، آموزشی اصلاح و تربیت.

شماره ی 17 .

سال دوم .

مرداد 1382 .

صص 3-6.
28- کلدی ، علیرضا واردشیر گراوند.

" بررسی خوکشی در شهرستان کوهدشت".

فصلنامه ی علمی – پژوهشی رفاه اجتماعی، سال دوم .

شماره 6.

زمستان 1381.

تهران:صص 275-293.
29- کلمن ، جیمز سی.

1376 .

روانشناس نابه هنجار و زندگی نوین .

کیانوش هاشمیان (مترجم).

تهران: انتشارات دانشگاه الزهرا.
30- کوزر ، لوئیس.

1380.

زندگی و اندیشه ی بزرگان جامعه شناسی.

محسن ثلاثی (مترجم).

تهران: انتشارات علومی.
31- کوهن، رابرت.

1377.

تغییر نگرش و تأثیر اجتماعی .

علیرضا کلدی(مترجم) .

تهران: انتشارات دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی.
32- کوکرین ، ریموند .

1376.

مبانی اجتماعی بیماری های روانی .

فریده براتی سده و بهمن بخاریان (مترجمان).

شهرستان تهران : انتشارات رشد.
33- کیویستو، پیتر.

1380.

اندیشه های بنیادی در جامعه شناسی .

منوچهر صبوری(مترجم).

شهرستان تهران : انتشارات نی.
34- گیدنز، اونتونی.

1383.

جامعه شناسی .منوچهر محسنی(مترجم).

شهرستان تهران : انتشارات نی.
35- محسنی تبریزی، علیرضا .

"ملاحظاتی درباب نظریه ی خودکشی دورکهایم" .

نامه ی علوم اجتماعی.

شماره ی 7.

دوره ی جدید.

ج 3 .

زمستان 1373.

شهرستان تهران .

صص149-117.
36- محمد خانی، شهرام .

1381.

پیشگیری از خودکشی جوانان و نوجوانان : راهنمایی عملی برای معلمان و مشاوران مدارس ومتخصصان بهداشت روان .

تهران: انتشارات طلوع دانش.
37- محمدی، زهرا .

1383.

بررسی آسیب های اجتماعی زنان در دهه ی 1380- 1370 .

تهران: انتشارات شورای فرهنگی اجتماعی زنان.
38- مسکنی ، زهرا.

مهر 1383 ."نگاهی به خودکشی و علل اون در جامعه ".

ماهنامه ی اجتماعی ، فرهنگی ، آموزشی اصلاح و تربیت .

سال سوم .شماره ی 31 .

تهران:23-21.
39- نلسون، ریتا ویلکس و الن سی .ایزرائل.

1375.

اختلال رفتاری کودکان.

محمد تقی منشی طوسی ( مترجم ).

مشهد مقدس : انتشارات آستان قدس رضوی.
40- سالنامه ی آمار کشود سال 1382.

ب- منابع اینترنتی:

41.http://www.iranhealers.com/moduhes.p...rticle&sid=633
42.

http://www.mehrnews.com/fa/Default.aspx?t= socialAndoccaption
43.

http://www.7sang.com/mag/2005/09/10/...icide-iran.htm 44.http://irwomen.com/lindex.php
45.

http://www.tehanpi.org/content/view/11/1
46.

فروش و اجاره دامنه.fpm.ir
TH30015ff,http://www.irandoc.ac.ir/Database/The-int.htm 47.
48.

persianblog.com - persian girls Resources and Information.

This website is for sale!
49.

فروش و اجاره دامنه.fpm.ir
50.

http://www.ofoghnews.com/news/001528.php
51.

Persiangeo.com
52.

</title> <meta name="Description" content="مرکز اطلاعات فنی ایران با بیش از 20 سال سابقه در زمینه ارائه اطلاعات فنی شامل اخبار اقتصادی ایران و جهان ، نرخ ارز د 53.http://www.persianspring.org/content...lzdWNpZGUuaHRt
54.

http://www.dbase.irandoc.ac.ir/00099/0009934/0htm
55.

persianblog.com - persian girls Resources and Information.

This website is for sale!



ج- منبع انگلیسی:


56.

Van Tubergen, Frank, Manfred Te Grotenhuis & Wout Ultee.

2005." Denomination, Religious Context, and Suicide: Neo- Durkheimian Multilevel Explanation Tested with Individual and Contextual data " AJS: American Journal of Sociology .Volume 111.Number 3.

(November 2005).chicago:797-823


62 out of 100 based on 37 user ratings 1162 reviews

@