آيا اسلام با ثروت و ثروت اندوزي مخالف است؟


آيا اسلام با ثروت و ثروت اندوزي مخالف است؟



آيا اسلام با ثروت و ثروت اندوزي مخالف است؟


از نظر اسلام مال وثروت به خودي خود نه خوب است و نه بد.بلکه اگر نردبان صعود انسان به کمال گردد خوب و اگرموجب دل بستگي آدمي گردد وسد راه شود ناپسند خواهد بود .پس به نوع برخورد انسان به ثروت و هدف از ثروت اندوزي دارد.


نمي توان گفت اسلام در برابر مال و ثروت موضع منفي دارد و با آن صد در صد مخالف است.قرآن مجيد در آية 180سورة بقره از »مال» به » خير» تعبيرکرده است.
در حديثي از امام باقر(ع) مي خوانيم: » نعم العون الدنيا علي طلب الآخرهْْ؛(1) دنيا (مال) کمک خوبي براي رسيدن به آخرت است».
اسلام ثروتي را مي پسندد که در آن نيکي به همگان باشد (احسن کما احسن الله إليک).(2)
اسلام ثروتي را مدح مي کند که در آن »لا تنس نصيبک من الدنيا؛(3) فراموش نکردن بهره دنيوي» تحقق يابد. بالاخره اسلام ثروتي را مي پسندد که ماية فساد در زمين و فراموش کردن ارزش هاي انساني و گرفتار شدن در سابقة جنون آميز »تکاثر» (زياده خواهي) نگردد و انسان را به »خود برتربيني» و »تحقير ديگران» و حتي رويارويي با پيامبر و بزرگان دين نکشاند.



آيا اسلام با ثروت و ثروت اندوزي مخالف است؟


ثروت بايد وسيله اي باشد براي استفادة همگان، پر کردن خلاء هاي اقتصادي؛ مرهم نهادن بر زخم هاي جانگاه محرومان و براي رسيدگي به نياز ها و مشکلات مستضعفان. علاقه به چنين ثروتي با چنين هدفي، علاقه به دنيا نيست، بلکه علاقه به آخرت است.
يکي از ياران امام صادق(ع) به آن حضرت گفت : چکار کنم من دنيا را دوست دارم و به آن علاقه مندم! مي ترسم دنيا پرست باشم. امام (ع) فرمود: » با ثروت دنيا چه مي خواهي انجام دهي؟» گفت: هزينة خود و خانواده ام را تهيه کنم و به خويشاوندان کمک کنم. در راه خدا انفاق کنم و حج و عمره به جا آورم. امام (ع) فرمود: «ليس هذا طلب الدنيا هذا طلب الآخرهْْ؛ اين دنيا طلبي نيست، بلکه طلب آخرت است».(4)





آيا اسلام با ثروت و ثروت اندوزي مخالف است؟


اسلام ثروتي را نکوهش مي کند که مانع رسيدن به کمال باشد و موجب دل بستگي انسان شود. در چنين حالتي است که خداوند مي فرمايد: بگو اگر پدران و فرزندان و همسران و اقوام شما واموالي که جمع آوري کرده ايدوتجارتي که از کسادي آن بيمناک هستيد و خانه هايي که به آن دل بسته ايد در نزد شما محبوب تراند از خدا و رسول وجهاد در راه خدا پس منتطر امر خدا باشيد.(5)
در اين صورت ثروت اندوزي باعث طغيان و سرکشي گردد. از اين رو در بعضي از متون اسلامي از ثروت و برخي از ثروتمندان مذمّت شده است. مذمّت از قارون ثروتمندِ مغرور شاهد گويايي بر اين موضوع است.

پي نوشت ها:
1. وسائل الشيعه، ج 12، ص 17.
2. قصص (28) آية 77.
3. همان.
4. وسائل الشيعه، ج 12، ص 19.
5. توبه (9) أيه 24.



مردم به خیرخواهی صنعت بیمه اعتماد دارند

1:

آیا اسلام دین فقیر پروری هست ؟

در اسلام مال و ثروت هیچ وقت تحقیر نشده هست، نه تولیدش نه مبادله‌اش، نه مصرف کردنش، بلکه همه این‌ها تاکید و توصیه شده هست و برای اون‌ها شرایط و موازین مقرر شده هست و هرگز ثروت از نظر اسلام دور افکندنی نیست، بلکه دور افکندنش اسراف، تبذیر تضییع مال و حرام قطعی هست .


در برخی کتاب‌ها از حضرت امیر المؤمنین (ع) نقل شده هست:”‌‌ نعمت فراوانی ندیدم، مگر این که در کنارش حقی ضایع شده باشد.”‌‌ [1]
این روایت در کتب معتبر حدیثی موجود نیست و در کتب یاد شده نیز بدون سند می‌باشد، از این رو از جهت سند ضعیف هست.


تورم چگونه تک رقمی شد؟
اما با توجه به روایات دیگری، که در این مضمون آمده هست، ضعف سندش جبران می‌شود.


بسته بندی گیاهان دارویی یک سرمایه گذاری مناسب
از جمله:”‌‌ خداوند سبحان در دارایی‌های توانگران روزی‌های بی چیزان را واجب گردانید.


ابزارهای یک کارآفرین موفق چیست؟
پس بی‌چیز گرسنه نماند، مگر به سبب اون چه توانگری به او نداده هست و در روز رستاخیز خداوندی که بزرگ هست بی‌نیازی او، ایشان را از این کار مؤاخذه می‌نماید.”‌‌ [2]

این روایت نسبت به روایت نخست، از اعتبار بیشتری برخوردار هست و در کتب مختلف حدیثی از جمله نهج البلاغه، وسائل الشیعه، بحار الانوار، غررالحکم و ارشاد القلوب ذکر شده هست.
این روایات اگر هم صحیح باشند، مرادشان مالی هست که تکالیف مالی اون؛ مانند خمس و زکات و… ادا نشده هست و امت را به پرداخت اون‌ها دعوت می‌کند.


موج جدید، بیکارانی با مدارک فوق‌لیسانس و دکترا
برای تحقیق هر چه بیشتر معنای حدیث لازم هست مباحث زیر مطرح شود:


1- مال و ثروت در اسلام

در منابع اسلامی درباره مال و ثروت به دو دسته از روایات برخورد می‌کنیم: در دسته اول از این روایات در ظاهر از جنبه منفی به مال نگاه شده هست، حضرت علی می‌فرماید:
من رهبر مؤمنان هستم و مال رهبر و رئیس گناهکاران هست؛[3] یعنی مؤمنان از من پیروی می‌نمايند، ولی گناهکاران مطیع مال و ثروت هستند.
همچنین می‌فرماید: مال ریشه شهوت‌ها هست.


تاسیس رستوران
[4]

هر کس درهم و دینار را دوست داشته باشد او بنده دنیا هست.


گردش مالی ۲/۲ تریلیون دلاری ۵ غول آی‌تی
[5]

اصل مال و ثروت در اسلام مذموم نیست، بلکه از اون جهت که وسیله و ابزاری هست برای رسیدن به آخرت ممدوح و پسندیده هست.


پرداخت یارانه تنها به دو دهک از افراد جامعه؟!/ حذف یارانه نقدی جدی است؟
از این رو هست که هنگامی که حضرت علی ( ع) مردی را مشاهده کرد که دنیا را مذمت می‌کرد، فرمود: «آیا تو در دنیا جرمی مرتکب شده‌ای یا دنیا به تو جرم کرده هست …»


رسول خدا می‌فرماید: کسی که بنده درهم و دینار باشد ملعون و از رحمت خدا به دور هست.

[6]
در مقابل در بعضی دیگر از متون اسلامی مال، ثروت و دنیا مدح شده هست.

در قراون می‌خوانیم: مال و فرزندان زینت زندگانی دنیوی هستند.[7] همچنین ثروت در چند جای قراون کریم «خیر» نامیده شده هست، مانند آیه زیر:

«کتب علیکم اذا حضر احدکم الموتان ترک خیرا…».[8]
و هم چنین بسیاری از مفسران خیر را در آیه مبارکه زیر به معنای مال گرفته‌اند.

«انه لحب الخیر لشدید».[9]

رسول خدا (ص) می‌فرماید: چقدر مال صالح برای مرد صالح خوب هست[10].

امام باقر (ع) می‌فرماید: چقدر کمک دنیا برای تحصیل آخرت خوب هست.

[11]

با دقت و تأمل در این دو دسته از روایات روشن می‌شود که اصل مال و ثروت در اسلام مذموم نیست، بلکه از اون جهت که وسیله و ابزاری هست برای رسیدن به آخرت ممدوح و پسندیده هست.

از این رو هست که هنگامی که حضرت علی ( ع) مردی را مشاهده کرد که دنیا را مذمت می‌کرد، فرمود: «آیا تو در دنیا جرمی مرتکب شده‌ای یا دنیا به تو جرم کرده هست …».[12]

در اسلام مال و کسب مال، پسندیده و در مواردی واجب هست، ولی مال پرستی در برابر خدا پرستی سرزنش شده هست.

در دین اسلام مال وسیله‌ای برای رسیدن به سعادت اخروی و تقرب به خدا هست، نه هدف.[13]

در قراون کریم می‌خوانیم : ای کسانی که ایمان آوردید اموال و فرزندانتان شما را از یاد خدا غافل نسازد.[14]
شهید مطهری می‌فرماید: «در اسلام مال و ثروت هیچ وقت تحقیر نشده هست، نه تولیدش نه مبادله‌اش، نه مصرف کردنش، بلکه همه این‌ها تاکید و توصیه شده هست و برای اون‌ها شرایط و موازین مقرر شده هست و هرگز ثروت از نظر اسلام دور افکندنی نیست، بلکه دور افکندنش اسراف، تبذیر تضییع مال و حرام قطعی هست».[15]
دفاع از مال در حکم جهاد دانسته شده هست و کشته شدن در این راه اجر شهادت دارد.[16]

2 تولید ثروت در اسلام



اسلام به طرق مختلف مسلمانان را هم در بعد فردی و هم در بعد اجتماعی به تولید ثروت دعوت کرده هست.

رسول خدا (ص) می‌فرماید: به دنبال روزی حلال رفتن بر هر زن و مرد مسلمانی واجب هست.[17] از این حدیث تساوی زن و مرد در تولید ثروت فهمیده می‌شود.

تولید ثروت اختصاص به مردها ندارد.

همچنین طلب روزی حلال از افضل عبادات شمرده شده هست.[18]

پویایی و حیات جامعه در پرتو هستقلال اقتصادی و ثروتمند بودن اون هست.

نیازمندی مساوی با اسارت و بردگی هست.

از این رو حضرت علی (ع) می‌فرماید: فقر و تنگدستی مرگ بزرگ‌تر هست [19] اسلام اجازه نمی‌دهد که غیر مسلمان بر مسلمان تسلط داشته باشد.[20]

این هدف وقتی تأمین می‌گردد که مسلمانان دست به سوی بی گانگان دراز ننمايند و از هستقلال اقتصادی برخوردار باشند.

تولید ثروت سبب ساز این مقصود هست.

به سخن شهید مطهری: «هدف‌های اسلامی بدون اقتصاد سالم و نیروی مستقل اقتصادی میسر نیست».[21]

در اسلام اقسام گوناگون تولید ثروت، مانند کشاورزی، دام داری، صنعت و غیره توصیه شده هست.

این که پیامبر اسلام بر دستان پینه بسته کشاورز بوسه می‌زد، نشانگر اهمیت تولید در جامعه اسلامی هست.

با مراجعه به سیره معصومین (ع) در می‌یابیم که اونان نیز برای تولید ثروت می‌کوشیدند.

روایت شده هست که در آمد امیرالمؤمنین (ع) از محصولات کشاورزی چهل هزار دینار بود.[22] در روایتی دیگر نقل شده هست که در آمد فدک در یک سال بیست و چهار هزار دینار بود و در روایت دیگری هفتاد هزار دینار نقل کرده‌اند.[23]


3 توزیع ثروت در اسلام

بعد از این که تولید ثروت شد، این ثروت باید به صورت عادلانه و موزون در جامعه توزیع گردد.

در مکتب اقتصادی اسلام دو امر به عنوان هدف اصلی ارائه شده هست: 1- عدالت اقتصادی نسبت به درون جامعه.

2- قدرت اقتصادی نسبت به بیرون جامعه.[24] امام صادق (ع) می‌فرماید: اگر عدالت در میان امت بربرنامه می‌شد بی‌نیاز می‌شدند.

[25]

قراون کریم می‌فرماید: ثروت نباید تنها در میان ثروت مندان گردش داشته باشد[26]، بلکه باید به دست مستمندان نیز برسد.

از این رو در اسلام تکالیف مختلف مالی؛ مانند زکات و خمس و صدقه وضع شده هست، تا ثروت جامعه به فقرا نیز برسد و افراد جامعه در یک سطح و طبقه رشد اقتصادی داشته باشند و شکاف و اختلاف طبقاتی بین آحاد جامعه کمتر شود و در نهایت از بین برود.


4 ثروت اندوزی در اسلام

ثروتمند شدن اگر از راه‌های مشروع بوده باشد، از نظر اسلام هیچ اشکالی ندارد.

شیوه‌ای که اسلام برای تعدیل ثروت می‌پذیرد جلوگیری افراد مستعد از رسیدن به ثروت‌های بالا نیست، بلکه برای اون‌ها وظایف و تکالیف مالی مقرر می‌سازد.

[27] قراون ثروت مندانی چون حضرت سلیمان و حضرت داوود و ذو القرنین را نام می‌برد که اهل ایمان بودند و در مقابل از ثروت مندان کافری چون قارون نیز یاد می‌کند.

در قراون می‌خوانیم: افزون طلبی شما را به خود مشغول داشته و از خدا غافل نموده هست، تا اون جا که برای شمردن مردگان به زیارت قبور رفتید.

[28]

ثروت اندوزی اگر انسان را از یاد خدا غافل کند، مذموم هست و در اسلام از اون نهی شده هست.

دل بستن به ثروت و ایثار دنیا بر آخرت صحیح نیست.



اما اگر این ثروت فراوان در راه خدا مصرف شود، بسیار پسندیده و قابل ستایش می‌باشد که حضرت خدیجه (س) از این گونه ثروت مندان بود که ثروت خود را برای پیشرفت اسلام و گسترش اون مصرف کرد.
قراون نیز کسانی را که ثروت اندوزی می‌نمايند و اون را در راه خدا مصرف نمی‌نمایند به عذاب دردناک بشارت می‌دهد .[29]
در ذیل همین آیه رسول خدا (ص) می‌فرماید: هر مالی که زکات اون پرداخت شود، مشمول این آیه نیست.

[30] اگر انباشت ثروت از طرق شرعی باشد و عنوان احتکار پیدا نکند و تکالیف مالی اون مانند زکات و خمس مراعات شود، هیچ اشکالی ندارد.


5 ثروت و علما

با توجه به مطالب یاد شده روشن می‌شود که اگر عالمی ثروتمند شد، هیچ اشکالی ندارد.

اون چه مذموم هست، دل بستن عالم به دنیا هست.

اگر دنیاپرستی و مال پرستی برای امت عادی روا نباشد_ که روا هم نیست – برای عالمان دینی به طریق اولی شایسته نیست، از این رو از حضرت عیسی (ع) نقل شده هست که فرمود: دینار بیماری دین هست و عالم طبیب دین هست، پس وقتی که دیدید طبیب مرض را به خودش چسبانده هست، نسبت به او بدبین باشید و بدانید که خیر خواه دیگران نیست.

[31]

مشاهده می‌شود که در این حدیث زیبا حب دنیا و دنیا پرستی عالمان دینی مذمت شده هست.



پی نوشت ها :
[1]- شمس الدین، محمد مهدی، دراسات فی نهج البلاغه، ص 40، بیروت، دار الزهراء، چاپ دوم، 1392ه.

ق؛

جورداق، جورج؛ روائع نهج البلاغه، بی جا، مرکز الغدیر للدراسات الاسلامیة، چاپ دوم، 1375، ص 233«ما رآیت نعمة موفورة الاّ و به جانبه حق مضیع».
[2] – سید رضی، نهج البلاغه ، کلمات قصار ، ح 32«ان الله سبحانه فرض فی اموال الاغنیاء أقوات الفقراء فما جاع فقیر الاّ به ما متع به غنی و الله تعالی جده سائلهم عن ذلک».
[3] – نهج البلاغه، کلمات قصار، ح 308«انا یعسوب المؤمنین و المال یعسوب الفجار».
[4] – مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 69، ص 67«المال مادة الشهوات».
[5] – همان، ج 2، ص 107«من احب الدینار و الدرهم فهو عبد الدنیا».
[6] – کافی، ج 2، ص 270«ملعون ملعون من عبد الدینار و الدرهم ».
[7] کهف، 46،المال و البنون زینة الحیاة الدنیا.
[8] بقره،180
[9] العادیات، 8
[10] – بحار الانوار، ج 69، ص 59«نعم المال الصالح للرجل الصالح».
[11] – کافی، ج 5، ص 72 «نعم العون الدنیا علی طلب الاخرة».
[12] – نهج البلاغه ، صبحی صالح، خ 131
[13] ر.

ک: مکتب و نظام اقتصادی اسلام مهدی هادوی تهرانی، ص 108

[14] منافقین، 9،یایی‌ها الذین امنوا لاتلهکم اموالکم و لا اولادکم عن ذکر الله.
[15] – مطهری، مرتضی، نظری به نظام اقتصادی اسلام، ص 17، تهران، صدرا، بهار 68، چاپ اول.
[16] – بحار الانوار، ج 10، ص 100«المقتول دون ماله شهید»
[17] – جامع الاخبار، ص 139 «طلب الحلال فریضة علی کل مسلم و مسلمة».
[18] – کافی، ج 5، ص 78
[19] – نهج البلاغه، کلمات قصار، خ 154«الفقر الموت الاکبر».
[20] – نساء، 141،و لن یجعل الله للکافرین علی المؤمنین سبیلا.
[21] – مطهری، مرتضی، نظری به نظام اقتصادی اسلام، ص 26، تهران، صدرا، بهار 68، چاپ اول.
[22] – قمی ، شیخ عباس، سفینة البحار، ج 8، ص 137
[23] – همان، ص 138
[24] – ر.

ک: هادوی تهرانی مهدی، مکتب و نظام اقتصادی اسلام، ص 56، قم، خانه‌ی خرد، چاپ دوم.

[25] – کافی، ج 1، ص 541 «لو عدل فی الناس لاستغنوا».
[26] حشر، 7 ،کی لایکون دولة بین الاغنیاء منکم.
[27] – ر.

ک: هادوی تهرانی، همان، ص 74

[28] تکاثر، 1و2 ،الهاکم التکاثر حتی زرتم المقابر.
[29] توبه، 34،و الذین یکنزون الذهب و الفضة و لا ینفقونها فی سبیل الله فبشرهم به عذاب الیم.
[30] – وسائل الشیعة، ج 9 ص 30«کل مال یؤدی زکاته فلیس بکنز».
[31] – بحار الانوار، ج 2، ص 107« الدینار داء الدین و العالم طبیب الدین فاذا رأیتم الطبیب یجر الداء الی نفسه فاتهموه و اعلموا انه غیر ناصح لغیره».

2:

اسلام دین شادی و نشاط و ثروت هست البته تا وقتی که از حدود الهی خارج نگردد!

3:

اما فکر کنم مولتی میلیاردرهای سران کشور هنوز از حد و حدود الهی خارج نشدن.


4:

اون ها مسلمان نیستند یک مشت دزد بی صفت اند!

5:

اسلام، یک پوسته دارد و یک عمق.......


پوسته اش را ببینید، به دنبالِ ثروتِ حلال میروید.....‌‌‌
عمقش را بفهمید، از ثروتِ حلال، عبور میکنید تا به سعادت برسید........


پ ن : باور ندارم ثروتهای اونچنانی در جامعه کنونی ایران، از طریق حلال به دست بیاید.......


6:

آقا بدست می آید
چرا تهمت می زنید !
از گوشت سگ حلال تر !

7:

به کلی مخالف اون هست یا کاملا موافق؟ از نگاه اسلام ثروت نه صد% خوب هست نه صد% بد؛ به تعبیر بهتر ثروت به خودی خود نه خوب هست نه بد.

نوع بهره برداری ماست که خوب و بد ثروت را معین می کند.

اگر نردبانی شد برای پیشرفت و تعالی انسان چرا بگوییم بد هست؟ و اگر موجب دلبستگی به این دنیای فانی شد چه فایده ای برای ما خواهد داشت جز خسران؟ رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند : «لا تَزولُ قَدَما عَبدٍ یَومَ القیامَهِ حَتّى یُساَلَ عَن اَربَعٍ عَن عُمُرِهِ فیما اَفناهُ وَ عَن شَبابِهِ فیما اَبلاهُ وَ عَن مالِهِ مِن اَینَ اکْتَسَبَهُ وَ فِیمَا أَنْفَقَهُ وَ عَنْ حُبِّنَا أَهْلَ الْبَیْتِ.» «انسان، در روز قیامت، قدم از قدم بر نمى ‏دارد، مگر اون که از چهار چیز پرسیده مى‏ شود: ۱- از عمرش که چگونه گذرانده هست ۲- از جوانى‏ اش که چگونه سپرى کرده ۳- از ثروتش که از کجا به دست آورده و چگونه خرج کرده هست ۴- و از دوستى ما اهل بیت.» (خصال ص ۲۵۳، ح ۱۲۵)


سه نکته: * این دنیاطلبی نیست! یکى از یاران امام صادق(ع) به اون حضرت فرمود: چکار کنم من دنیا را دوست دارم و به اون علاقه مندم! مى ترسم دنیا پرست باشم.

امام (ع) فرمود: «با ثروت دنیا چه می خواهى اجرا کنی؟» فرمود: هزینه خود و خانواده ام را تهیه کنم و به خویشاوندان کمک کنم.

در راه خدا انفاق کنم و حج و عمره به جا آورم.

امام (ع) فرمود: «لیس هذا طلب الدنیا هذا طلب الآخره؛ این دنیاطلبى نیست ، بلکه طلب آخرت هست.» ( وسائل الشیعه، ج ۱۲، ص ۱۹)


** حکایت گریه عجیب سلمان فارسی هنگام مرگ! زهد سلمان بین همه اصحاب زبانزد بود.

سعد بن ابی وقّاص می گوید در مرض فوت سلمان از وی عیادت کردم.

دیدم سلمان می گرید.

پرسیدم: چرا گریه می کنی؟ سلمان فرمود: از ترس مرگ یا علاقه به دنیا گریه نمی کنم، بلکه می بینیم اطرافم اشیای زیادی از مال دنیا هست.

سعد می گوید: دقت کردم دیدم یک کاسه و آفتابه و طشت بیشتر در خانه نیست! (بحار ج۲۲، ص۳۸۱) حال تصور کنید این سلمان همان کسی هست که پیامبر (ص) فرمود او از ما اهل بیت هست.

وقتی چنین کسی از حساب و کتاب قیامت می ترسد حال ما چگونه باید باشد!؟ به قول معروف: جایی که عقاب پر بریزد از پشّه لاغری چه خیزد!؟


شعر زیبای باباطاهر درباره فانی بودن دنیا باباطاهر عریان در اشعارش بارها به فانی بودن این دنیا و حساب از عمر در اون سرا خبر می دهد.

او انسان را میهمان دنیای دنی و پست می داند و نگرن روزی هست که او را در خاک می گذراند و باید حساب و کتاب عمر و مال را بدهد: جهان خوان و خلایق میهمان بی گل امروز و فردا خزان بی سیه چالی که نامش را نهند گور بمو واجن که اینت خانمان بی اگر شاهین به چرخ هشتمینه کند فریاد ، مرگ اندر کمینه اگر صد سال در دنیا بمانی
منبع: تراز


8:

همه اون به جنبه آدمی برمیگردد که چطور هستفاده کند .


چیزی که در وجود هر کسی هست در هر وقت و همر مکان خود را گونه دیگر بروز می دهد .


من پولدار نیستم نمیدونم اگه بشم چه تغییری می کنم و یا چه کارهایی انجام میدم .

پس نمیتونم درباره دیگران بگم .

تنها میشه فرمود خوبه آدم جنبه هر کاریو داشته باشه .

میل به سعود تو وجود همه ما هست پس دوست داریم پولدار بشیم دلیلشم راحتی در زندگی هستش که میل به راحتی و پیشرفت داریم.


به نظر من پولدار شدن یا فقیر بودن مهم نیست بلکه مسیر رسیدن به ثروته که مهمه .
اگه همه در مسیر درست درآمد کسب کنن میزان فقیران زیاد نخواهد شد.




----------------------------------------
طراحی لوگو


70 out of 100 based on 40 user ratings 640 reviews

@